

D3885

@#། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། མ་དྷྱཱ་མ་ཀ་ཨ་ལཾ་ཀ་ར་བྲྀཏྟི། བོད་སྐད་དུ། དབུ་མའི་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གང་དག་སུ་རྣམས་དག་བརྟེན་བློ་མངའ་ས་ལ་བཞུགས། །ཆོས་ཚུལ་ཟབ་མོ་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུའི་ཕ་རོལ་གཟིགས། །ལྷག་པར མོས་པ་ཡོངས་བསྒོམས་ཐུགས་མངའ་ཆེ་རྣམས་ཀྱི།།བླ་བཞུགས་དེ་དག་རྣམས་ལ་རྟག་ཏུ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྒྲུབ་པར་ཅི་ལ་ཡང་མ་རག་པར་ཆས་པ། དངོས་པོའི་རྣམ་པ་མ་བརྟགས་གཅིག་པུ་ན་དགའ་བ་མ་ལུས་པ་གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པ་ ལྟ་བུར།ཡང་དག་པར་ན་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་ན་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་སྤོང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་རིགས་པ་དང་ལུང་གི། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་འབད་དོ། དེ་ལ་ལུང་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རྗེས་སུ་ དཔག་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་རྣམས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་ཚིམ་པར་མི་འགྱུར་བས་རིགས་པ་ཇི་བརྗོད་པར་བྱའོ།།བདག་དང་གཞན་སྨྲས་དངོས་འདི་དག་།ཡང་དག་ཏུ་ན་གཅིག་པ་དང་། །དུ་མའི་རང་བཞིན་བྲལ་བའི་ཕྱིར། །རང་བཞིན་མེད་དེ་གཟུགས་བརྙན་བཞིན། །རང་བཞིན་ ཡོད་པར་གྱུར་ན་ནི་གཅིག་པའམ་ཅིག་ཤོས་ལས་མི་འདའོ།།དེ་དག་ནི་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་ཕུང་པོ་གཞན་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །རང་གི་སྡེ་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་པ་དག་གིས་སྨྲས་པའི་ཕུང་པོ་དང་། གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཡང་དག་ པར་ན་མེད་དེ།རང་བཞིན་མེད་པར་གསལ་བར་ཤེས་སོ། །གཏན་ཚིགས་འདི་མ་གྲུབ་བོ་སྙམ་དུ་མ་སེམས་ཤིག་།འབྲས་བུ་རིམ་ཅན་ཉེར་སྦྱོར་བས། །རྟག་རྣམས་གཅིག་པུའི་བདག་ཉིད་མིན། །འབྲས་བུ་རེ་རེའི་ཐ་དད་ན། །དེ་དག་རྟག་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར། །རང་གི་སྡེ་ པ་དང་།གཞན་གྱིས་ཁས་བླངས་པའི་དངོས་པོ་དེ་དག་ནི་རྟག་པའམ་ཅིག་ཤོས་དང་། ཕུང་པོ་གཉིས་སུ་རྣམ་པར་གནས་གྲང་ན། དེ་ལ་དང་པོ་ནི་འབྲས་བུ་རིམ་ཅན་དགའ་བ་དང་། གདུང་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པས་རིམ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དང་། གཅིག་པུའི་བདག་ཉིད་དུ་མི་རིགས་ཏེ། དེ་དག་གི་ འབྲས་བུ་རྣམས་ཀྱང་ཅིག་ཅར་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།འབྲས་བུ་རྣམས་ནི་རྒྱུ་མ་ཚང་ན་ཤོལ་གྱི། གང་གི་ཚེ་རྒྱུའི་ནུས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ། དེ་དག་ལ་ཤོལ་བ་སྲིད་པར་ག་ལ་འགྱུར། ཤོལ་ན་ནི་དེ་ལ་ཡོད་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར། འདི་དག་དེའི་འབྲས་བུར་ག་ལ་འགྱུར། བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྒྱུར་དུ་མི་རུང་བ་རྣམས་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ལ་ལྟོས་པར་མི་འཐད་པར་ཤིན་ཏུ་གསལ་ལོ། །གཞན་ཡང་འབྲས་བུ་བྱེད་པའི་དུས་ན་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་དང་འདུག་པའི་དངོས་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བའི་དུས་ན་ཡང འདོད་ན་ནི་དེའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེའི་ཚེ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱང་མགུལ་ནས་བཏགས་པ་བཞིན་དུ་སྟོབས་ཀྱིས་དྲངས་ནས་གནས་ཏེ།འབྲས་བུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་བཟློག་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །འདིས་ནི་གང་དག་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དེ་ཉིད་ནུས་པའི་སྒྲར་བརྗོད་དེ། དེའི་ རིམ་གྱིས་འབྲས་བུའི་རིམ་བྱས་སོ་ཞེས་སྨྲ་བ་དེ་དག་ལ་ལན་བཏབ་པར་གྱུར་ཏོ།།ཇི་སྟེ་ཉེས་པ་འདིར་འགྱུར་དུ་འོང་ཞེས་ཏེ། འབྲས་བུ་རིམ་ཅན་རྣམས་ལ་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་གཞན་དང་གཞན་དུ་རིམ་ཅན་ཉིད་དོ་ཞེ་ན་ནི་དེ་དག་ལ་རྟག་པར་འདོད་པ་དོར་བར་བྱ་སྟེ། འབྲས་བུ་སོ་སོ་བས་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་རང་ བཞིན་འཇིག་པ་དང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།

梵语：Madhyamaka-alaṃkāra-vṛtti
藏语：中观庄严论释
顶礼文殊童子！
对于那些依止于智慧、安住于地位、通达如海深妙法门、具足殊胜信解之诸位上师，我恒时顶礼。
为成办自他圆满利益而无所依止，若能如实了知诸法无自性，犹如影像等一切悦意之事物的未经观察之相，则能断除一切烦恼障和所知障。因此，为通达一切法无自性，当以理证和教证精进修学。
其中，仅凭教证所生之推理，即使对随信行者而言也不能令其完全满意，故当阐述理证。
自他所说诸事物，实际离一及多性，故无自性如影像。若有自性，则不出一性或异性。彼等由互相排除而住之相，故能遮遣其他聚。
自部及外道所说之蕴、胜性等，实际皆无，应知明显无自性。莫作此因不成之想。
由果次第相应故，常法非一体性故，若果一一差别者，彼等则失常性故。
自部及他部所许之事物，若安立为常或无常二蕴，其中首先，由于产生喜、苦等果次第，故不应是非次第及一体性。若是常法，其果亦应同时生起。
诸果若因不具足则可延迟，然当因力无碍时，岂有延迟之理？若有延迟，则不随顺彼有性及无性，此等云何成为彼之果？不可改变差别者，明显不应依待俱有因。
复次，若许作果之时与俱有缘共存之事物，于离俱有因之时亦如是，则由随顺彼故，尔时诸俱有缘亦如系于颈上般被强力牵引而住，将成无间断果不可遮止。
此说已破斥彼等谓'即彼俱有因说为功能，由彼次第作果次第'之说。
若谓'将有此过'而说诸次第果各各有不同自性之次第者，则应舍彼等常性之执著，以由各别果令前后自性灭起故。

།རང་གི་སྡེ་པ་གང་དག་བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ཙམ་གྱིས་འབྱུང་བའི་ཤེས་པའི་དམིགས་པ་འདུས་བྱས་ཀྱི་འཇུག་པ་ཐམས་ཅད་དང་མི་མཐུན་པ་རང་ལ་དམིགས་པའི་ཡིད་ཙམ་ལ་ཡང་དགོས་པ་མེད་པའི་འདུས་མ་བྱས་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ཡོད་དོ་ཞེས་སྨྲ་བ་དེ་དག་གི་ལུགས་ལྟར་ན་རང་བཞིན་གཅིག་པུ་ཉིད་དུ་འགལ་བ་མེད་དོ་ཞེ་ན།འགལ་ཏེ་འདི་ལྟར། བསྒོམས་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ཡིས། །ཤེས་བྱ་འདུས་མ་བྱས་སྨྲ་བའི། །ལུགས་ལའང་གཅིག་མིན་དེ་དག་ནི། །རིམ་ཅན་ཤེས་དང་འབྲེལ་ཕྱིར་རོ། ། ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རིམ་ཅན་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་དག་ཀྱང་ཅི་གཅིག་པུའི་རང་བཞིན་དུ་མི་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར། རྣམ་ཤེས་སྔ་མས་ཤེས་བྱ་བའི། །རང་བཞིན་རྗེས་སུ་འབྲང་ན་ནི། །ཤེས་པ་སྔ་མའང་ཕྱི་མར་འགྱུར། །ཕྱི་མའང་དེ་བཞིན་སྔ་མར འགྱུར།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྔ་མས་ཤེས་པར་བྱ་བ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་ཕྱི་མའི་དུས་ནའང་ཡོད་ལ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྔ་མ་ནི་མེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ཕྱི་མས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་སྔ་ན་ཡོད་ལ། ཤེས་པ་ཕྱི་མ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་སྟེ་ཤེས་པ་ ཕྱི་མ་དང་སྔ་མས་ཤེས་པར་བྱ་བ་དེའི་ངོ་བོ་སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་གནས་དག་ན་མེད་ན།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ནི། སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་གནས་རྣམས་སུ། །དེ་ཡི་ངོ་བོ་མི་འབྱུང་ན། །འདུས་མ་བྱས་ཏེ་ཤེས་པ་བཞིན། །སྐད་ཅིག་འབྱུང་བར་ཤེས་པར་བྱ། །བསམ་གཏན་གྱི་ཐུར་མས་བློ་གྲོས་ཀྱི་མིག་ཕྱེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་ པར་ཤེས་པ་བྱུང་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་པ་རྒྱུན་དུ་འབབ་པ།ཡུལ་དེ་ལ་འཇུག་པ་གཞན་གྱི་དུས་ན་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལྟར་དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་འཇིག་པ་ལས་མི་འདའ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན། དེའི་མིང་དོན་དང་མཐུན་པ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ། སྔ་མ་སྔ་མའི་སྐད་ཅིག་གི། ། མཐུ་ཡིས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བས་ན། །འདུས་མ་བྱས་སུ་འདི་མི་འགྱུར། །སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་བཞིན། །ཅི་སྟེ་སྐད་ཅིག་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་རྣམས་རང་དབང་དུ་འབྱུང་ངོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་འགྱུར་བར་ནི་མི་ནུས་ཏེ། སྐད་ཅིག་པ་རྣམས་འདི་དག་ཏུ། །རང་དབང་འབྱུང་བར་འདོར་ན་ནི། །གཞན་ལ ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར།།རྟག་ཏུ་ཡོད་པའམ་མེད་པར་འགྱུར། །རེས་འགའ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཀྱང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་གསལ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ་། །འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་གིས་རློམས་ཏེ་སྨྲས་སུ་ཟད་ཀྱི། དོན་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནུས་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་ནི་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་དཔྱད་པའི་དོན་ཅི་ཡང་མེད་དེ། དོན་བྱ་བར་ནུས་པ་རྣམ་པར་བརྟག་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དུ་ན། དོན་བྱེད་ནུས་པ་མ་ཡིན་ལ། །དེ་འདོད་བརྟགས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། །མ་ནིང་གཟུགས་བཟང་མི བཟང་ཞེས།།འདོད་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་བརྟགས་ཅི་ཕན། །དེ་བས་ན་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དོན་བྱེད་ནུས་པ་ལ་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་སྨྲའོ། །དངོས་པོ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལ། གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་ཅིང་དེ་ལས་བཟློག་པ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ངོ་བོ་ནི་དགག་ པར་བྱེད་དེ།སྐྱེས་བུའི་དོ་ཅེས་ན་བརྗོད་པ་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ནི་འདི་ཉིད་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ནི་སྒྲུབ་པ་ཡང་མེད་འགག་པ་ཡང་མེད་དེ། དེ་ནི་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱ་བ་ཉིད་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་དངོས་པོ་ཡུལ་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པར་མ་བསྟན་ཏོ་ སྙམ་དུ་མ་སེམས་ཤིག་།ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དོན་མ་ལུས་པ་ལ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བརྗོད་པར་འདོད་པ་ནི་དོན་བྱེད་ནུས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དོན་བྱེད་ནུས་པ་ནི་སྐད་ཅིག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་སོ། །གཞན་ནི་རིམ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་དོན་བྱེད་པར་མི་འཐད པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་ཟག་སྐད་ཅིག་པའམ། སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ནི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དེ། ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་ལྟར་བསྒྲིམ་མི་དགོས་པར་གྲུབ་བོ།

如果有人说：按照那些主张'由于仅仅依靠修行的力量而生起的智慧的所缘境，与一切有为法的运行相违背，即使是缘于自身的意识也无有意义的无为法，因为是真实智慧的对境，所以胜义中是存在的'的自宗诸派的观点，唯一的自性并无相违。
对此回答说：有相违。如下：
由修行所生的智慧，宣说所知为无为法的宗派中，也非是一体，因为彼等与次第智慧相关故。
如果问：因为是境和有境的缘故，与次第识相关联者，难道不成为唯一自性吗？
答：不会成为。如下：
前识若随顺，所知之自性，则前识成后，后识亦成前。
若不如是，则前识所知的无为自性在后时也存在，而前识却不存在；同样，后识所知在前时存在，而后识却不存在，这样就会有过失。
如果后识和前识所知的体性在前后位中都不存在，那么：
若于前后诸位中，彼之体性不生起，应知无为如识般，刹那生起。
对于以禅定之针开启智慧之眼的人们来说，如同识生即灭相续流转，于彼境趣入时他时不存在的自性一样，彼也不离刹那刹那坏灭。
如是，显示其名称与义不相符合：
由前前刹那力，而得生起故，此非成无为，如心及心所。
如果说后后刹那是自主生起的，这是不可能的，因为：
若许此诸刹那性，自主生起，由不待他故，应恒有或恒无。
因为是偶尔生起，所以应当明了彼等也如同心和心所那样是缘起性。
这一切都只是我慢而说罢了，对于离一切作用功能的事物，具有思维的人们根本无需观察，因为所观察的对境是有作用功能的缘故。否则：
于无作用功能者，欲观察有何益？犹如无根者之，美丑于贪者何为？
因此，智者们说有作用功能是事物的性相。
对如是种类的事物，宣说补特伽罗无我和法无我等，并遮遣与此相违的增益体性，因为士夫的目的即所说的果的生起唯依此故。
其他则无需成立也无需遮遣，因为应当保持舍弃的状态。
如是，莫作'未说一切境事物为无我等'想。'一切'之词是说明所欲诠表的无余义故，所欲诠表的是一切有作用的事物。
因此，有作用功能者必定是刹那性。其他则不应理，因为次第和同时作用皆不合理故。
补特伽罗是刹那性或非刹那性皆不可说，即是无自性，如同虚空花等不须观察而成立。

།གཞན་ཡང་། སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པར། །གང་ཟག་བསྟན་དུ་མི་རུང་བས། །གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་ བཞིན་དང་།།བྲལ་བར་གསལ་བར་རབ་ཏུ་ཤེས། །ཕ་རོལ་གྱིས་ཁས་བླངས་པའི་གང་ཟག་ཆོས་ཅན་ལ། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རྩ་བ་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཚེགས་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྲུབ་བོ། །སྐད་ཅིག་པར་གྱུར་ན་ནི་དུ་མའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་ཏེ། སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་ ཡང་རང་བཞིན་གཞན་དང་གཞན་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ན་ནི་རྟག་ཏུ་བསྟན་པ་གཅིག་པུའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཅིག་པུའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། །གཉི་ག་ལྟར་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་ན་ནི་ཚེགས་མེད་པར་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་བོ། །གཞན་ཡང་ གཞན་དག་གིས་གཞན་དུ་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ཁྱབ་པ་དང་མ་ཁྱབ་པའི་ཕུང་པོ་གཉིས་སུ་ཁས་བླངས་ཏེ།དེ་ལ་ཁྱབ་པ་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པའོ། །མ་ཁྱབ་པ་ནི་རགས་པ་དང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་སོ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཅིག་པུའི་རང་བཞིན་དང་འགལ་བར་བསྟན་པ། ཐ་དད་ ཕྱོགས་དང་འབྲེལ་བས་ན།།ཁྱབ་རྣམས་གཅིག་པུར་ག་ལ་འགྱུར། བསྒྲིབས་དང་མ་བསྒྲིབས་དངོས་སོགས་ཕྱིར། །རགས་པ་རྣམས་ཀྱང་གཅིག་པུ་མིན། ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ཕྱོགས་ཐ་དད་པའི་ཤིང་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པ་དེ་དག་གི་གཅིག་དང་འབྲེལ་བའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་ དེ་ཉིད་གཞན་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་ཡང་ཡིན་ན་ནི་དེས་ན་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་དེ་གཅིག་པུའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་གཞན་ཡང་དེ་དང་ཐ་དད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་དེ་ཕྱོགས་ཐ་དད་ན་ནི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་གཞན་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །རགས་པར་འདོད་པ་ལུས་ལ་སོགས་ པ་ཡང་བསྒྲིབས་པ་དང་།མ་བསྒྲིབས་པ་དང་། གཡོ་བ་དང་། མི་གཡོ་བ་དང་། ཚོན་གྱིས་བསྒྱུར་བ་དང་། མ་བསྒྱུར་བ་དང་། ཚིག་པ་དང་མ་ཚིག་པ་ལ་སོགས་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གནས་པའི་རང་བཞིན་འཛིན་ན་གཅིག་པུའི་རང་བཞིན་དུ་རིགས་པར་འགྱུར། གལ་ཏེ་བསྒྲིབས་པ་ལ་སོགས་ པ་དག་ཡན་ལག་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་གྱི་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།ཅི་ཡན་ལག་ཅན་འདི་དག་དེ་དག་དང་འདུ་བ་མ་ཡིན་ནམ། འདི་དག་མ་ཡིན་ནོ། གལ་ཏེ་དེ་བདེན་དུ་གཞུག་ན་འོ་ན་བསྒྲིབས་པ་དང་། མ་བསྒྲིབས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་པ་རྐང་པ་དང་ལུས་ལ་སོགས་ པའི་དངོས་པོའི་གཉིས་སུ་ཅིའི་ཕྱིར་མིག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མི་འགྱུར།གལ་ཏེ་དེ་དག་ཀྱང་དེའི་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཅི་ཡན་ལག་གཞན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དམ་དེ་ཉིད་དོ། །གཞན་དུ་ན་རགས་པ་གཅིག་པུར་མི་འགྱུར་རོ། འདི་ནི་དེ་བས་ཀྱང་ཆེས་རགས་ཏེ། ཡན་ལག་ལྷག་མ་རྣམས་དང་ལྡན་ན་ནི། དེ་རྣམ་པ་ དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཁོ་ནར་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཀྱང་གང་ཐོག་མར་དེ་རྩོམ་པའམ། རགས་པ་གདགས་པའི་རྒྱུ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དོན་དམ་པ་གཅིག་པུའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་དེ་ལྟར་འགྱུར་བར་མི་རིགས་ཏེ། དེ་ཡང་འབྱར་བར་འགྱུར་ན་ནི་ ཇི་ལྟར་གཟེགས་ཟན་པ་དག་ན་རེ།ཕྲད་དེ་ཚོགས་ནས་དགོས་པ་རྩོམ་མོ་ཞེས་ཟེར་བ་ལྟ་བུའམ། ཡང་ན་ཕན་ཚུན་མཐུས་འཛིན་གྱིས་མ་འབྱར་བའི་རང་བཞིན་པར་ཡོད་ཅིང་བསྐོར་བ་སྟེ། ཅི་ལྟར་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཐ་དད་ཕྱོགས་ནས་མང་པོ་དག་།འགའ་ལ་ཀུན་ནས་བསྐོར་ཙམ་དུ། །བརྗོད་ པར་ཟད་ཀྱི་རྡུལ་དེ་ནི།།ཆ་ཤས་བཅས་པའི་བདག་ཉིད་མིན། །ཞེས་ཟེར་བ་ལྟ་བུའམ། ཡང་ན་མང་པོ་དག་པར་མེད་དེ། ཇི་ལྟར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་མི་རེག་ཀྱང་བར་མེད་པས་རེག་པར་འདུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། རྣམ་པར་གཞག་པ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་བརྟགས་ པ་ཙམ་ཁོ་ནའི་སྙིང་པོར་ཟད་དོ།།བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འབྱར་ན་ནི་རྫས་རྣམས་འདྲེས་པར་འགྱུར་ཏེ། རྡུལ་གྱི་རང་བཞིན་གཅིག་པུ་གང་གིས་འབྱར་བ་དེ་ཉིད་གཞན་དང་ཡང་འབྱར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱོགས་གཅིག་གིས་འབྱར་ན་ནི་ཆ་ཤས་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། རང་བཞིན་གཞན་དང་གཞན་ དག་གིས་རྡུལ་གཞན་དང་འབྱར་བའི་ཕྱིར་རོ།།བར་ཡོད་པ་ཡང་བར་དག་ཏུ་སྣང་བ་དང་མུན་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཀྱི་གོ་སྐབས་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཕྲག་ནི་མུན་པ་དང་སྣང་བའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་དང་འབྱར་བར་འགྱུར་རོ།

此外，由于补特伽罗不能被显示为刹那或非刹那，应当清楚地了知它远离一和多的自性。
对于对方所承许的补特伽罗这一有法，以一和多的自性相离这一因，可以轻易成立。
若是刹那性的，则成为多的自性，因为每一刹那都产生不同的自性之故。
若非刹那性，则由于永远显示为单一的体性，故成为一的自性。
若两者都不可说，则轻易成立为空无一和多的自性。
此外，其他人承许诸事物有遍及和不遍及两种蕴，其中遍及的是虚空等，不遍及的是粗大和极微尘等。
显示这一切都与一的自性相违：由于与不同方位相联系，遍及的怎能成为一？由于有障蔽和无障蔽等事物之故，粗大的也非一。
虚空等与不同方位的树等相联系，若其与一者相联系的自性也与他者相联系，则由于与彼相联系之故，如同彼是一的自性一样，其他也将成为与彼无别。
若彼方位不同，则该自性将不与他者相联系。
所承许的粗大的身体等，若具有障蔽与无障蔽、动与不动、染色与未染色、烧与未烧等相违品的自性，则不应成为一的自性。
若说障蔽等是支分的而非有支分的，那么有支分者难道不与彼等相合吗？不是这样。
若承许此为真实，则为何障蔽和无障蔽等相互矛盾的脚和身等事物不成为眼识的对境？
若说彼等也是它的，那是与其他支分相应还是即是彼？若是其他则粗大不成为一。
这更为粗大，若与其余支分相应，则应唯缘如是法性。
然而，最初造作彼或安立粗大之因的胜义极微尘将成为一的自性。
那样也不应理，彼若相粘，如同食米外道所说'接触聚集后开始作用'，
或者以相互力量执持而有不粘的自性并环绕，如有些人说：'从不同方位诸多仅仅环绕某者，说彼微尘并非具分之体性。'
或者无有多数，如说'虽极微尘不触而无间故起触想'，这些也不应理。所有这些安立仅仅是分别的本质而已。
若以一切自性相粘，则诸实物将混合，因为微尘一的自性若与某者相粘，彼即与他者也相粘之故。
若以一分相粘，则成有部分，因为以不同自性与不同微尘相粘之故。
若有间隔，则将有显现和黑暗极微尘的空间，因为边际是明暗的自性，故将与彼等相粘。

།བར་མེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱང་འབྱར་བའི་ཕྱོགས་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཉིད་དེ། བར་མེད་པ་ནི་ཕྲག་མེད་པའོ། །ཕྲད་པ་དང་འབྱར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ལམ་པོ་ཆེ་བཏོད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ཡང་མདོར་བསྡུས་ཏེ་རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱའོ། །འབྱར་བ་དང་ནི་བསྐོར་བའམ། །བར་མེད་རྣམ་པར་གནས་ཀྱང་རུང་། །དབུས་གནས་རྡུལ་ཕྲན་རྡུལ གཅིག་ལ།།བལྟས་པའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ། །རྡུལ་ཕྲན་གཞན་ལ་ལྟ་བ་ཡང་། །དེ་ཉིད་གལ་ཏེ་ཡིན་བརྗོད་ན། །དེ་ལྟ་ཡིན་ནས་ཆུ་སོགས། །ཇི་ལྟར་རྒྱས་འགྱུར་མ་ཡིན་ནམ། །ཕྱོགས་གསུམ་ཆར་ཡང་ཕྱོགས་བཅུ་ན་རྣམ་པར་གནས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་མོ་རྣམས་ཀྱི་དབུས་ན་གནས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་ རབ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཤར་ཕྱོགས་ན་གནས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་བལྟས་པའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་གལ་ཏེ་ཕྱོགས་ལྷག་མ་ན་རྣམ་པར་གནས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ལ་བལྟས་པ་ཡང་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དེའི་རང་བཞིན་ལ་བལྟས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཤར་ཕྱོགས་ན་གནས་པར་འདོད་པའི་རྡུལ་ཕྲ་མོ་ལྟ་བུའམ།ཤར་ ཕྱོགས་ཀྱི་ཁང་པ་ལ་ཁང་པ་གཅིག་བལྟས་པ་ལྟ་བུར་ཕྱོགས་ལྷག་མ་གཞན་ན་གནས་པ་རྣམས་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་ཤར་དང་ནུབ་ལ་སོགས་པའི་ཆ་ཅན་མི་གནས་པས་སའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པ་གནས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཉེས་པ་འདིར་འགྱུར་དུ་འོང་ཞེས་ཏེ། རྡུལ་ཕྲན་གཞན་ལ་ལྟ་བའི་ངོས། །གལ་ཏེ་གཞན་དུ་འདོད་ན་ནི། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན། རབ་ཏུ་ཕྲ་རྡུལ་ཇི་ལྟ་བུ། །གཅིག་པུ་ཆ་ཤས་མེད་པར་འགྱུར། །ཕྱོགས་བཅུ་ན་རྣམ་པར་གནས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་གྱུར་པའི་གྲངས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། འདི་ལྟར་གཅིག་པུ་རྣམ་པར་གཞག པ་སྨྲོས་ཤིག་།རང་བཞིན་ཐ་དད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་དངོས་པོ་ཐ་དད་དེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་དེ་དག་ཀྱང་དེ་སྙེད་དུ་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་དག་ཀྱང་དེ་ལྟར། རྡུལ་ཕྲན་རང་བཞིན་མེད་གྲུབ་པ། །དེ་ཕྱིར་དམིགས་དང་རྫས་ལ་སོགས། །བདག་དང་གཞན་སྨྲས་མང་པོ་དག་།རང་བཞིན་མེད་པར མངོན་པ་ཡིན།།རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་མེད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་ན་རང་གི་སྡེ་པ་དག་མིག་དང་གཟུགས་དང་དེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དང་། གཟེགས་ཟན་པ་ལ་སོགས་པས་སྨྲས་པའི་རྫས་དང་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་བསྒྲིམ་མི་དགོས་པར་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་ངེས་སོ། །ཅི་འདི་ རྒྱལ་པོའི་བཀའ་འམ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡི་རང་བཞིན་དེས་བརྩམས་དང་། །དེ་ཡི་ཡོན་ཏན་དེ་ལས་བདག་།དེ་ཡི་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་ཡང་། །དེ་དག་དེ་དང་ལྡན་པ་ཅན། །རང་གི་སྡེ་པ་དག་ནི་གཟུགས་ཅན་གྱི་ཁམས་བཅུ་པོ་དེ་དག་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པར་བརྗོད་དེ། དེ་དག་དེ་མེད་ན་མི་རུང་ངོ་། ། འདི་ལྟར་མིག་དང་གཟུགས་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་བརྟེན་པ་དང་དམིགས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ལྔ་ཡང་དེ་མེད་ན་ཅི་ལ་བརྟེན་ཏེ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ལྔ་མེད་ན་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་དེས་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པའི ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་མི་འཐད་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་དོ།།དེ་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གི་ཚོགས་མ་གྲུབ་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་འདས་མ་ཐག་པའི་ཡིད་ཀྱང་ཡང་དག་པར་རྣམ་པར་གཞག་པར་མི་རིགས་སོ། །དེ་ལྟར་སེམས་རང་བཞིན་མེད་པར་གྱུར་ན་ དེ་དང་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་གཅིག་པ་དང་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་སེམས་པ་ལ་སོགས་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱང་རང་བཞིན་མེད་པར་བདེ་བླག་ཏུ་ཤེས་སོ།།ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་དཔའ་བ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལན་བརྒྱར་དུམ་བུ་དུམ་བུར་བཤིག་ཟིན་པས་ ཤི་ཟིན་པ་དེ་དག་ལ་བསྣན་མི་དགོས་སོ།།ཡང་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་དང་དངོས་སུ་འམ་བརྒྱུད་པས་འབྲེལ་པ་ཅན་དེ་དག་ཀྱང་དེ་མེད་པས་གཟོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་དོ། །རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་རྒྱུར་བྱས་པས་གྲུབ་པར་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་དེ་དག་མེད་ན་མེད་པ་ ཉིད་དོ།

无间的方向也与相接的方向没有差别，无间就是无缝隙。接触和相接这两个词义并无差别，诸大车师已经开辟了这条大道。虽然如此，仍需要简要地进行分析。
无论是相接还是环绕，或者是无间地存在，观察处于中央的微尘对一个微尘的本性是怎样的，如果说对其他微尘的观察也是同样的本性，那么这样的话，水等物质怎么会不增大呢？
如果说处于十方的诸微尘中央的那个微尘，它对东方微尘所显现的本性，与它对其余方向的诸微尘所显现的本性相同的话，那么此时由于观察的是同一本性，就像东方所安立的微尘，或者如同东方的房子对着一个房子那样，其余方向存在的诸微尘就不会如实呈现。因此，由于不存在东西等方位的部分，地轮等就不会存在。
如果认为会出现这样的过失，即'如果认为对其他微尘观察的方面是不同的，那么如果是这样，极微将会变成单一无分'。由于具有十方安立的极微数量的本性，这样说说看如何安立为单一？由于是不同本性的相，所以是不同的事物，那些极微也将成为那么多。因为它们也是如此。
既然已证明微尘无自性，所以所缘和实物等，以及所说的众多自他，都显然是无自性的。
如果确定极微是不存在的，那么自部所承许的眼、色以及其识等的真实性，以及胜论师等所说的实、德等，不用费力就能确定是自性空的。
如果问这是否是王命？不是。它的自性由它所造，它的功德从它而来，它的共相和别相，也都是与它相应的。
自部诸师说色法十界是极微等，若无彼等则不合理。如此，依眼和色等而生眼识等，若无彼等，五识界依何而生？若无五识界，则由彼等等无间缘所成就的意识也成为不合理的本性。
如此，若六识聚不成立，则过去刹那的意根也不应安立。如此，若心无自性，则与之同一建立、同一安乐的受、想、思等心所法也容易知道是无自性的。
不相应行法也已被善于分析的智者们百次分解成碎片，对那些已死之物不需再补充。或者说，那些与色等直接或间接相关的法，由于彼等不存在，从最初就是未生的。所说的无表色是由四大种为因而成就的，若彼等不存在则也不存在。

།ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་འདུས་མ་བྱས་མཐའ་དག་ཀྱང་སྔར་བསྟན་ཟིན་ཏེ། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ནི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་གསལ་ལོ། །རྡུལ་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་ཅན། རྡུལ་ཕྲ་རབ་དེ་དག་གིས་དངོས་དང་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་དེ་བརྩམས་པར་འདོད་ པ་དེ་དག་ཀྱང་དེ་མེད་ན་མེད་དོ།།གཟུགས་དང་རོ་དང་དྲི་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་ཡིན་ནོ། །འདེགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱང་དེའི་ལས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ནའོ། །སྤྱི་དང་སྤྱིའི་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཡང་ཡོད་པ་དང་། ས་ལ་སོགས་པ་ ཕལ་ཆེར་བརྟེན་པ་དང་ཉེ་བར་བརྟེན་པ་དང་བཅས་པ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་ཀྱང་དེ་དག་འདུ་བ་ཅན་དུ་འདོད་དོ། །དེ་བས་ན་འབྲེལ་པ་ཅན་མེད་པའི་ཕྱིར་འདུ་བ་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །རྟག་པའི་དངོས་པོ་ནམ་མཁའ་དང་། དུས་དང་། ཕྱོགས་དང་། བདག་དང་། ཕྲ་རབ་དག་ཀྱང་ བསལ་ཏེ།རང་བཞིན་མེད་པར་སྔར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དཔྱད་པའི་ཞར་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་བཅས་པ་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པར་བསྟན་ཏོ། །ད་ནི་རང་གི་སྡེ་པ་དང་གཞན་གྱིས་གཉིས་དང་གཉིས་མ་ཡིན་པའི་ཚུལ་དུ་བརྗོད་པ་དངོས་སུ་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་ནི་གང་དག་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་གཉིས་ཡང་དག་པར་ཡོད་པར་འདོད་ལ།རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཤེལ་སྒོང་དག་པ་ལྟ་བུ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་མི་འཛིན་པར་བརྗོད་པ་སྟེ། དེ་དག་གི་དཔྱད་པ་བྱ་བ་། །རྣམ་ཤེས་བེམས་པོའི་རང་བཞིན་ལས། །བཟློག་པ་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་སྟེ། །བེམས་མིན་རང་ བཞིན་གང་ཡིན་པ།།དེ་འདིའི་བདག་ཉིད་ཤེས་པ་ཡིན། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་རྣམ་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕྱོགས་ནི། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡུལ་གྱི་སྣང་བ་དང་མ་ཕྲད་པ། བདག་ཙམ་རིག་པ་ཙམ་ལ་གཞོལ་བ་ཁོ་ནར་ཟད་པས། །བདག་དང་ཐ་དད་པའི་དོན་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་དུ་མི་ རུང་ངོ་།།འདི་རང་རིག་པའི་རང་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤིང་རྟ་ལ་སོགས་པ་ལ་རིག་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་རིག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱེད་པ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པས་ཏེ། རིག་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་འདི་ནི་རང་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་དོ། །གཅིག་པ་ཆ་མེད་རང་བཞིན་ལ། །གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་མི་འཐད་ཕྱིར། །དེ་ཡི་རང་གི་རིག་པ་ནི། །བྱ་དང་བྱེད་པའི་དངོས་པོར་མིན། །ཇི་སྐད་དུ་ཡུལ་རང་གི་རྣམ་པ་འཇོག་ནུས་པ་ནི་རྒྱུ་ཉིད་དེ་རིག་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོར་གཞག་པ་ནི་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དེ་རིག་པ་པོ་ཉིད་དོ་ཞེས་རྣམ་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་པའི་ཚུལ་ལས་རྗོད་པ་ལྟ་བུར་རང་རིག་པ་ལ་ནི་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་གཞག་པར་མི་འཐད་དེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཆ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ལས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་། སྐྱེད་བ་པོ་དང་། བསྐྱེད་པའི བྱ་བའི་ཚུལ་དུའམ།རིག་པར་བྱ་བ་དང་རིག་པ་པོ་དང་། རིག་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་གསུམ་གྱི་ཚུལ་དུ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་སྐྱེ་བའི་སྔ་ལོགས་ན་ནི་མེད་པས་ནུས་པ་མེད་ལ། ནུས་པའི་དུས་ན་ནི་སྐྱེད་པ་པོར་འདོད་པའི་ངོ་བོ་བཞིན་དུ་དེ་དང་ཐ་མི་དད་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བར་འདོད་པའི་ངོ་བོ་ཡང་ཡོངས་སུ་ གྲུབ་སྟེ།བདག་ཉིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་འགལ་ལོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གསལ་བར་བྱེད་པ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པར་རང་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཤེས་པ་ཡི། །རང་བཞིན་ཡིན་པས་བདག་ཤེས་རུང་། །དོན་གྱི་རང་བཞིན་གཞན་དག་ལ། །དེ་ཡིས་ཇི་ལྟར་ ཤེས་པར་འགྱུར།།དཔེར་ན་བདག་ཉིད་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་རང་གི་ངོ་བོ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ལ་གསལ་བར་འདོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་རིག་པར་འདོད་དོ།

虚空等一切无为法已如前所说。那十八界都明显是无自性的。二微尘等具有支分的，认为由那些极微一个接一个相续而组成的，若无彼等则不存在。
色、味、香等诸功德，大多是与果相应的彼等自身的。举起等诸业的事物也唯是彼业的体性。共相和共相差别及差别也是存在的，地等大多是所依和能依相应的彼等自身的，彼等也认为是具有和合的。
因此，由于无相属故，和合也唯是无自性的。常住事物虚空、时间、方位、我、极微等也已遮破，前已说明是无自性的。在分析色蕴的同时，也说明了识蕴及其相应法是无自性的。
现在要直接说明自部和他部所说的二取和非二取的方式。其中，二取方式是指某些人承许所取和能取二者真实存在，而识如同清净水晶般不取境相，对他们的观点应当分析。
识从无情的自性中，生起完全相反的，非无情自性是什么，那就是此识的体性。首先，关于二取方式中无相识的观点，识未与境相接触，仅仅安住于自我觉知，因此不应成为能经验自我和异于自我之境的体性。
此识安立为自证的自性是因为本性光明的缘故，因为与车等无知的自性相反的缘故。它为了了知自体，如同蓝色等一样不依赖其他能知，即所谓的'非无知'之义，称为自证。
一无分别的自性中，因不应有三性故，其自证性并非，能作所作事物。如所说境界能安立自相是因性即所知性，识安立为境的体性是所生性即能知性，如是从有相知识的方式中说明，但在自证中不应如是安立。
因为从无分别识的自性中不可得所生、能生者、生的行为方式，或所知、能知者、了知的差别这三种方式。因为如此，在生起之前无有故无功能，有功能时，如同所许能生者的体性一样，与彼无别的所生体性也已成就，对自体起作用是相违的。
因此，不依赖其他能显者而自明的体性即是识的自证。所以此乃识的，自性故能自知，其他诸境的自性，如何能被彼了知？
譬如因为是自明的体性，故承许能显明自体，如是识也因为是经验的自性故承许自证。

།ཅི་སྟེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཡུལ་སོ་སོར་རྣམ་པར་རིག་ པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་ནི་དོན་ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོ་བཞིན་དུ་དོན་ཀྱང་མྱོང་བར་འདོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་རུང་སྟེ། དེ་ཡི་རང་བཞིན་གཞན་ལ་མེད། །གང་གིས་དེ་ཤེས་གཞན་ཡང་ཤེས། །ཤེས་དང་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན། །ཐ་དད་པར་ནི་འདོད་ཕྱིར་ རོ།།ཡོངས་སུ་གཅོད་ཅེས་བྱ་བའི་ངོ་བོ་དེ་ནི་ཤེས་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སྟེ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་བདེ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན། དེ་འདྲ་བ་དེ་གཞན་ལ་ཇི་ལྟར་ཡོད། འབྲེལ་པ་གང་གིས་ན། འདིའི་འདི་ཞེས་བསྙད་པ་མྱོང་བར་འགྱུར། །དེ་ལས་བྱུང་བ་དེ་ཙམ་གྱིས་ནི་དོན་མྱོང་ བར་མི་འགྲུབ་སྟེ།མིག་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དོན་ཀྱང་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་ལ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ན་ནི། དེ་ལྟ་བས་ན་དེའི་ཚེ་ཤེས་པའི་དོན་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་མྱོང་བའི་ངོ་བོར་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར། ཤེས་པ་རིག་པས་དོན་རིག་པར་ཡང་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་དུག་གིས་མ་རུངས་པར་བྱས་པའི་བསམ་པ་ཅན་གྱི་ལུགས་ལ་ནི་དེ་མི་སྲིད་དོ། །དོན་དང་ཤེས་པ་གཉིས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་རྣམ་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ཡང་རིག་པ་མེད་པར་འདོད་པ་དེའི་ལྟར་ན་གཉི་ག ལ་རིག་པ་མེད་དེ་དོན་དང་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བར་འགྲུབ་པར་བསྙད་དུ་མེད་དོ།།ཤེས་པ་ནི་གསལ་བ་ཡིན་ན་གསལ་བ་ན་གསལ་བར་མ་གྱུར་ཏེ། གསལ་བ་གསལ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་གཞན་གྱི་མངོན་སུམ་དུ་འདོད་པའི་དོན་བཞིན་དུ་འདོད་པའི་དོན་ཀྱང་མངོན་སུམ་དུ་མི་འགྱུར་ལ་རབ་ཏུ་འབྲེལ་པའི་རྒྱུ་ཡང་མེད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་ཡང་ཤེས་པ་རྣམ་པ་མེད་པའི་ཕྱོགས་འདི་ནི་ཤེས་པ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱོགས་ཤིན་ཏུ་འབྲེལ་པ་མེད་པས་ཀྱང་ཆེས་དམན་པར་བསྟན་པ། ཤེས་པ་རྣམ་བཅས་ཕྱོགས་ལ་ནི། །དངོས་སུ་དེ་གཉིས་ཐ་དད་ཀྱང་། །དེ་དང་གཟུགས་བརྙན་འདྲ་བས་ན། །གདགས་པ་ཙམ་གྱི་ཚོར་བར་ རུང་།།དེས་གཞག་པ་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་གཟུགས་བརྙན་རིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དོན་ཤེས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་དོན་གྱི་འབྲས་བུ་གཟུགས་བརྙན་མྱོང་བ་ལ་དོན་ཀྱང་མྱོང་ངོ་ཞེས་གདགས་སོ། །དོན་གྱི་རྣམ་པས་བསྒྱུར་ལྡན་པའི། །རྣམ་ཤེས་སུ་ཞིག་མི་འདོད་པ། །དེ་ལ་ཕྱི་རོལ་རིག་ པ་ཡི།།རྣམ་པ་འདི་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །རིག་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་རིག་པའི་དོན་གྱི་དངོས་པོ་ནི་དོན་ལས་རིང་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་དོ་། །འབྲེལ་པའི་རྒྱུ་གཟུགས་བརྙན་ཡང་ཁས་མི་ལེན་པས་གདགས་པ་ཡང་མི་སྲིད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཤེས་པ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་ནི་རུང་ངོ་། །དེ་ཡང་ དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལ་ཡང་། ཤེས་གཅིག་ཐ་དད་མ་ཡིན་པས། །རྣམ་པ་མང་པོར་མི་འགྱུར་ཏེ། །དེ་ཕྱིར་དེ་ཡི་མཐུ་ཡིས་ནི། །དོན་ཤེས་འགྱུར་བར་གཞག་པ་མེད། །རི་མོ་རྐྱང་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ནི་སྔོན་པོ་དང་། སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་བྱེ་བྲག་ ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་གྲངས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གི་རྣམ་པ་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་ངོ་།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཤེས་པ་དེ་དང་མཐུན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པ་དེ་དག་གི་སྣ་ཚོགས་པ་འདི་ནི་རིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུས་དེ་ལ་འདི་ནི་སྔོན་པོའོ།།འདི་ནི་སེར་པོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དོན་སྣ་ཚོགས་རིག་པའི་རྒྱུ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་གསལ་བར་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པར་ངེས་པར་ཁས་བླང་དུ་ངེས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་། རྣམ་པ་རྣམས་དང་མ་བྲལ་བས། །རྣམ་ཤེས་གཅིག་ཏུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་འདི་གཉིས་ལ། །གཅིག་ཅེས་ཇི་སྐད་བརྗོད་པར་བྱ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་རྣམ་པ་དུ་མ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་ལུས་ཡིན་ན་ནི། རྣམ་པ་དེ་དག་གི་བྱེ་བྲག་བཞིན་དུ་དུ་མར་འགྱུར་རོ།

如果说识是对境分别了知的特征，因此它也是完全考察对境的本性，所以如同自性一样也承许能体验对境，对此回答说这是不合理的。
彼之自性于他无，由此知彼亦知他，能知与所知对境，许为各自相异故。
所谓完全决断的本性是识的不共特性，如同乐等的乐性等，如此这般怎能存在于其他？以何关联而说'此是此'而成为体验？仅仅由此产生并不能成立体验对境，因为这样的话眼等也会有过失。
如果对境也成为完全决断的自性，而识也是彼之自性的话，那么此时由于识是对境完全决断的本性，因为体验的本性无别，则应成通过了知识也能了知对境，然而对于被执著外境的毒素所染污思维者的观点中这是不可能的。因为对境和识二者相异。
如同某些承许识如相而无了知的观点，则二者皆无了知，不能安立为对境和识。识是明了的，但明了时并未明了，因为明了非明了故，如同他人所许的现量对境一样，所许对境也不会成为现量，且也无极为相关的因。
复次，无相识的观点较有相识的观点更无关联，故说更为低劣：
于有相识品中时，实际彼二虽相异，由与影像相似故，唯假立为能领受。
由此安立为识自性的影像之理，即是对境之识。因此于体验对境果的影像上也假立为体验对境。
谁若不许具对境相，之识性者于彼中，外境了知之行相，此亦皆不得存在。
因为是无了知的自性，故了知对境的事物远离对境。也不承许关联因的影像，故假立也不可能。
若如是则应成有相识。然而也非如此。对此也有：
一识无有差别故，不应成为众多相，是故由彼力用故，无立对境成所知。
缘取单纯图画等的识中，必定会产生蓝、黄等所行境差别数量的相差别。若非如此则不会与彼识相应。此等相的差别非了知，因为与一识无别故，如同彼识的自性。
因此由众多相之因，于彼中无法安立'此是蓝色'、'此是黄色'等众多对境了知之因的众多相。
即便必须承许明显现量所见有众多相，然而：
由不离诸行相故，识不应成为一体，若是如此此二者，如何可说为一耶？
若彼识与众多相无别体性，则如同彼等相的差别一样应成多体。

།གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས པ་ནི་གཅིག་པུ་ཁོ་ནའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ།རྣམ་པ་ནི་དུ་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་འགལ་བའི་ཆོས་སུ་གནས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཉིས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་ནི་འགལ་ལོ། །འདི་ལྟར་འདོད་དེ། དཀར་པོ་དག་ལ་སོགས་པ་ལ། །ཤེས་པ་དེ་ནི་རིམ་འབྱུང་སྟེ། །མགྱོགས་པར་འབྱུང་ཕྱིར་བླུན་པོ་ དག་།ཅིག་ཅར་སྙམ་དུ་ཤེས་པ་ནི། །མེ་ཏོག་ཨུཏྤལའི་འདབ་མ་བརྒྱ་འབིགས་པ་བཞིན་དུ། ཤིན་ཏུ་མྱུར་བའི་ཕྱིར་རིམ་གྱིས་དངོས་པོ་ལ་ཡང་ཅིག་ཅའོ་སྙམ་དུ་ཤེས་སོ་ཞེས་འཛེར་ཏེ། དཔེར་ན་མགལ་མེའི་འཁོར་ལོ་མཐོང་བ་བཞིན་ཏེ། མཐོང་བ་དེ་ནི་མྱུར དུ་བསྐོར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན། ལྕུག་མའི་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་བློ། །རབ་ཏུ་མགྱོགས་པར་འབྱུང་ཡིན་ན། །དེ་ཕྱིར་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བ་ཡི། །འདིར་ཡང་ཅི་ཕྱིར་འབྱུང་མི་འགྱུར། །ལྕུག་མ་དང་། ཏ་ལ་དང་། མཚོ་དང་། རོ་བྲོ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡི་གེའི་ འབྲུའི་ཡུལ་རྣམས་ཀྱི་བློ་དག་ཀྱང་རབ་ཏུ་མགྱོགས་པར་འབྱུང་དུ་འདྲ་སྟེ།དེ་བས་ན་མགྱོགས་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རི་མོ་བརྐྱང་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཅིག་ཅར་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་ཤེས། རྒྱུ་འདྲ་བའི་འབྲས་བུ་ནི་ཐ་དད་པར་མི་རིགས་ཏེ། རྒྱུ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པ་འབའ་ ཞིག་ལའང་།།རིམ་དུ་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རིང་དུ་གནས་པ་མ་ཡིན་པས། །བློ་རྣམས་ཀུན་ཀྱང་མགྱོགས་འབྱུང་འདྲ། །སེམས་པ་དང་དཔྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་དུས་ན་འབྱུང་བ་ཅན་རིགས་མི་འདྲ་བ་མིག་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་དང་མ་འདྲེས་པ་བར་ཆད་མེད་པ་འབྱུང་བ་ཡང་གསལ་བར་ མགྱོགས་པར་འབྱུང་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཅིག་ཅར་དུ་མི་ཤེས།གཅིག་ཏུ་ན་འདིའི་ཕྱིར་མྱུར་དུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ལེན་དུ་མི་རུང་སྟེ། ཕ་རོལ་གྱི་ལུགས་ལས་ཀྱང་རབ་ཏུ་མྱུར་དུ་འཇིག་པ་དང་ལྡན་པའི་བློ་རྣམས་ནི་གང་ཡང་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པ་མེད་དོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། དེ་ཕྱིར་ཡུལ་རྣམས་ཐམས་ ཅད་ལ།།རིམ་གྱིས་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་གྱི། །རྣམ་པ་དག་ནི་ཐ་དད་ལྟར། །ཅིག་ཅར་འཛིན་པར་སྣང་བར་འགྱུར། །དེའི་ཕྱིར་མགྱོགས་པར་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར། དོན་ཐམས་ཅད་འཛིན་པ་ལ་རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་བཞིན་དུ་རིམ་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་བཟློག་པར་དཀའོ། །རྒྱུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འདྲ་ བའི་འབྲས་བུ་མི་འདྲ་བ་ནི་མི་རིགས་ཏེ།རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བར་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །མགལ་མེའི་འཁོར་ལོ་མཐོང་བའི་དཔེ་ཡང་རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་མགལ་མེ་ལ་ཡང་ཅིག་ཅར་དུ། །འཁོར་ལོར་སྣང་བའི་འཁྲུལ་པ་འབྱུང་། །གསལ་བར་རབ་ཏུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། །མཐོང་བས་ མཚམས་སྦྱོར་མ་ཡིན་ནོ།།ཅི་གསལ་བར་སྣང་བ་དང་མཚམས་སྦྱོར་བ་འགལ་ལམ། འགལ་ཏེ། འདི་ལྟར་མཚམས་རྣམས་སྦྱོར་བ་ནི། །དྲན་པས་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། །མཐོང་བས་མ་ཡིན་འདས་པ་ཡི། །ཡུལ་ལ་འཛིན་པ་མིན་ཕྱིར་རོ། །དྲན་པ་ནི་ཡུལ་དུ་བྱས་པ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་ ཏེ།མ་ཟིན་པ་ལ་ནི་མཚམས་སྦྱོར་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ཅིར་འགྱུར་སྨྲས་པ། དེ་ཡི་ཡུལ་དུ་གང་འགྱུར་བ། །དེ་ནི་ཞིག་པས་གསལ་མ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་འཁོར་ལོར་སྣང་བ་འདི། །གསལ་བ་མ་ཡིན་འགྱུར་བའི་རིགས། །དྲན་པ་ནི་མདུན་ན་འདུག་པའི་དངོས་པོ་ལ་ཡང་ཤིན་ཏུ་ གསལ་བར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མགལ་མེའི་འཁོར་ལོ་མཐོང་བ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་བའི་རིགས་ན། མགལ་མེ་ལ་ནི་འཁོར་ལོར་གསལ་བར་སྣང་བ་འདི་ཡང་སྣང་ངོ་། །ུཏྤལའི་འདབ་མ་བརྒྱ་ཅིག་ཅར་ཕིགས་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་གསལ་བར་སྣང་བ་མ་ཡིན་ ནོ།།ཅིག་ཅར་དུ་ཕིགས་སོ་སྙམ་པ་ལ་ནི་ཚད་མའི་གནོད་པ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཅིག་ཅར་ཡང་མ་ཡིན་པར་གནས་པར་རིགས་ཏེ། ཞིབ་པ་རྩེ་གཅིག་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་དང་ལྡན་པ་དག་ནི་དེ་ལ་རིམ་དུ་ངེས་པར་བྱེད་དོ། །མང་པོ་དག་བྱེད་པ་གཅིག་པ་གཅིག་གིས་འབིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རིམ་གྱིས་ འགྱུར་ཏེ།དཔེར་ན་ཟངས་ཀྱི་གླེགས་མ་ལ་སོགས་ལྟ་བུ་སྟེ། ཨུཏྤལའི་འདབ་མ་མང་པོ་འབིགས་པ་འདི་ཡང་མིའི་བྱེད་པ་གཅིག་གིས་བྱས་པས་རྗེས་སུ་དཔོག་གོ།

如果识是单一自性而相是多样的话，那么由于处于相违的法性中，识不是二者差别这一点是相违的。如是认为：对于白等，彼识次第生起，由于迅速生起，愚者们认为是同时的。如同穿透百片青莲花瓣一般，由于极其迅速，对于次第的事物也认为是同时的。譬如见到火轮一般，由于迅速旋转而见到。
如果是这样的话，竹声等的心，极其迅速生起，因此同时生起，于此为何不生起？竹、多罗树、湖泊、品尝等文字音节境的诸心也是极其迅速生起，因此由于迅速生起，如同绘画展开等，为何不同时了知？相同因的果不应有差别，因为将成为非因。
即使仅是意识分别，也不会次第了知。由于不是长时安住，诸心皆同样迅速生起。在思维、观察等时生起的不同类，与眼等识不混杂、无间断生起的也明显迅速生起，为何不同时了知？
总之，由于迅速生起这一点是不能接受的，因为在他方的观点中也说诸心具有极其迅速灭的性质，任何一个都不会长时安住。因此对一切境，不会次第执取，如同诸相差别，将显现为同时执取。
因此由于迅速无差别的缘故，对于执取一切义如同相的差别一样非次第这一点难以遮遣。因相同的果不同是不合理的，前已说明将成为非因性。
火轮见的比喻也不合适，如是于火轮也同时，生起轮相的错乱。由于明显显现的缘故，不是见的相续。难道明显显现和相续相违吗？相违，如是诸相续是由念作成，而非见，因为不能执取过去境。念以已得为境而相续，因为对未得不能相续。
由此将如何？说：凡成为彼境者，由于已灭故非明显。因此此轮相显现，应成非明显。念对现前事物也不是极其明显了知。成为彼体性的火轮见也应如是，然而火轮显现为明显轮相。同时穿透百片青莲花瓣的了知也不是明显显现。
对于同时穿透的想法也有量的遮破，因此于彼安立为非同时是合理的。具有专注细致智慧眼者对彼决定为次第。多数由一作者一次穿透者是次第的，如同铜板等，由此推知此多数青莲花瓣也是由人的一个作用所作。

།གང་དག་རིགས་མཐུན་པའི་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱང་རྣམ་པའི་གྲངས་བཞིན་དུ་རི་མོའི་གཞི་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མང་དུ་འབྱུང་སྟེ། གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་རིགས་མི་མཐུན་པ་བཞིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དེ་དག་གི་ལུགས་བསྟན་པར་བྱའོ། །རི་མོའི་གཞི་རྣམས་མཐོང་བའི་ཚེ། །དེ་ལ་དེ་བཞིན་སེམས་མང་པོ། །ཅི་སྟེ་ཅིག་ཅའི་ཚུལ་གྱིས་སུ། །འབྱུང་བར་འགྱུར་བར་འདོད་ན་གོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན། དེ་ལྟ་ཡིན ན་དཀར་ལ་སོགས།།རྣམ་པ་སྣ་གཅིག་ཤེས་པ་ཡང་། །ཐོག་མ་དབུས་མཐའ་ཐ་དད་པས། །དམིགས་པ་སྣ་ཚོགས་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་སྔོན་པོ་དང་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་མང་པོ་དེ་བཞིན་དུ་གཅིག་པུར་འདོད་པ་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཚུ་རོལ་དང་། ཕ་རོལ་དང་དཔུང་གི་ཆའི་ངོ་ པོའི་རྣམ་པ་མང་པོ་ཉིད་དེ།དེ་ལ་ཡང་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་དུ་མ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དུ་མར་འདོད་དོ་ཞེ་ན། འོ་ན་གཅིག་པུར་གྱུར་པ་གང་ཡིན། གང་ཡན་ལག་མེད་པའི་རྡུལ་གྱི་ཡུལ་འཛིན་པ་སྟེ། ཡུལ་དེའི་ཡན་ལག་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་ངེས་པར་བྱེད་པ་ནི། ཤིན་ ཏུ་ཞིབ་པའི་ཤེས་རབ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མི་ནུས་སོ།།ལྟ་བ་དེ་ཡང་མྱོང་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་པ། རྡུལ་ཕྲན་བདག་ཉིད་དཀར་ལ་སོགས། །གཅིག་པུའི་བདག་ཉིད་ཆ་མེད་པ། །ཤེས་པ་གང་ལའང་སྣང་གྱུར་པར། །བདག་གིས་རབ་ཏུ་ཚོར་བ་མེད། །བདག་གིས་རབ་ཏུ་སེམས་ བཏུད་ཀྱང་།།ཆ་ཤས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་རྡུལ་མ་མཐོང་སྟེ། མ་མཐོང་བཞིན་དུ་དེ་ཁས་བླངས་ཤིང་བདག་ལ་ཇི་ལྟར་བསླུ། རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་པའི་རྒྱུ་ནི་དམིགས་པ་ཡིན་ན། དེ་ནི་དེ་མེད་པས་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་བཅོས་མ་དང་བཅོས་མ་མ་ ཡིན་པའི་ཕྱེ་མ་ལེབ་ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་ཇི་ལྟར་གཅིག་པུའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཡང་གཅིག་པུའི་རང་བཞིན་དུ་གདགས་པ་མ་ཡིན་པར་འཐད་པ་མེད་དོ།།འོ་ན་སྣ་ཚོགས་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་གཅིག་པུའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཡང་དེ་ལྟར་མི་རུང་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལྟ་བ་རྣམས་ལ་ཡང་། དེ་ལ་སྣ་ཚོགས་སྣང་བས་ཡུལ་དུ་མ་ཡོད་དེ་འདི་ལྟར་རེ་ཞིག་རང་གི་སྡེ་པའི་ལུགས་ལས། རྣམ་ཤེས་ལྔ་ཡི་ཁམས་རྣམས་ནི། །བསགས་ལ་དམིགས་པའི་རྣམ་པ་ཡིན། །སེམས་དང་སེམས་བྱུང་དམིགས་པ་ནི། །དྲུག་པར གཞག་པར་བྱས་པ་ཡིན།།དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ལ་བརྟེན་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ལྔའི་ཡུལ་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དུ་མ་འདུས་པ་ཡིན་པས། རྣམ་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་སྣ་ཚོགས་ཉིད་ལས་མི་འདའོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་དེ་དང་དོན་མཐུན་ཏེ། དེ་དང་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་ གཅིག་པའོ།།ཆོས་ཀྱི་ཁམས་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་དང་། འདུས་མ་བྱས་ཀྱང་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཕུང་པོ་གསུམ་ཙམ་གྱི་བདག་ཉིད་དེ། དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་འབའ་ཞིག་ལ་མི་འཛིན་གྱི། སེམས་དང་སེམས་ལས་ བྱུང་བའི་ཚོགས་ལ་དམིགས་ཏེ།དེའི་གྲངས་སྙེད་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་སྣ་ཚོགས་ཉིད་ལས་མི་འདའོ། །གང་དག་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་གསུང་རབ་ལེགས་པར་གསུངས་པ་འདི་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གནས་པ་གཟེགས་ཟན་དང་སེར་སྐྱ་ལ་སོགས་པའི་ལུགས་ལ་འཆེལ་ལ་། འབྲས་བུའི་རྫས་ལ་ སོགས་པ་དོན་གཅིག་གི་ཡུལ་ཤེས་པར་སྨྲ་བ་དེ་དག་གི་ལུགས་ལྟར་ན།དོན་གཅིག་པུ་དེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་པུའི་བདག་ཉིད་དུ་འགལ་བ་མེད་དོ་ཞེ་ན། མི་རུང་སྟེ་འདི་ལྟར། ཕྱི་གཞུང་རྣམས་ལའང་རྣམ་ཤེས་ནི། །གཅིག་ཏུ་སྣང་བར་མི་རིགས་ཏེ། །ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་ལྡན་པ་ཡིས། རྫས་ལ་སོགས་པ་དམིགས་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་རྣམས་དང་། བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་རྣམས་དང་། ལག་པ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་ཡན་ལག་རྣམས་དང་། སྤྱི་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་རྫས་ལ་དམིགས་སོ་ཞེས་སྨྲ་སྟེ། ཡོན་ཏན ལ་སོགས་པ་ཡང་རྫས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་ནོ་ཞེའོ།།དེ་དག་གི་ལུགས་ལྟར་ན་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་དོན་དུ་མ་སྣང་བ་ཉིད་དོ།

对于那些认为同类的认知也如同形象的数量一样在绘画等基础上同时多种显现，如同色声等不同类的认知一样的人们，应当阐述他们的观点。当见到绘画基础时，对于它如是多种心识，如果认为是以同时的方式产生的话。如果是这样的话，那么白等单一形象的认知，也因为有开始中间结尾的差别，而成为多种所缘。如同青白等多种形象一样，即使是被认为是单一的白等，也有此边、彼边和中间部分的多种形象，因此对它的认知也成为多种。
如果认为是多种，那么什么是单一的呢？就是无分微尘境的认知，即使是极其敏锐的智者也无法确定分析该境的部分。对于这种见解也不是所经验的，所说：'微尘本性的白等，单一本性无分别的认知，于任何显现中，我都未能觉察到。我虽然专注思维，也未见到空无一切部分的微尘；在未见到的情况下承认它，怎能不欺骗自己？有分别者承认存在的原因是所缘，而它没有这个所缘故不应理。'
此外，如同人造和非人造的杂色蝴蝶等非单一本性一样，种种形象的识也不应理成为单一自性。那么，非种种的识是单一自性吗？这也不应理，因为在一切见中，由于显现种种故有多境。如是首先依自部宗义：'五识界，缘积聚相，心与心所所缘，安立为第六。'依止有色根的五识界的境是多微尘和合，故随顺彼等相故不离种种性。意识也与此相同，因为与此成就和安乐是一。
法界无表色和无为也不应理故，仅是受等三蕴的本性，缘此的意识也不仅执著心所，而是缘心和心所的聚集，由于具有彼等数量的行相故不离种种性。对于那些远离善说的如来教法，依止食米军和胜论等外道，主张果实等一境认知的人们，按照他们的观点，对于彼一境的识成为单一本性并无相违。不应理，如是：'于外论中识，亦不应现为一，由具德等故，缘实等故也。'
他们说缘具有色等诸德、动等诸业、手等自支分、共相等的身等实，诸德等也与实等相应。按照他们的观点，识中也显现多境。

།རྒྱལ་བ་པ་དང་། རྒྱལ་དཔོག་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྟར་ན་ཡང་། ནོར་བུ་གཟི་ཡི་བདག་ཉིད་ལྟར། །དངོས་པོ་ཀུན་ཤེས་ལྟ་བ་ལ། །དེ་ལ་འཛིན་པའི་སེམས་ཀྱང་ནི། གཅིག་པུའི་ངོ་བོར་སྣང་མི་རིགས། །དེ་དག་སྨྲ་བ་ནི། དུ་མའི་ངོ་བོའི་དངོས་པོ་ལ། །བརྗོད་པར་འདོད་པ་ངོ་བོར་འདོད། །ཅིག་ཅའམ་རིམ་གྱིས་ཚུལ་གཉིས་ལས། །ཚིག་གི་བྱ་བ་གཞན་མེད་དོ། །དཔེར་ན་ཁྲ་བོའི་ཁ་དོག་ལས། །ཇི་ལྟར་འདོད་བཞིན་ཁ་དོག་འཛིན། །དེ་བཞིན་དངོས་ལ སྣ་ཚོགས་ཕྱིར།།ཐ་དད་ཐ་དད་མིན་པར་རྟོག་།ཅེས་ཟེར་རོ། །ཡུལ་སྣ་ཚོགས་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྣ་ཚོགས་མ་ཡིན་པ་སྣང་བ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། དེ་དག་དང་མཐུན་པར་མི་འཇུག་པས་མི་འཛིན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷའི་བླ་མའི་ལྟ་བའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ལ་སྨྲས་པ། ས་ལ་སོགས་པ་འདུས་ པ་ལ།།ཡུལ་དང་དབང་པོར་ཀུན་འཇོག་པར། །སུ་འདོད་དེ་ཡི་ལུགས་ལ་ཡང་། །དངོས་པོ་གཅིག་དང་མཐུན་འཇུག་མེད། །འདུས་པར་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྒྱུ་ནི་འདུས་པ་ཅན་དུ་མ་ཡིན་པས་འདུས་པ་ལ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ནི་གཅིག་དང་མཐུན་པར་འཇུག་པར་མི་རིགས་སོ། །སེར་ སྐྱའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ།སྙིང་སྟོབས་ལ་སོགས་བདག་སྒྲ་སོགས། །ཕྱོགས་ལའང་དོན་གཅིག་སྣང་བ་ཅན། །ཤེས་པ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཡུལ་སྣང་ཕྱིར། །ཅི་སྟེ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཁོ་ནར་ཡུལ་སྣང་བ་མ་ཡིན་གྱི། སྙིང་ སྟོབས་ལ་སོགས་པ་གང་གི་ཤས་ཆེ་བ་དེ་དམིགས་ཏེ་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ཡང་དེ་ལྟར་མི་རུང་སྟེ། རིགས་དང་བསྒོམས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ཅིག་ཁོ་ན་ལ་མང་པོ་དག་གི་གདུང་བ་དང་ཞུམ་པ་དང་རྒ་བ་ལ་སོགས་པ་མྱོང་ངོ་། །ཡོན་ཏན་གཉིས་ཀྱི་ཤས་ཆུང་ན་མྱོང་བ་ འདི་ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་དུ་རབ་ཏུ་འགྲུབ།མི་སྣང་བ་ལ་སོགས་པའི་དབང་གིས་ལྷག་མའི་ངོ་བོ་མི་མཐོང་བར་འདོད་དོ་ཞེ་ན། འདི་ཡང་ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་པར་བརྗོད་པ། དངོས་པོའི་ངོ་བོ་རྣམ་གསུམ་ལ། །དེ་ནི་གལ་ཏེ་རྣམ་གཅིག་སྟེ། །དེ་དང་མི་མཐུན་སྣང་ན་གོ་།དེ་ནི་དེ་འཛིན་ཇི་ལྟར་ འདོད།།ཡུལ་ཇི་ལྟར་གནས་པའི་རང་བཞིན་དང་མཐུན་པར་འཇུག་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དམིགས་པ་འཛིན་པར་འགྱུར་གྱི་གཞན་དུ་ན་དོན་གཞན་བཞིན་དུ་ཡུལ་དུ་འདོད་པ་ཡང་ཡུལ་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ནི་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་གཅིག་གི་ངོ་བོ་དང་མཐུན་ པར་འཇུག་སྟེ་དེ་དང་མཐུན་པར་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།།གསང་བ་པ་གང་དག་།ཕྱི་རོལ་ཡུལ་རྣམས་མེད་པར་ཡང་། །སྣ་ཚོགས་སྣང་ལ་རྟག་པ་སྟེ། །ཅིག་ཅའམ་ཇི་སྟེ་རིམ་འབྱུང་བའི། །རྣམ་ཤེས་རུང་བ་ཤིན་ཏུ་དཀའ། །ཅི་སྐད་བརྗོད་པ་དེ་དག་གི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་སྣ་ཚོགས་སུ་སླ་བ་ཉིད་དེ། འདི་ལྟར་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོའི་རྣམ་པ་དུ་མ་ཅིག་ཅར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པ་དུ་མ་དག་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་བཞིན་དུ་དུ་མར་འགྱུར་རོ། །རིམ་པ་ཡང་གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་གཉིས་པོ་འདི་དག་ཉིད་ཀྱིས་དུ་མར་འགྱུར་བ ལས་མི་འདའ་བ་ཉིད་དོ།།གཞན་དུ་ན་འདི་གཉིས་གཅིག་ཏུ་ཇི་ལྟར་བརྗོད་དེ་ཉེས་པ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །རིམ་གྱི་ཕྱོགས་ལ་ཉེས་པ་གཞན་འདི་ཡང་ཡོད་དེ། རྣམ་པ་གཅིག་རིག་པར་འདོད་པ་ན་དེ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལྟ་བུའམ། འདོད་པའི་རྣམ་པ་ ལྟ་བུར་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་རྣམ་པ་ཡང་རིག་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་གཉིས་ཀྱང་འདུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནམ་མཁའ་དང་སོ་སོར་བརྟགས་པས་འགོག་པ་ལ་སོགས་པ་གང་དག་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་བརྗོད་པ་དེ་དག་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ནི་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་པར་ བརྗོད་པ།ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་ཤེས་པ་དག་།མིང་ཙམ་དུ་ནི་སྣང་བ་རྣམས། །ཡི་གེ་དུ་མ་སྣང་བའི་ཕྱིར། །སྣ་ཚོགས་སྣང་བར་གསལ་བ་ཡིན། །མིང་དང་འབྲེལ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་མ་གཏོགས་པར་དེ་ལ་ཆ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཕྲ་རབ་ཙམ་གང་ཡང་མི་དམིགས་སོ། །ཁས་བླངས་ དེ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ།

依照胜论派和胜密派的观点，如同宝珠般，对于了知一切事物的见解，执著于此的心识，不应显现为单一的本性。他们说：对于多体性的事物，欲说所欲说的本性，无论是同时或次第两种方式，言语的作用别无他途。譬如从杂色中，随意取其一色，如是于诸事物，因其多样性故，分别为异或非异。
对于多样的境，显现非多样的识是不合理的，因为与彼等不相应故，将成为不能执取。对于追随天主论师见解者说：于地等和合中，若有谁主张安立为境和根，于彼论中，也无与单一事物相应而转。和合的安立因不是具和合性的多体，故对和合的执取识不应与单一相应而转。
就数论派而言所说：勇德等我及声等，于诸方面现为一义的识，是不合理的，因为显现为三德自性的境故。若说并非唯显现为三德自性，而是观见勇德等何者的分量大，其他则不然者。此亦不应理，因为依种类和修习的差别，于同一声等，多人感受热恼、沮丧、衰老等。若二德分量小，此经验如何能现量成立？
若说由于不显现等的缘故，承许不见余者的本性。对此也说为极不合理：于三性的事物，若彼唯现一性，与彼不相应显现，如何许为彼之能取？若识相应而转如境之住的自性，则成为执取所缘，否则如同他义，所欲为境者亦不成为境，因为声等是三性自性，而识则与一性相应而转，因为与彼不相应而转故。
密宗派有些人说：即使无外境诸境，显现多样且恒常，无论同时或次第生，识之合理极为难。如是所说彼等观点中，多样性更易成立，如是同时显现青黄多相的识，因与多相无别故，如彼相的自性般成为多体。次第显现为色声等者，由此二因及喻，不离成为多体性。
否则，此二如何说为一，过失如前。于次第观点有此另一过失：当许识知一相时，因与识无别故，如彼识的自性或如所欲相般，也将识知前后诸相，因为彼二亦住故。
若说虚空和择灭等，凡是说为世俗有者，执取彼等的识将成为非多样显现。对此说为非如是：虚空等诸识，唯名相显现者，因多字显现故，明显是多样显现。除了与名相联系的分别影像外，于彼中不见微细的无分本性。承许此义亦当说明。

།རྣམ་ཤེས་སྣ་ཚོགས་མིན་སྣང་བ། །འགའ་ཞིག་ཡོད་པར་བཞུགས་ན་ཡང་། །འོན་ཀྱང་ཡང་དག་གཞག་མི་རུང་། །མཚན་ཉིད་བཅས་ལ་གནོད་མཐོང་ཕྱིར། །མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ལ་ནི་གནོད་པ་དམིགས་ཏེ། དེའི་མཚན་ཉིད་སུན་ཕྱུང་བའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་དུ་ དབུགས་མི་ཕྱིན་ཏོ།།དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱོགས་རྣམས་ལ་ཡང་། དེའི་ཕྱིར་སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་ཡི། །རྣམ་ཤེས་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་གནས། །དེ་ནི་རྣམ་པ་ཐ་དད་ལྟར། །གཅིག་པུའི་རང་བཞིན་མི་རིགས་སོ། །སྐབས་ཀྱི་མཇུག་སྡུད་དོ། །ཡང་འདིར་གསུངས་པ། སོར་མོ་ཚིགས་རྣམས་ལས་གཞན་ མིན།།གཞན་མ་ཡིན་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་ལྟར་མ་གྲུབ་ཚིགས་སོགས་མེད། །དེ་ཕྱིར་ཚོགས་པ་ཙམ་ཡང་མེད། །ཚོགས་པ་དང་ནི་བཅས་པ་ཡི་། །སོར་མོ་ལ་སོགས་རྣམས་ཀྱིས་ནི། །དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མེད་པར་བསྟན། །ཚོགས་མ་གཏོགས་པའི་དངོས་ཕྲ་མེད། །དེ་ལྟར་དོན་གཅིག་ ཤེས་བྱེད་པ།།བློ་ནི་གང་དུ་བརྟག་པར་བྱ། །སེམས་བྱུང་ཚོགས་དང་བཅས་སེམས་ཀྱི། །དམིགས་པ་གཅིག་འདིར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །རང་གི་སྡེ་པ་སེམས་ཙམ་གྱི་ཚུལ་ལ་བརྟེན་པ་བློ་གྲོས་དཀར་པ་གང་དག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མཐུན་པའི་བག་ཆགས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལ་རག་ལས་ནས་འབྱུང་སྟེ། བྱུང་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་པ་དང་དོན་དུ་ཚོར་བར་བྱ་བ་དང་ཚོར་བ་པོའི་རྣམ་པ་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲ་བ་དེ་དག་གི་ལུགས་ལ་དོགས་པ་བསུ་སྟེ། ཇི་སྟེ་ཐོག་མ་མེད་རྒྱུད་ཀྱི། །བག་ཆགས་སྨིན་པས་སྤྲུལ་པ་ཡི། །རྣམ་པ་དག་ནི་སྣང་བ་ཡང་། །ནོར་བས་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་འདྲ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་དང་རྫས་དང་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པའི་ལྟ་བའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་རྣམས་ཀྱིས་བརྗོད་པ་དག་མི་རིགས་པ་དང་ཚོར་བར་བྱ་བ་དང་ཚོར་བ་པོའི་མཚན་ཉིད་དང་ཡང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་།མགལ་མེའི་འཁོར་ལོ་དང་། སྤྲུལ་ པ་དང་།རྨི་ལམ་དང་། སྒྱུ་མ་དང་། ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུ་ཁོ་ན་སྟེ། དམིགས་པ་བདེན་པར་འདོད་པའི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བའི་རྣམ་པ་འདི་དག་ཀྱང་ཐོག་མ་མེད་པའི་སྲིད་པར་འབྱུང་བ་ཅན་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་མཐུས་སྣང་ངོ་། །དེ་དག་འོན་ཀྱང་དེ་དག་གི་། དངོས་དེ་ཡང་དག་ཉིད་དམ་ཅི། །འོན་ཏེ་མ་བརྟགས་གཅིག་པུ་ན། །དགའ་བར་ཁས་ལེན་འདི་བསམ་མོ། །ལུགས་འདི་ནི་ཚད་མ་དང་ལུང་ཤིན་ཏུ་གསལ་བས་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། དམིགས་པ་ཅན་མཐའ་ཡས་པ་དག་གི་མངོན་པར་ཞེན་པ་ངན་པའི་གཉེན་པོ་ཡང་ཡིན་པས་ཤིན་ཏུ་དཀར བ་སྟེ་འདི་ལྟར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་དག་དགག་པར་བྱེད་པ་དང་ཚོར་བར་བྱ་བ་དང་ཚོར་བ་པོའི་མཚན་ཉིད་དང་འགལ་བ་ཡང་སྟོན་པ་སྔར་བཤད་པའི་ཚད་མ་ནི་ཚུལ་འདི་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད་པའོ།།ཚུལ་འདི་ནི་ལུང་དང་ལྡན་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། ལང་ཀར་གཤེགས་པའི་མདོ་ལས་ ཐོག་མ་མེད་པའི་བློས་བསྒོས་པས།།སེམས་ནི་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་སྟེ། །དོན་གྱི་རྣམ་པར་སྣང་ཡང་ནི། །ཡང་དག་ཇི་བཞིན་དོན་མཐོང་མེད། །གང་ཟག་རྒྱུ་དང་ཕུང་པོ་དང་། །རྐྱེན་དང་དེ་བཞིན་རྡུལ་རྣམས་དང་། །གཙོ་བོ་དབང་ཕྱུག་བྱེད་པ་དག་།སེམས་ཙམ་པོ་ལས་རྣམ་པར་བརྟགས། ། དོན་ཡོད་མ་ཡིན་སེམས་ཉིད་དེ། །ཕྱི་རོལ་དོན་མཐོང་ལོག་པ་ཡིན། །རིགས་པས་རྣམ་པར་བལྟས་ན་ནི། །གཟུང་དང་འཛིན་པ་འགག་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །མཁས་པ་དག་ཚུལ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་དང་བདག་གི་དང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ལ ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་རྣམས་སེལ་ཏོ།

虽然有一些显现为非各种各样的识，但是不应该如实安立，因为见到有相之法有过失。对于具有相之法见到过失，因为破除了它的相，所以在一切处都不能通达。如是对一切方面也是，因此显现种种的识，在一切方面安住。它如同不同的行相，一个自性是不合理的。这是科判的结尾。此处又说：手指的关节不异于其他，非他也不存在，如是未成立的关节等不存在，因此连聚合体也不存在。具有聚合体的手指等，说明一切事物都不存在。除了聚合体外没有微细事物。如是了知一义的心识应当如何观察？具有心所聚合的心识，此处所缘一境如何能成？依止唯心宗的白智者等说：识是依靠同类习气成熟而生起的，生起后立即灭去，无有所感受和能感受的行相。对于他们的观点提出疑问：如果由无始相续的习气成熟所变现的诸行相显现，也因错乱而如幻化的自性。色等处的极微和实物、功德等胜劣见解的随行者们所说的不合理，以及远离所感受和能感受的相故，如同干闼婆城、旋火轮、变化、梦境、幻术、水月，执著所缘为真实的心识所显现的这些行相，也是由无始轮回中生起的执著事物的习气成熟力而显现。然而他们的事物是真实的吗？还是未经观察唯一欢喜承许，应当思维这个。这个观点以极为明显的正量和圣教所了知，也是无边所缘执著恶见的对治，所以极为清净。如是破除极微等存在，也说明与所感受和能感受的相违背，前说的正量即是使这个观点极为明显。这个观点也具有圣教，如《楞伽经》中说：由无始心熏习，心如同影像，虽现为境相，无见如实义。补特伽罗、因、蕴、缘以及诸微尘，胜性、自在、作者等，皆从唯心而分别。境不存在唯是心，见外境是颠倒，若以正理观察时，所取能取皆灭尽。智者们依止这个观点，遣除对我、我所、所取、能取差别等的颠倒。

།འོན་ཀྱང་འདི་ལ་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཙམ་འདི་ཡོད་དེ། ཅི་རྣམ་པ་དེ་དག་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ནམ་འོན་ཏེ་ཅི་གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པ་ལྟར་མ་བརྟགས་པ་གཅིག་པུ་ན་དགའ་བ་ཞིག་ཡིན། འདིས་ཅིར་འགྱུར། གལ་ཏེ་ཡང་དག་རྣམ་པར་ཤེས། །དུ་མར་ འགྱུར་རོ་ཡང་ན་ནི།།དེ་དག་གཅིག་འགྱུར་འགལ་ལྡན་པས། །གདོན་མི་ཟ་བར་སོ་སོར་འགྱུར། །ཡང་དག་པའི་རྣམ་པ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པས་རྣམ་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དུ་མར་འགྱུར་བའམ་ཡང་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་པུ་དང་ཐ་མི་དད་པས་རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱང་རྣམ་པར་ ཤེས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་བཞིན་དུ་གཅིག་པུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་བཟློག་པར་དཀའོ།།འགལ་བའི་ཆོས་གནས་པ་ཉིད་པས་དོན་དམ་པར་ན་རྣམ་པ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ཐ་དད་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཉེས་པ་གཞན་ཡང་བརྗོད་པ། རྣམ་པ་ཐ་དད་མ་ཡིན་ན། །གཡོ་དང་མི་གཡོ་ལ་སོགས་པ། །གཅིག་གིས་ ཐམས་ཅད་གཡོ་ལ་སོགས།།ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ་ལེན་གདབ་དཀའ། །ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་གལ་ཏེ་རྣམ་པ་གཅིག་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པ་ཟིན་ཏམ། སེར་པོ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་ན་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་རྣམ་པ་དེ་ ལྟ་བུར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་སྣ་ཚོགས་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཐལ་བ་འདི་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་རྣམ་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་པ་ཁས་ལེན་ན་མཚུངས་པ་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏེ། ཕྱི་རོལ་དོན་གྱི་ཚུལ་ལ་ཡང་། །དེ་ལྟར་རྣམ་པར་མ་བྲལ་ན། །གཅིག་གི་ཆོས་སུ་ཐམས་ ཅད་ཀྱང་།།འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ་བཟློག་པ་མེད། །མི་མཐུན་པའི་ཆོས་སུ་གནས་ན་ནི་དེ་ཉིད་ངེས་པར་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ། །གང་དག་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱང་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་ཁོ་ན་སྟེ་ཤེས་པ་དེ་དག་ནི་མང་ལ་དེ་དག་ཀྱང་རིགས་མཐུན་པ་ཤ་སྟག་ སྟེ།རིགས་མི་མཐུན་པའི་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་སྨྲ་བ་དེ་དག་གི་ནི་གང་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་སེམས་གཉིས་འབྱུང་བ་འདི་ནི་གནས་མ་ཡིན་ཏེ་གོ་སྐབས་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྒྱུད་གཅིག་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ལུང་དང་འགལ་བ་བཟློག་པ་ དཀའོ།།རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དབང་དུ་མཛད་དེ། དེ་སྐད་གསུངས་པར་འདོད་དོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་འདི་ནི་སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་གྱི་ཚུལ། དེ་དག་རྣམས་ལ་རིགས་མཐུན་པའི། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ངེས་པར་འགྱུར། །འདི་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས། །རིམ་གྱིས་འབྱུང་ བར་ཡང་དག་རྟོགས།།ཞེས་བྱ་བ་དང་འགལ་ལོ། །དེའི་ཚེ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོའི་སེམས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་སེམས་གཉིས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འབྱུང་བ་བཀག་པ་སྟེ། རིགས་པས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་ཁོ་བོ་དེ་སྐད་དུ་སྨྲའོ། །ཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་འབའ་ ཞིག་ཅེས་བྱ་བའི་རྣམ་གྲངས་སུ་གཏོགས་པ་ཡིན་གྱི་བྱེ་བྲག་གི་ཚིག་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་ལ་བདག་དང་བདག་གི་དང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཉིད་ཡོད་ཀྱི་གཞན་ནི་ཅི་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལུས་དང་ ལོངས་སྤྱོད་དང་གནས་སུ་སྣང་བའི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་གྱི་གནོད་པ་ནི་ཅི་ཡང་མི་སྐྱེད་དོ།།ཅི་ལུགས་འདི་རྨ་མེད་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་པར་བརྗོད་པ། ཅི་སྟེ་རྣམ་པའི་གྲངས་བཞིན་དུ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཁས་ལེན་ན། །དེ་ཚེ་རྡུལ་ཕྲན་འདྲར་འགྱུར་བ་། །དཔྱད་པ་ འདི་ལ་བཟློག་པར་དཀའ།།གལ་ཏེ་བར་མེད་པར་གནས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ངོ་བོ་རྣམས་ལྟར་རིགས་མཐུན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མང་པོ་འདི་དག་ཀྱང་འབྱུང་ན། དེའི་ཚེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་དཔྱད་པ་ཅི་འདྲ་བ་སྔར་བྱས་པ་དེ་འདྲ་བ་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་བཟློག་པར་དཀའ་བར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ ལྟར་དབུས་སུ་འདོད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྡུལ་གྱིས་བསྐོར་བ་ལྟ་བུར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་རང་བཞིན་གང་གིས་གཅིག་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཅི་གཞན་ལ་ཡང་ཕྱོགས་སམ་འོན་ཏེ་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཉེས་པ་དེ་ཉིད་དོ།

然而对此稍加分析，这些形相是否就是真实性，还是如同影像等一般仅仅是未经观察而令人欢喜的呢？这将如何？若是真实的识，将成为多个，或者将成为一个，由于具有相违性，必定将成为各别。由于与真实形相不相异，如同形相的自性一般，识将成为多个，或者由于与唯一识不相异，诸形相也如同识的自性一般将成为唯一，这是难以避免的。由于相违法的存在，在胜义中形相与识必定成为相异。
另外还有过失可说：若形相不相异，动与不动等，由一切动等，将成过失难以遮止。'不相异'即是表示'就是彼性'。因此，若一个形相获得动等作用，或成为黄色等的自性，其余诸形相也将成为如是。若非如此，必定将成为差别性。此过失若承许外境对象之立场上也有具相之识，也同样显示：对于外境对象的方式，若如是不离形相，一切也将随一法而转，无有遮止。
若住于不相顺的法性中，则必定成为相异。有些人说：如同乐等一般，青等诸形相也唯是经验的自性，彼等诸识虽多但都是同类，如同异类识一般而生起。对于他们来说，'无有前后二心同时生起，此非处无有机会'之说，以及'一切有情皆是一相续识'之教言的矛盾难以遮止。
若认为是依异熟识而如是宣说，若如是则与古代阿阇黎的传统'于彼等同类之识，必定将成，如是诸分别，次第生起善了知'相违。当时依不相顺品与对治心而遮止二心同时生起，以理极为明显，我如是说。'唯'字属于'仅'的异名，非是差别词，将显示彼等离开我、我所、所取、能取等，唯有心性，其他什么也没有。
因此，异熟识由身、受用、处所显现的形相差别而成差别的过失并不产生任何害处。此理是否无瑕呢？说非如是：若如形相数量，承许诸识，尔时如同微尘，此观察难以遮止。若如无间而住的微尘自性一般，此等众多同类识也生起，尔时如同先前对微尘所作的观察一般，对诸识也难以遮止，即如此：对于欲安立为中间的识被微尘所围绕一般，其自性以何趣向一者，以彼是否也趣向他者？抑或是他方分？即是分别过失。

།བར་མེད་པར་རིགས་གཅིག་པའི་རྡུལ་ དུ་མ་འཛིན་པ་ན་རགས་པ་གོང་བུ་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་པ་དང་བར་མེད་པར་དུ་མ་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རིག་པ་ལ་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་བྱེ་བྲག་ཅི་ཡོད་དེ།སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་བར་མེད་པར་སྣང་བ་དེ་ཉིད་ཁ་ཅིག་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན། གཞན་ནི་རིག་ པའི་ངོ་བོ་ཞེས་ཟེར་བ་སྐྱོན་མཚུངས་པ་ཉིད་ལས་མི་འདའོ།།གང་དུ་ནོར་བུ་གཟི་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་ཁོ་ནས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་བླངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་གི་ལུགས་ལ་དོགས་པ་བརྗོད་པ། གལ་ཏེ་སྣ་ཚོགས་དེ་གཅིག་ན། །ནམ་མཁའི་གོས་ཅན་ལུས་སམ་ཅི། །འདི་ནི་ནམ་མཁའི་ གོས་འཆང་བའི་ལྟ་བ།དུ་མའི་ངོ་བོ་དངོས་པོ་ལ། །བརྗོད་པར་འདོད་པས་ངོ་བོར་འདོད། །ཅིག་ཅའམ་རིམ་གྱིས་ཚུལ་གཉིས་ལས། །ཚིག་གི་བྱ་བ་གཞན་མེད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེ་ལ་བརྟེན་ཏམ་དེ་ལྟའོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །སྣ་ཚོགས་གཅིག་པའི་རང་བཞིན་མིན། །རིན་ཆེན་སྣ་ ཚོགས་ལ་སོགས་འདྲ།།སྣ་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་ཡང་དག་པར་ན་གཅིག་གི་རང་བཞིན་དང་འགལ་ལོ། །རྣམ་པ་དེ་དག་ཇི་སྙེད་པར་རང་བཞིན་ཡང་དེ་སྙེད་དེ། རང་བཞིན་ཐ་དད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་དངོས་པོ་ཐ་དད་པའོ། །གཞན་ཡང་། སྣ་ཚོགས་གཅིག་པུའི་རང་ བཞིན་ན།།སྣ་ཚོགས་ངོ་བོར་སྣང་བ་དང་། །བསྒྲིབས་དང་མ་བསྒྲིབས་ལ་སོགས་པ། །ཐ་དད་འདི་ནི་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །རིན་པོ་ཆེ་གཟི་ལ་སོགས་པ་ལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་གཅིག་པུའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་ན་རྣམ་པ་ཐ་དད་པའི་རྣམ་པ་སྣང་བ་དང་འགལ་ལོ། །དེ་ནི། རྣམ་པ་ཐ་དད་པའི་བདག་ཉིད་དུ་ འཁྲུལ་པ་མེད་དེ།རིན་པོ་ཆེའི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་དང་མཚུངས་སོ། །ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཅིག་བསྒྲིབས་པས་ཐམས་ཅད་བསྒྲིབས་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཅིག་རྟོགས་པས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་སྟེ་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་དེའི། །རྣམ་པ་འདི་དག་མེད་པ་སྟེ། ། ཡང་དག་ཏུ་ན་རྣམ་མེད་པའི། །རྣམ་པར་ཤེས་པས་ནོར་པས་སྣང་། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་པར་ན་ཤེལ་སྒོང་དག་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་ཏུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་བུ་དེ་ལ་ཡང་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཀྱི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བག་ཆགས་སྨིན་པའི མཐུས་རྣམ་པ་རྣམས་སྣང་སྟེ་སྔགས་ལ་སོགས་པས་དཀྲུགས་པའི་མིག་ཅན་རྣམས་ལ་འཇིམ་པའི་དུམ་བུ་ལ་སོགས་པ་རྟ་དང་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་བཞིན་ནོ་ཞེའོ།།གལ་ཏེ་མེད་ན་ཇི་ལྟ་བུར། །དེ་དག་འདི་ལྟར་གསལ་བར་ཚོར། །དེ་ཡི་དངོས་ལས་ཐ་དད་པའི། །ཤེས་པ་དེ་འདྲ་ མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་དེ་དག་མེད་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་ཤེས་པར་མི་འཐད་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། འདི་ལྟར་གང་ལ་དངོས་གང་མེད་། །དེ་ལ་དེ་ཤེས་ཡོད་མ་ཡིན། །བདེ་བ་མིན་ལ་བདེ་སོགས་དང་། །དཀར་བ་རྣམས་ལའང་མི་དཀར་བཞིན། །འདི་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ ལས་བཟློག་པ་དང་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་འགལ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ན།འདི་ལྟར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་ལ་སོམ་ཉིའི་སྐབས་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་སྨྲས་པ། རྣམ་པ་འདི་ལ་ཤེས་པའི་དོན། །དངོས་སུ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཤེས་པའི་བདག་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། ། ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་བཞིན། །གང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བེམས་པོའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་ནི་བཏགས་པ་མ་ཡིན་པར་རིག་པའི་ཚིག་གི་དོན་ཡིན་ན། ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ལྟ་བུ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་དང་བྲལ་བའི ཕྱིར་མི་སྲིད་དོ།།མེད་པ་ནུས་པ་མེད་པས་ན། །གདགས་པའང་མི་རུང་རྟ་རུ་བཞིན། །བདག་སྣང་ཤེས་པ་མི་སྐྱེད་ལ། །ནུས་པ་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །རང་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་མཐུ་མེད་པའི་རྣམ་པ་ལ་ནི་གདགས་པ་ཙམ་དུ་ཡང་རིག་པའི་དོན་མི་སྲིད་པ་ཉིད་དོ། །རྟ་རུ་མེད་ པ་ནི་རང་སྣང་བའི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་རིག་པ་གདགས་པའི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་རོ།

当连续不断地执取同类的多个微尘时，误认为是一个粗大的整体，以及当连续不断地体验蓝色等多个认知时误认为是一体，对于这两种情况有什么区别呢？连续显现的蓝色等，有些人承认是极微的本质，另一些人说是认知的本性，这两种说法都有相同的过失。
对于那些主张如同猫眼石一般，仅由一个识体呈现多样性本质的观点提出质疑：如果多样性是一体，那么空行母的身相又如何解释？这是空行母的见解。对于多样性本质的事物，想要表达其本性。无论是同时还是次第这两种方式，除此之外别无其他言语行为。
如果认为依此或如此，这也不合理，因为多样性不是一体的自性，就像各种宝石等一样。所谓多样性是指不同的形态，这实际上与一体的自性相违。有多少种形态就有多少种自性，因为自性差异的特征就是事物的差异。
此外，如果多样性是单一的自性，那么多样性的本质显现、被遮蔽与未被遮蔽等这些差异又如何成立？如果猫眼石等宝石是多样性的单一本质，就与显现不同形态相违背。
这不会错乱为具有不同形态的本质，这与宝石的不同形态相同。因为没有差异，所以遮蔽一处就会遮蔽一切。同样，了知一个就会了知一切等等。
如果说其本性中实际上没有这些形态，真实中无形态的识被错误地显现。那个识在胜义中如同清净的水晶，并非成为蓝色等形态的差别，即使如此，由于无始以来颠倒习气成熟的力量而显现诸多形态，就像被咒语等迷惑的眼睛看到泥块等显现为马、大象等一样。
如果不存在，怎么会如此清晰地感知这些？离开其实体的识不是那样的。如果说即使胜义中这些不存在，为什么不能极为清晰地认知呢？回答：如此，某物中若无某实体，则不会有对它的认知。就像非乐中无乐等，白色中也无非白一样。
在这里，所要证成的法的相违和能证的法有什么相违呢？如此，从不相符的方面返回时就不会有怀疑的余地了。回答：对于这种形态，认知的对境实际上不合理，因为离开了认知的本质，如同空中花等。
凡是识不是无情本质的自性所安住的，就是不是假立的认知词义，如同空中花一样的蓝色等形态，因为离开了识的本质而不可能存在。
无存在则无功能，所以也不能假立，如同兔角。自身显现不生识，功能也不应理。对于没有产生自身显现的识之能力的形态，即使是假立也不可能有认知的意义。兔角不存在就不会产生自身显现的识，不会成为认知假立的因。

།འདི་གཞན་དུ་ཡང་འདིར་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ་རྣམ་པ་དེ། གང་ཕྱིར་དེ་ཡོད་ངེས་ཚོར་བ། །ཤེས་དང་འབྲེལ་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། །བདག་མེད་དེ་ཡི་བདག་ཉིད་དང་། །དེ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ཤེས་པའི་ བདག་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ།ཤེས་པ་བཞིན་དུ་ཡོད་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའམ་རྣམ་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་མེད་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་པའི་ངོ་བོ་དེ་ཤེས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་བྱུང་ན་ཡང་སྔ་ཕྱི་ཡོད་པས་ཅིག་ཅར་དུ་ རིག་པ་མེད་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ཏེ་འདི་ནི་རེ་ཞིག་འདིར་བཏང་སྙོམས་སུ་བོར་རོ།།ཤེས་པ་དང་དུས་མཉམ་དུ་དམིགས་པའི་རྣམ་པ། རྒྱུ་མེད་ན་ནི་གང་ཞིག་གིས། །རེས་འགའ་འབྱུང་བ་འདི་རུང་འགྱུར། །རྒྱུ་དང་ལྡན་ན་གང་ཞིག་གིས། །གཞན་གྱི་དབང་ལས་བཟློག་པར་འགྱུར། །རྣམ་པ་ནི་མེད་ པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་དོ།།རྒྱུ་མེད་ན་རེས་འགའ་འབྱུང་བར་མི་སྲིད་དེ། ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཉེས་པ་འདི་འབྱུང་དུ་འོང་ཞེས་རྒྱུ་དང་ལྡན་པར་ཁས་ལེན་ན་གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་མ་ཐག་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་གཞན་གྱི་དབང་ཉིད་དུ་དེ་འགྱུར་བ་ལ་ཇི་ལྟར་ལན་ གདབ་པར་ནུས།རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལས་གཞན་གྱི་དབང་དུ་ནི་གུད་ན་མེད་དོ། །རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་རང་བཞིན་ལས་ཀྱང་ཡོད་པ་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་མེད་པར་ཁས་ལེན་ན་ཉེས་པ་གཞན་ཡང་སྨྲས་པ། དེ་མེད་ན་ནི་ཤེས་དེ་ཡང་། །རྣམ་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགྱུར། །ཤེལ་ སྒོང་དག་པ་འདྲ་བ་ཡི།།ཤེས་པ་རབ་ཏུ་ཚོར་བ་མེད། །མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དང་བྲལ་བ་ཉེ་བར་བཞག་པས་ཁ་སྒྱུར་བ་མེད་པའི་ཤེལ་སྒོང་ལྟ་བུ་ནི་མི་དམིགས་སོ། །ནང་དང་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པའི་རྣམ་པ་མེད་ན་སྟོབས་ཀྱིས་འདི་འབའ་ ཞིག་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ།།སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པས་ངེས་པ་མ་ཡིན་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་འཁྲུལ་པས་ཤེས་ཤེ་ན། །དེ་ཅི་འཁྲུལ་ལ་རག་ལས་སམ། །དེ་ཡི་མཐུ་ཡིས་བྱུང་ན་ནི། །དེ་ཡང་གཞན་གྱི་དབང་ཉིད་དོ། །དཔེར་ན་ མིག་སེར་གྱི་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པའི་མིག་ཅན་གྱིས་མེད་བཞིན་དུ་དུང་ལ་གསེར་གྱི་རྣམ་པ་ལྟ་བུར་རིག་པ་དེ་བཞིན་དུ་འཁྲུལ་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་མེད་ཀྱང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་བདེན་པར་མངོན་པར་འདོད་ཅེའོ།།འདིར་ཡང་འདི་འཁྲུལ་པའི་བག་ཆགས་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ནོ། ། ཅི་ཞེས་བསམ་པར་བྱའོ། །དེ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་པ་ཡིན་ན་ནི་དེ་ཉིད་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དབང་དུ་འགྱུར་རོ། །བག་ཆགས་ཀྱི་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་འཁྲུལ་པ་ལ་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་པ་ཡིན་ན་ནི་འཁྲུལ་པ་བཞིན་དུ གཞན་གྱི་དབང་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་བཟློག་པར་དཀའ་བར་འགྱུར་རོ།།འདིས་ནི། དཔེར་ན་ཐག་རིང་མྱང་དམ་ན། །ཆུང་ངུ་ཆེན་པོར་སྣང་བ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་དབང་མེད་པར་གྱུར་པའི་བློ་ཅན་ལ་རྣམ་པ་མེད་ཀྱང་སྣང་ངོ་ཞེས་སྨྲས་པའི་ལན་ ཀྱང་བཏབ་ཟིན་ཏོ།།དེ་བས་ན་དངོས་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་རིག་པའི་དོན་མ་གྲུབ་པ་དང་འཁྲུལ་པའི་བག་ཆགས་ལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་མེད་པའི་འབྲེལ་པ་མ་གྲུབ་པས་ཁ་ཅིག་ན་རེ། རྣམ་ཤེས་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་དེ། །བག་ཆགས་ཉེས་པས་དཀྲུགས་པས་ན། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་ཚོར་ བ་ཡི་།།རྣམ་པ་འབའ་ཞིག་འབྱུང་བར་འགྱུར། །དེ་ནི་སྔོ་སོགས་རྟོགས་པ་སྟེ། །སྔོ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་མིན། །དེ་ཡི་འཇུག་པ་རྨོངས་པའི་བདག་།ཕྱི་རོལ་སྔོ་ལ་སོགས་པའི་སེམས། །ཞེས་སྨྲ་བ་དེ་དག་གི་ལེན་ཡང་བཏབ་ཟིན་ཏོ། །དེ་བས་ན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་ པའི་རྣམ་པ་ནི་འཁྲུལ་པ་དང་དེའི་བག་ཆགས་དང་ཡང་འབྲེལ་པར་མ་གྲུབ་པས།དེ་ལོག་སྟེ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་དུས་ན་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལྡོག་པར་མི་རིགས་ཏེ། འབྲེལ་པ་མེད་ན་གཅིག་ལོག་པས་གཞན་ཡང་ལྡོག་པར་ངེས་པ་མེད་དེ། བ་ལང་དང་རྟ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ།

这里还应当这样分析：为什么确定存在的感受，与认知有什么关联？它不是无我的自性，也不是从它产生的。它不是认知的自性，因为若是认知的自性就会有存在的过失，或者如同影像一样会有识也不存在的过失。不存在的本质也不是从认知产生的，因为没有可生的自性。即使是从它产生，由于有前后，也会有不能同时认知的过失，这一点暂且搁置不论。
与认知同时所缘的影像，若无因，何以能合理解释其偶尔生起？若有因，又如何能摆脱依他起性？影像实为不存在，因此无因。无因则不可能偶尔生起，因为无所依待。如果为了避免这个过失而承认有因，那么一旦承认存在，就成为依他起性，对此如何能够回答？除了缘起以外没有其他的依他起性。也不存在异于缘起自性的其他存在。
若承认无影像，还有其他过失：若无彼影像，则彼识也将成为无影像。如同清净的水晶球，识将无所感知。眼等识的自性若离开青等影像而安立，就如同未经染色的水晶球一样是不可得的。若无内外影像，则唯有这个会被认知。也不会因阳焰等而成为不确定，因为观察推理相符合。
若说这是由错乱而知，那是否依赖于错乱？若由其力而生，则彼亦是依他起性。譬如被黄眼病所染的人，虽然不存在却将贝壳视为金色的影像，同样地，认为由错乱习气的力量，虽不存在却真实显现为黄等影像。
在这里也应当思考：这是否依赖于错乱习气？若是由彼所生的特征而有关联，则因为是缘起，就成为依他起性。若错乱与习气的果性以其自性的特征相关联，则如同错乱一样难以避免成为依他起性。
由此，对于'譬如远处的旗幡，小的显现为大'等说法，也已经回答了执著外境而失去自主的智者所说的'虽无影像却有显现'的主张。因此，由于实有与非实有的认知对境不成立，以及错乱习气与青等影像无关联性不成立，有些人说：'识仅是了知性，因被习气过失扰乱，唯生起青等感受的影像。彼即是青等的认知，而非青等的特征。其运行以迷惑为性，是外在青等的心。'对这些说法的回答也已经完成。
因此，青等影像与错乱及其习气的关联性既然不成立，则当远离错乱而极其清净时，一切影像都不应消失，因为无关联则一者消失不能决定他者也随之消失，如同牛与马等。

།དཔེར་ན། དངོས་པོ་གང་དང་གང་དཔྱད་པ། །དེ་དང་དེ་ལ་གཅིག་ཉིད་མེད། །གང་ལ་གཅིག་ཉིད་ཡོད་མིན་པ། །དེ་ལ་དུ་མ་ཉིད་ཀྱང་མེད། །ཕ་རོལ་དང་བདག་གི་ལྟ་བའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དག་གིས་ཁས་བླངས་པ་རྟག་པ་དང་། མི་རྟག་པ་དང་། ཁྱབ་པ་དང་། ཅིག་ཤོས་དང་། རྡུལ་དང་། རགས་པ དང་།ཤེས་བྱ་དང་། ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་ཐ་དད་པའི་དངོས་པོ་གང་ལ་གཅིག་པུར་བརྟགས་ན་དེ་ལ་དེ་ལྟར་བརྟགས་པ་དེའི་ཚེ། བརྟག་པའི་ཁུར་ལྕི་བ་བཟོད་པ་ཕྲ་རབ་ཙམ་ཡང་མེད་དོ། །གང་གཅིག་པའི་རང་བཞིན་དུ་མི་འཐད་པ་དེ་དུ་མའི་བདག་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་ནི་རིགས་པ་ མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ།འདི་ལྟར་དུ་མ་ནི་གཅིག་བསགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །གཅིག་མེད་ན་དེ་ཡང་མེད་དེ། ཤིང་ལ་སོགས་པ་མེད་ན་ནགས་ཚལ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་གང་དང་གང་བརྟགས་པ། །དེ་དང་དེ་ལ་གཅིག་པ་མེད། །གང་ལ་གཅིག་པ་ཡོད་མིན་པ། ། དེ་ལ་དུ་མའང་མེད་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །མདོ་དེ་ཉིད་ལས་ཀྱང་། བློ་ཡིས་རྣམ་པར་གཞིགས་ན་ནི། །ངོ་བོ་ཉིད་ནི་གཟུང་དུ་མེད། །དེ་ཕྱིར་དེ་དག་བརྗོད་མེད་དང་། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་མེད་པར་བཤད། །བློ་ཡིས་རྣམ་པར་གཞིགས་ན་ནི། །གཞན་དབང་མེད་ཅིང་བརྟགས་པ་མེད། ། གྲུབ་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་མེད་ན། །བློ་ཡིས་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་བརྟགས། །རང་བཞིན་མེད་ཅིང་རྣམ་རིག་མེད། །དངོས་པོ་མེད་ཅིང་ཀུན་གཞི་མེད། །རོ་མཚུངས་བྱས་པའི་རྟོག་གེ་པ། །ངན་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་དག་བརྟགས། །མཚན་མ་དངོས་པོ་རྣམ་རིག་དང་། །ཡིད་ཀྱི་གཡོ་བ་གང ཡིན་ལས།།ང་ཡི་སྲས་རྣམས་རབ་འདས་ནས། །དེ་དག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་སྤྱོད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་བློ་གྲོས་དཀར་པོ་རྣམས་ཀྱིས་དོན་འདི་དེ་དང་དེར་སྨོས་ཏེ། གང་གིས་དངོས་རྣམས་ངེས་བརྟགས་ནས། །ཡང་དག་ཏུ་ན་དངོས་དེ་མེད། །འདི་ལྟར་དེ་དག་གཅིག་པུ་དང་། །དུ་མའི་རང་བཞིན་ ཡོད་མ་ཡིན།།སྣ་ཚོགས་དངོས་པོ་དོན་རྣམས་ལ། །གལ་ཏེ་གཅིག་ཉིད་མ་རིགས་ན། །དེ་བློ་སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་ཡང་། །ཇི་ལྟ་བུར་ན་གཅིག་པུར་འགྱུར། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་དོན་བསམས་པ། །དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་འབྲལ་། །དེ་བས་མཚན་ཉིད་སྟོང་པའི་ཕྱིར། །རང་བཞིན་མེད་པར་རབ་ བཤད་ཅེས།།མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གང་གསུངས་པ། །དེ་ནི་གསལ་བར་འོས་པ་ཡིན། །ཞེའོ། དེ་ལྟར་རིགས་པ་དང་ལུང་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བརྟགས་ན། དངོས་པོ་མ་ལུས་པ་བརྒྱ་ཚལ་དུ་གཞིགས་ཏེ་གཅིག་པ་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའི་གཏན་ཚིགས་གྲུབ་པོ། །གཏན་ ཚིགས་གྲུབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་ཆོས་གཉིས་ཀ་དང་ལྡན་པའི་དཔེ་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ།ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། མེ་ལོང་གི་ངོས་ལ་མིག་གི་འོད་ཟེར་ཕོག་ནས་སླར་ལོག་པས་རང་གི་བཞིན་ལ་སོགས་པ་དེ་ལྟར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་མེ་ལོང་ལ་སོགས་པའི་ནང་དུ་ཤིན་ཏུ་དང་བའི་གཟུགས་གཞན་ཞིག་འབྱུང་ བའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་ན་དངོས་པོའི་ནུས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་མཐུས་དེ་ལྟར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་མ་ལུས་པར་དཔྱད་ཟིན་པས་ཡང་དབྱུང་བ་མི་རིགས་སོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་མེ་ལོང་གི་ངོས་ལ་སོགས་པ་ལ་མིག་གི་འོད་ཟེར་ཕོག་ནས་སླར་ ལོག་པ་རང་གི་བཞིན་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པ་དེ་འཛིན་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་ན།དེ་ལྟ་ན་མེ་ལོང་གི་ངོས་བྱང་ཕྱོགས་སུ་བལྟས་ན་གཟུགས་བརྙན་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་བལྟས་པ་མཐོང་བ་དང་། མེ་ལོང་གི་ངོས་ཆུང་[(]དུ་[,]ངུ་[)]ལ་རང་གི་བཞིན་ཆེན་པོའི་གཟུགས་བརྙན་ཆུང་ངུར་སྣང་བ་ཡང་མི་རིགས་པ་དང་། མེ་ལོང་ གི་ངོས་ཀྱི་ནང་དུ་སོང་བར་སྣང་བ་ཡང་མི་རིགས་པ་དང་།ཆུ་དངས་པའི་མཚོ་དེའི་འགྲམ་ན་འདུག་པའི་རི་དང་ཤིང་གི་རྩེ་མོ་དང་ཡལ་ག་གྱེན་དུ་བལྟས་པ་མང་པོའི་གཟུགས་བརྙན་ཡལ་ག་དང་རྩེ་མོ་ཐུར་དུ་བལྟས་པར་དམིགས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་གཟུགས་བརྙན་ཤེས་པ་དེ་དང་ མི་འདྲ་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རང་གི་བཞིན་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ།སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་ནུས་སོ།

例如：'对于任何所观察的事物，其中都无有一性，凡是无有一性者，其中也无有多性。'追随他方与自方见解者所承许的常、无常、遍及、其他、微尘、粗大、所知、能知等各自不同的事物，若观察其一性，则在如是观察时，连极微许的观察重担也无法承受。若不能成立一性的自性，则承许为多性也不应理，因为多即是一的积聚之相。若无一则彼亦不存在，如无树等则无森林等。因此说：'对于任何所观察的事物，其中都无有一性，凡是无有一性者，其中也无有多性。'
又于彼经中说：'以智慧详细观察，自性不可得，是故说彼等无可言说，自性亦不存在。以智慧详细观察，依他起不存在，遍计执不存在。若无成立的事物，智慧如何观察？无自性亦无识，无事物亦无阿赖耶，愚劣诡辩论者，妄执此等见。超越相、事物、了别，及意之动摇，我之弟子，于彼等无分别行。'
因此，具白智者于此义如是说道：'若观察诸事物，真实中彼事物不存在。如是彼等一性与多性之自性皆不存在。若于种种事物义中，一性不应理，则彼智种种显现，如何成为一性？如何如何思维义，如是如是分离。是故由于无相故，善说无自性。诸智者所说，此当明显应理。'
如是以具理与教之智慧观察，则成立一切事物细分百份，离一性与多性自性之因相。虽已成立因相，然具二法之喻是否不成立？云何？由于眼光照射镜面后返回而见自面等故。或于镜等中生起极为清净之他色故。或由不可思议之事物力，生起如是显现之唯识故。若如是，由已详尽观察故，不应再作观察。
复次，若镜面等处眼光照射返回与自面等相连而成为能取之因，则镜面向北时见影像向南，及镜面小而自面大之影像显现小，皆不应理，且显现入于镜面内亦不应理。又于清澈水池边的山与树梢、枝条向上之众多影像，显现枝条与梢端向下亦不应成立。是故由于影像显现与彼不同故，非能取自面等，如声等之识，能以比量推知。

།གཟུགས་གཞན་འབྱུང་བ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ། གཟུགས་རྣམས་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་གཟུགས་ བརྙན་རྣམས་ནི་མེ་ལོང་གི་ངོས་ཀྱི་ཕྱོགས་དེ་ཉིད་ན་དམིགས་ལ།ལུས་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ནི་ཕྱོགས་མཚུངས་པར་ནམ་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་གཅིག་པུའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་། །དེར་སྣང་བའི་ཤེས་པ་ཙམ་འབྱུང་བར་ཟད་དེ། བྱེ་བྲག་མེད་ན་དེ་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་མི་ འདོད།འདི་ལྟར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་དང་ཡན་ལག་ཅན་རྣམས་མི་རིགས་པ་དང་། གཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་དང་འགལ་བར་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་སྦྱར་བས་ཁྱབ་པ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་སྒྱུ་མ་དང་། རྨི་ལམ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་དང་། དྲི་ཟའི་གོང་ཁྱེར་དང་། མགལ་མེའི་འཁོར་ལོ་ལ་ སོགས་པའི་དཔེ་ཡང་བཤད་དོ།།དེ་ལ་ཡང་འཇིམ་པའི་དུམ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། དེ་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པར་མི་བརྗོད་དེ། གང་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལྟར་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་དེ་ལྟར་དཔེ་[(]བྱེད་[,]བྱད་[)]ཀྱི། འཇིམ་པའི་དུམ་བུ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་ལྟར་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་ པ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་དང་།རྣམ་པ་མེད་པའི་ཕྱོགས་གཉི་ག་ལ་ཡང་གང་གི་ངོ་བོར་སྣང་བ་དང་། རིག་པ་དེ་ཉིད་དམིགས་པ་ཡིན་གྱི་རྒྱུ་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མིག་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན། སྐྱེ་བ་དེ་དང་གཞན་དང་ནི་། །དུས་དེ་དང་ནི་དུས་གཞན་ན། ། ཐམས་ཅད་དུ་ནི་ཕྱི་རོལ་དམིགས། །ཡུལ་དང་དུས་གཞན་བདག་ཉིད་དོ། །རྨི་ལམ་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི། །ཡུལ་དེ་དང་ནི་ཡུལ་གཞན་ནོ། །མགལ་མེའི་འཁོར་ལོ་འགལ་བ་ནི། །མྱུར་དུ་བསྐོར་བར་བྱས་པ་ཡིན། །དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་སྤྲིན་རྣམས་དང་། །སྔོན་ཤེས་ཁྱིམ་ལ་སོགས་པ ཡིན།།སྨིག་རྒྱུ་ཆུ་ཡི་རྣམ་ཤེས་ལ། །དགོན་དུང་འོད་ཟེར་གདུངས་དེ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་གནས་མེད་དོ། །དེ་དག་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཡོད་ཀྱང་དམིགས་པ་ཉིད་དུ་མི་རིགས་ཏེ། རྒྱུའི་དོན་ཀྱང་གཞན་དམིགས་པའི་དོན་ཀྱང་གཞན་ཏེ། བཤད་མ་ཐག་པས་རྒྱ་ཆེར་ནི་མི་དགོས་སོ། །འདི་ཕྱོགས་ དང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པར་གྱུར་དུ་ཟིན་ཀྱང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པར་ཇི་ལྟར་ངེས་ཏེ།གང་གིས་ན་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་སྐྱོན་དུ་མི་འགྱུར་སྙམ་པའི་རེ་བ་འདི་ནི་བརྫུན་པའོ། །དེ་བས་ན་འདི་བརྗོད་དེ། གཅིག་དང་དུ་མ་མ་གཏོགས་པར། །རྣམ་པ་གཞན་དང་ལྡན་པ་ཡི་། །དངོས་པོ་མི་ རུང་འདི་གཉིས་ནི།།ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་པུའི་བདག་ཉིད་དང་། དུ་མའི་བདག་ཉིད་ནི་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་ཕུང་པོ་གཞན་སེལ་ཏོ། །དེ་བས་ན་རྣམ་པ་གཞན་དུ་གཞག་པའི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་འདི་ལ་ལྡོག་པ་མི་ལྡོག་པ་མེད་དོ། །གཏན་ ཚིགས་འདི་ལ་ནི་དམ་བཅས་པའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་པ་ཡང་མེད་དེ།གྲུབ་པའི་ཡུལ་གྱིས་ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་དང་། སྒྲ་དང་ཐ་སྙད་རྣམས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་འདི་ནི་བ་གླང་སྟེ་ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པ་འདུས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་འདྲ་བར་ཇི་སྐད་སྨྲས་པའི་ འཐད་པ་རྣམས་ཀྱིས།གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བར་བསྟན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། གང་དག་ཐོག་མ་མེད་པའི་འཁོར་བ་ནས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་དེ། དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་ཡོངས་སུ་འཕེལ་བ་སྤང་བར་དཀའ་བ་དང་། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ གོམས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྤང་དཀའ་བས་ཡང་དག་པར་ན་དངོས་པོ་མཐའ་དག་ལ་ཁྱབ་པའི་རང་བཞིན་མེད་པ་ངེས་པར་མི་སེམས་མི་བརྗོད་ཅིང་།གཞན་དག་ལ་ཡང་ངེས་པར་བསྐྱེད་པར་འདོད་པས་ཐ་སྙད་འདོགས་པར་མི་བྱེད་པ་འདི་དེ་ལྟར་ཤེས་པ་དང་སྒྲ་དང་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་སྟེ། དམིགས་སུ་ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ལས་མི་དམིགས་པས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ།

其他形色的产生也是不合理的，因为诸色不能同时存在，因为影像是在镜面的那一面被观察到的，而有形体的事物永远不会成为相同的方向，因为它们会成为单一的自性。
仅仅是显现的认识而已，如果没有差别，为何不承认其余的呢？如是微尘和具支分者不合理，以及与所取相违背，一切都由遍及的结合而成立。
由此也说明了幻术、梦境、阳焰、乾闼婆城、火轮等譬喻。即使存在泥块等物，也不说它们是幻术等，因为所观察到的大象等物才是这样的譬喻，而泥块等物并非如此被观察。
在具有相分和无相分的两种观点中，无论显现为何种本质和了知，那个本身就是所缘，而不仅仅是因，因为若是如此则眼等也会有过失。因此，
'彼生及他生，彼时与他时，一切外境缘，境时异自性。梦中识所行，彼境及他境。火轮相违者，乃速旋所成。乾闼婆城云，及先知宅等。阳焰水识中，旷野光热同。'这是无处所的。
虽然它们作为因存在，但作为所缘是不合理的，因为因的意义是一回事，所缘的意义是另一回事，如前所述，不需要广说。
即使这在同品中存在，如何确定从异品中返遮？认为不会有返遮怀疑过失的期望是虚妄的。因此说：
'除一与多外，具有其他相，事物不应理，此二互排故。'唯一自性和多体自性是互相排除而住的特征，所以排除其他蕴。
因此，由于没有可以安立为其他相的事物，所以这里没有返遮与不返遮。这个因不具有所立义的一分，因为由已成立的境界而成立了能取的认识、声音和言说，
例如'这是牛，因为具有喉垂等聚合的自性'这样的说法相似，以如前所说的诸多理由，虽然已经显示离一多自性，
但是对于那些从无始轮回以来，一个接一个相续的颠倒，由于对事物的执著而增长难以断除，以及由于如理作意而修习难以断除，
实际上对一切事物遍及的无自性不思维不言说，也不愿在他人中产生确定而安立言说，这样知、声音和言说的对境性得以成立，就像由于有可得的特征而不可得故说为无一样。

།འདི་ཐམས་ཅད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་གསུངས་ཏེ། ཡབ་དང་སྲས་མཇལ་བའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། འདི་སྐད་དུ། མེ་ལོང་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་དག་ལ། །ཇི་ལྟར་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡི། །གཟུགས བརྙན་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ།།ལྗོན་པ་ཆོས་འདི་ཤེས་པར་གྱིས། །ང་ཡིས་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཞེས། །གང་བཤད་སྟོང་པར་ལྟ་བར་གྱིས། །བྱིས་པ་ལོག་པའི་བློ་ཅན་རྣམས། །རང་བཞིན་སྟོང་པར་མི་ཤེས་པ། །དེ་དག་རྣམས་ལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །རང་བཞིན་སྟོང་ཞེས་བདེ་གཤེགས་སྟོན། །ཀུན་ ཏུ་རྟོག་པའི་རྟོག་པས་བསྐྱེད།།ཡང་དག་མ་ཡིན་རྟོག་པས་བཅིངས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ལང་ཀར་གཤེགས་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། གཅིག་དང་གཞན་ཉིད་སྤངས་པ་ཡི་། །གཟུགས་ནི་ཇི་ལྟར་མེ་ལོང་ལ། །སྣང་ཡང་དེ་ན་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་བཞིན་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ ཉིད།།ཅེས་བསྟན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་དེ་ལྟར་གྱུར་པ། དེ་ཕྱིར་དངོས་པོ་འདི་དག་ནི། །ཀུན་རྫོབ་ཁོ་ནའི་མཚན་ཉིད་འཛིན། །གལ་ཏེ་འདི་དག་དོན་འདོད་ན། །དེ་ལ་ཁོ་བོས་ཅི་ཞིག་བྱ། །ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རིགས་པ་དག་གིས་། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་བརྟག་མི་བཟོད་པའི་ཕྱིར་མ་བརྟགས་ན་ཉམས་ དགའ་བ་ཁོ་ནའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་འཛིན་ཏེ།སྒྱུ་མའི་གླང་པོ་ཆེ་དང་རྟ་དང་མི་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པ་དེ་ལྟར་གཞན་གྱིས་མ་བཅོས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ངེས་པར་འཛིན་པར་འདོད་ན་དེ་ལ་ཁོ་བོས་དགག་ཏུ་ཅི་ཡོད། དེ་དག་གིས་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་འདི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རང་ གིར་བྱས་ཀྱི།འདི་ནི་སུ་དག་གིས་ཀྱང་ལྕགས་ཀྱུ་མེད་པའི་འདོད་པས་འདི་དག་ལ་གཞག་པ་མེད་དོ། །ཇི་ལྟར་གནས་པའི་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ལ་མཁས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་རབ་ཏུ་བཤད་དེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྡུད་པ་ལས་ཇི་སྐད་དུ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཐ་སྙད་དུ་སྟོན་པ་རྣམ་པ་བཅུར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ།བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་ཕུང་པོ་སྟོན་པ་དང་། ཁམས་སྟོན་པ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་སྟོན་པ་དང་། སེམས་ཅན་སྟོན་པ་དང་། ལས་སྟོན་པ་དང་། སྐྱེ་བ་སྟོན་པ་དང་། རྒ་བ་སྟོན་པ་དང་། འཆི་བ་སྟོན་པ་དང་། འཆི་བའི་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་[(]བསྟོན་[,]བ་སྟོན་[)]པ་དང་། དེ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་འགྱུར་བའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟོན་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བས་ན་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལས་ཀྱང་། རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་བཅུ་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ ཀུན་རྫོབ་ལ་མཁས་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ།།བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་སུ་ཡང་འདོགས་ལ། དོན་དམ་པར་གཟུགས་སུ་ཡང་མི་དམིགས་ཤིང་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ། ། དེ་བས་ན་འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་བསྟན་པ་ལས་ཀྱང་། ཚུལ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རིགས་པས་མཐོང་བའོ། །ཅི་ལྟར་སེམས་ཅན་བདག་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རིགས་པས་མཐོང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། ། རྒྱལ་བ་བསྐྱེད་པ་ལས་ཀྱང་རྒྱལ་བས་ཇི་སྐད་དུ། མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །གལ་ཏེ་འདི་ནི་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ་ཞེ་ན། དེ་བདེན་ཏེ་ཡང་དག་པར་རང་བཞིན་དང བཅས་པ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ནའོ།།གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཡང་དག་པར་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་ན་ནི་གཉིས་ལ་སོགས་པ་བརྟགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གྲུབ་ན་སྔར་སྨོས་པའི་ཚད་མའི་གནོད་པ་ཡོད་པས་དེ་ནི་མ་གྲུབ་བོ། །གླང་པོ་ཆེའི་རྩལ་གྱི་མདོ་ལས་ཀྱང་། ཤཱ་རིའི་བུ་ འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས།གང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཤེས་པ་དེ་ཡོད་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་མེད་པ་ཡིན། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་འཚལ་བ་དེ་ནི་སྒྱུ་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་འཆལ་བ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་མཆིས་ཤིང་། མཆིས་པ་མ་ལགས་སོ།

这一切都是世尊亲自所说。如《父子相见经》中也说道：'如同在极其清净的镜子中，无有自性的影像显现一般，应当了知此等诸法。我所说的自性空性，应当如是观空。愚童邪见之人，不知自性空性，为了教导他们，善逝宣说自性空。一切分别念所生，为非真实分别所缚。'
《楞伽经》中也说：'远离一与异性的色相，如同镜中显现，然于彼处实无所有，诸法自性亦复如是。'
由此缘故，这些事物唯是世俗谛的性相，若执著这些为实有，我又能如何？
以上述理由，一切事物因不能经得起观察，所以未经观察时唯具有悦意的本性，如同幻化的象、马、人等。若欲执著一切未经他人造作的事物确实具有本性，对此我又能如何遮遣？他们自己执著这些事物的本性，这并非由任何人强加于他们。
如实通达诸法真实性的如来们，于种种处详细宣说。如《摄诸法真实经》中说：'菩萨应当了知如来、应供、正等正觉以世俗谛宣说十种法。何为十种？即是：宣说蕴、宣说界、宣说处、宣说有情、宣说业、宣说生、宣说老、宣说死、宣说死有结生、宣说寂灭涅槃。'
因此，《宝云经》中也说：'善男子，若具足十法，菩萨即通达世俗谛。何为十法？即是：假立色法，而于胜义中不执著、不执取色法。如是受、想、诸行、识'等广说。
因此，《无尽慧所说经》中也说：'所谓如理，即是一切法无我，如是以正理见一切法。如同众生无我，以正理见一切法亦复如是。'
《佛母经》中佛陀也说：'由于相空性的缘故，乃至识亦以识的自性而空。'若说：'此是以遍计所执性而空。'诚然如此，但说有真实自性存在，这也只是遍计所执性而已。若依他起性真实成立，则二等遍计所执便成立，然因前述量的过失，故彼不成立。
《象力经》中也说：'舍利子，于意云何？了知诸法自性者，是有耶？是无耶？'舍利子答道：'世尊，若了知一切法自性，即是了知幻化自性。世尊，彼非有亦非存在。'

།དེ་ཅིའི་སླད་ དུ་ཞེ་ན།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྒྱུ་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་སླད་དུ་སྟེ། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་གང་ལགས་པ་དེ་ནི་མ་མཆིས་པའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་འཚལ་བ་དེ་ནི་འཚལ་བ་མ་མཆིས་པའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། འདི་ལ་གང་ཡང་ཡང་དག་པར་ ཆོས་གང་ཡང་མི་དམིགས་པའི་སླད་དུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།འོ་ན་ཅི་སྟེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོ་འདི་གལ་ཏེ་ཅི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ནམ། འདི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ན་ནི་མཐོང་བ་དང་འདོད་པའི་དོན་བྱེད་པ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ། མ་བརྟགས་གཅིག་ བུའི་ཉམས་དགའ་ཞིང་།།སྐྱེ་དང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་པ། །དོན་བྱེད་པ་དག་ནུས་རྣམས་ཀྱིས་། །རང་བཞིན་ཀུན་རྫོབ་པ་ཡིན་རྟོགས། །ཀུན་རྫོབ་ནི་སྒྲའི་ཐ་སྙད་ཙམ་གྱིས་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་གྱི། མཐོང་བ་དང་འདོད་པའི་དངོས་པོ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རྣམས་ནི་བརྟག་མི་བཟོད་པས་ ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་སྟེ།གདགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐ་སྙད་དེ་ལྟ་བུར་བྱས་པའི་བརྡ་དག་གིས་ཐ་སྙད་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ན་དེའི་ཕྱིར་དོན་བྱེད་པ་དང་ཅིའི་ཕྱིར་འགལ་ཏེ། འདི་སྐད་དུ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་གང་འབྱུང་བ། །དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བཤད། ། དེ་ནི་རྒྱུར་བྱས་གདགས་པ་སྟེ། །དེ་ཉིད་དབུ་མའི་ལམ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་བསྟན་པ་ལས། དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཇི་སྙེད་པ་དང་། ཡི་གེ་དང་སྐད་དང་བརྡ་བསྟན་པ་དག་གོ། །དོན་དམ་པའི བདེན་པ་ནི་གང་ལ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་ཡང་མེད་ན་ཡི་གེ་རྣམས་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ལ་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ།སེམས་ཅན་དང་སྣོད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་མྱོང་བར་བྱ་བ་དང་། མྱོང་བའི་ངོ་བོའི་ཚུལ་འདིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་དགོངས་པ་སྟེ། བྱེད་པའི་སྒྲུབ་པ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་ ཕྱིར་རོ།།བརྗོད་པའི་ངོ་བོ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྙེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ལུས་པའི་དོན་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་པས་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་ པ་ཉིད་ལས་མི་འདའོ།།དེའི་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྦྱར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ལུང་ལས་བྱུང་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་པ་ཡང་བསྡུ་སྟེ། དེ་ནི་ཡིད་ཀྱི་དང་ངག་གིའོ། །དཔེར་ན་ཡིད་ཀྱིས་བརྒྱ་བྱིན་ལ་ཆོས་མངོན་པར་བཤད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་ལན་བཏབ་པར་ དེ་དང་དེ་དག་ནས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ།།དེ་བས་ན་སྤྲོས་པའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་ནི་སེམས་རྒྱུ་བ་ཡང་མེད་པར་བསྟན་ཏོ། །ཀུན་རྫོབ་འདི་ནི་རྒྱུ་མེད་པར་མི་རུང་སྟེ། ཤིང་རྟ་དང་སེམས་ཅན་ལ་སོགས་པ་བཏགས་པ་བཞིན་མ་ཡིན་ནམ། སྐྱོབ་པས་ཀྱང་། ། དཔེར་ན་ཡན་ལག་ཚོགས་རྣམས་ལ། །ཤིང་རྟ་ཞེས་ནི་བྱ་བར་འདོད། །དེ་བཞིན་ཕུང་པོ་རྒྱུར་བྱས་ནས། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་སེམས་ཅན་བརྗོད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་འདི་ལ་ཡང་། བརྟག་པ་མ་བྱས་ཉམས་དགའ་བའང་། །བདག་རྒྱུ་སྔ་མ་སྔ་མ་ལ། །བརྟེན་ནས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ཡི། ། འབྲས་བུ་དེ་འདྲ་འབྱུང་བ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་རྒྱུ་མེད་ན། །རུང་མིན་ཞེས་པའང་ལེགས་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་འདི་ཡི་ཉེར་ལེན་པ། །ཡང་དག་ཡིན་ན་དེ་སྨྲོས་ཤིག་།དེ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏེ། བརྟག་མི་བཟོད་ལ་དོན་བྱེད་ནུས་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་ནི་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་སྟེ། གང་ཟག ལ་སོགས་པ་ལྟར་སྒྲ་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་ལྟ་བུ་དེ་ལ་ཡང་བརྗོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བརྟགས་པས་དཔྱད་མི་བཟོད་པའི་རང་གི་རྒྱུ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་ན་རྒྱུ་མེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། ཤེས་རབ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དཔྱད་ན་གང་གི་རྒྱུའི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་དེ་བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པས་སྨྲོས་ཤིག་། ཤིང་རྟ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཆོས་ཉིད་འདི་ལས་མི་འདའ་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་ཐམས་ཅད་དང་ཉེ་བར་སྦྱར་བར་བཤད་ཟིན་ཏོ།

为什么这样说呢？因为世尊说一切法都是幻化的本性，所谓如幻化的就是不存在的。比如，寻求一切法的本性，那就是无所寻求。为什么这样说呢？因为在此处任何真实的法都不可得，如是等等。
那么，如果这世俗的本性是否为无实有？如果它是无实有，则与所见和所欲作用相违背。对此解释说：
未经观察独自悦意，具有生灭之法性，能作所作用诸法，了知为世俗自性。
世俗不仅仅是语言名相的本质，所见和所欲的事物是缘起的，因为经不起观察，所以是真实世俗。当用'假立'等这样的名相来施设时，为何与作用相违背？如说：'所谓缘起者，即说为空性，彼为假施设，即是中道义。'
在《圣无尽慧所说经》中说：'什么是世俗谛？即是世间的一切名言，文字、语言和符号等。胜义谛是心行亦不可得，何况文字？'这其中的含义是：
有情世间和器世间的所经验和能经验的方式，在此处是指世间名言，因为摄持能作的成就。不是言说的本性，因为那是由文字等来表达的。'一切'的意思是表示无余的意思。因此，由无分别智所证的色等和乐等的本性，不离世俗谛。
由于相随关系，文字等也包括在内。因此，包括经典所说和世间的，即是意识的和语言的。例如，以意识向帝释天解说阿毗达磨，以意识回答偈颂，如在诸经中所说。
因此说明在离一切戏论的胜义谛中，连心的活动也不存在。
这世俗不能无因，难道不是如车和有情等假立吗？救护者也说：'譬如依诸分，假名说为车，如是依诸蕴，世俗说有情。'
若是如此，对此也可说：'未经观察悦意者，自因前前为所依，后后果报如是生。'
因此说'世俗若无因，不应理'也不对。如果此有近取因，是真实的话，请说出来。
这已经解释过了：经不起观察而能作用的事物即是真实世俗，不像补特伽罗等仅仅是名言而已。
对于如此这般，以言说方式观察时，虽依不能经受观察的自因而生，怎么会成为无因？若以智慧观察，谁的因有自性，请具慧者说出来。车等也不离此法性，如是已说明与一切相应。

།འདིར་ཡང་གསུངས་པ། ཡི་གེ་གཅིག་སྔགས་གང་ཡང་མེད། །ཡི་གེ་མང་པོ་གཞན་ཡང་མེད། །ཡི་གེ་འགགས་པ་རྣམས་མིན་ལ། །བརྟེན་ནས་དེ་ནི་མེད་པ་ཡིན། །དེ བཞིན་རང་གི་ཡན་ལག་ལས།།སྨན་ནི་གུད་ན་མི་སྣང་ངོ་། །སྒྱུ་མའི་གླང་པོ་སྣང་བ་དེ། །དེ་དག་ལས་མིན་གཞན་ཡང་མིན། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དེ། །ཡོད་དམ་མེད་པར་སུ་ཞིག་འདོད། །དེ་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་ཡི། །མིག་གི་རྣམ་ཤེས་བྱུང་བ་ལྟར། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་ དབང་འཕགས་པ།།ལེན་བཅས་སྲིད་ལས་འབྱུང་བ་དང་། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་གཟུགས་འབྱུང་བ། །ཡོད་དམ་མེད་པར་སུ་ཞིག་འདོད། །དེ་ལྟར་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་ཀུན། །ཐ་སྙད་ཀྱིས་ནི་གདགས་པ་སྟེ། །འདི་ལྟར་འགོག་ལ་སོགས་པ་ཡི། །ཆོས་ཀུན་དགོངས་ཏེ་གསུངས་པ་ཡིན། །ཇི་ལྟར་ སྔགས་དེ་སྔགས་མིན་དང་།།ཇི་ལྟར་སྨན་ཡང་སྨན་མིན་ལ་། །དེ་ལྟར་བརྟེན་ནས་གསུངས་པ་སྟེ། །གཉིས་ཀ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་མ་ཡིན། །ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ན། འཇིག་རྟེན་མཐའ་དག་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་བཞིན་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་མཐོང་བ་དང་། ཐོས་པ་དང་། བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་འཕགས་པ་དང་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཐ་སྙད་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་མི་འགལ་བ་ཇི་ལྟར་སྦྱར་ཞེ་ན། ཀླན་ཀ་འདི་ནི་སྙིང་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་ནི། །རིག་པའི་ལམ་གྱི་རྗེས་འབྲང་བར། གཞན་དག་འདོད་པ་སེལ་བར་བྱེད། །དེ་ཕྱིར་རྒོལ་བའི་གནས་མེད་དོ། །ཡོད་དང་མེད་དང་ཡོད་མེད་ཅེས། །ཁས་མི་ལེན་པ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ལ་ནན་ཏན་ལྡན་པས་ཀྱང་། །ཅིར་ཡང་ཀླན་ཀ་བྱ་མི་ནུས། །བྱིས་པའི་གནས་སྐབས་ནས་བཟུང་སྟེ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས ཀྱི་བར་དུ་མྱོང་བ་གང་མ་བརྟགས་གཅིག་པུ་ན་ཡིད་དུ་འོང་བའི་རང་བཞིན་ལ་ནི་ཁོ་བོས་བཀག་པ་མེད་དེ།ཡང་དག་པར་ན་འབྲས་བུ་སྔ་ན་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་དང་། གཉིས་ཀ་དང་། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་སེར་སྐྱ་པ་ལ་སོགས་པར་བརྟགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ རང་བཞིན་མེད་པར་སྨྲ་བ་འདི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལོག་པར་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་དང་། །མེད་དང་ཡོད་མེད་ཡོད་མིན་པ། །དེ་ལ་ཀླན་ཀ་བྱ་བར་ནི། །ཡུན་རིང་དུ་ཡང་བརྗོད་མི་ནུས། །དེ་ཕྱིར་ཡང་དག་ཉིད་དུ་ན། །དངོས་པོ་གང་ཡང་གྲུབ་པ་མེད། །དེ་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ གཤེགས་རྣམས་ཀྱིས།།ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་གསུངས། །ཡང་དག་པར་ན་དངོས་པོ་ཕྲ་རབ་ཀྱང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པར་མི་འཐད་དེ། །ཇི་ལྟར་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་ན་གང་གི་སྐྱེ་བ་དང་། སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་གནས་པ་ དང་།མི་རྟག་པ་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་པའི་དངོས་པོའི་ཆོས་གཞན་ཡང་ཡོད་པར་འགྱུར་རམ། དེ་ལྟ་བས་ན་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་བསྟན་པ་ལས་འདི་སྐད་གསུངས་ཏེ། གང་དག་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་བ། །དེ་དག་དངོས་ཉིད་ཅི་ཡང་མིན། །གང་དག་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས། །དེ་དག་གང་དུ་འབྱུང་བ་ མེད།།ཅེའོ། །གླང་པོའི་རྩལ་གྱི་མདོ་ལས་ཀྱང་། གང་ཞིག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡི་། །ཆོས་དེ་གང་ཡང་མི་དམིགས་ན། །འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ། །བྱིས་པ་དག་ནི་འབྱུང་བར་འདོད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །དཀོན་མཆོག་འབྱུང་གནས་ཀྱི་མདོ་ལས་ཀྱང་། གང་ལ་རང་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ ཡིན་ཏེ།།རང་བཞིན་མེད་པས་གཞན་རྐྱེན་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །རང་བཞིན་མེད་པས་གཞན་གྱིས་ཇི་ལྟར་བསྐྱེད་། །རྒྱུ་འདི་བདེ་བར་གཤེགས་པས་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡབ་དང་སྲས་མཇལ་བའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་འཇུག་པས་ ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་འཇུག་པ་སྟོན་པ་བསྟན་ཏེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལ་མ་རིག་པ་ནི་མ་རིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་མ་མཆིས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་མ་རིག་པ་ནི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་སྟེ། ཆོས་གང་ལ་ཡང་རང་བཞིན་མ་མཆིས་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་མ་མཆིས་པའོ། །གང་ལ་དངོས་པོ་མ་ མཆིས་པ་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པའོ།།གང་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པ་དེ་ནི་མི་སྐྱེ་བའོ། །གང་མི་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་མི་འགག་པའོ།

此处也说：'无有一字咒，亦无诸多字，非是诸灭字，依彼即是无。'
如是自支分，药非别处现，幻化大象现，非彼亦非他。
缘起法性彼，谁说有与无？如缘所生起，眼识生起般。
业惑所主宰，具取从有生，如是色生起，谁说有与无？
如是诸有支，由言说安立，如是灭等法，一切皆密意。
如彼咒非咒，如是药非药，如是依而说，二者皆不成。
若一切法皆无自性，则世间一切将如空中花，因此见闻分别识等皆无，圣者与非圣者等言说安立如何不违胜义？
此诘难无有实义。一切事物自性，随理路而行，能除他人执著，是故无诤论处。
于有无二俱，皆不作承许，纵极力诘难，亦不能妨害。
从凡夫阶位，乃至一切智智之间，未经观察之单纯愉悦自性，我未曾遮破。真实中，如数论等所说前有果、无果、亦有亦无、非有非无等观察皆不存在。
是故说一切法无自性者，非是错解空性义。
于谁之宗见有，无及有无俱，非有等诸边，长久亦难诘。
是故真实中，无一法成立，故诸如来说，诸法皆无生。
真实中极微亦不应成立，如所说理，离一多自性故。
是故真实中，何有生及住等前行，无常及依此诸法事物耶？
故海慧经中如是说：'诸缘起法性，皆无有实体，以无自性故，彼等无生处。'
象力经中亦云：'若不见有法，当生起者时，于无生法中，凡夫执为生。'
宝源经中亦云：'无有自性故，岂有他缘耶？无性岂他生？此因佛所说。'
是故父子相见经中亦以入缘起而说入法界：'世尊，其中无明以无明性而不存在。何以故？如是无明离自性故。任何法无自性者即无事物，无事物者即不圆成，不圆成者即不生，不生者即不灭。'

།གང་མ་སྐྱེས་མ་འགགས་པ་དེ་ནི་འདས་པ་ཞེས་གདགས་པར་བགྱི་བ་མ་ལགས། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཞེས་གདགས་པར་བགྱི་བ་མ་ལགས་སོ། །གང་དུས་ གསུམ་དུ་མི་དམིགས་པ་དེ་ནི་མིང་མ་མཆིས་པ།མཚན་ཉིད་མ་མཆིས་པ་མཚན་མ་མ་མཆིས་པ། གདགས་སུ་མ་མཆིས་པ་སྟེ། གཞན་དུ་མ་ལགས་ཀྱི་མིང་ཙམ་དང་། བརྡ་ཙམ་དང་། ཐ་སྙད་ཙམ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དང་། བརྗོད་པ་ཙམ་དང་། གདགས་པ་ཙམ་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ གཟུད་པའི་དོན་དུ་བགྱི་བ་མ་གཏོགས་པར་མ་རིག་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་པར་དམིགས་སུ་མ་མཆིས་སོ།།ཆོས་གང་དོན་དམ་པར་དམིགས་སུ་མ་མཆིས་པ་དེ་ནི་གདགས་སུ་མ་མཆིས་པ་ཐ་སྙད་དུ་བགྱིར་མ་མཆིས་པ་བརྗོད་དུ་མ་མཆིས་པ་སྟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་མིང་ཙམ་ཞེས་བགྱི་བ་ནས་གདགས་པ་ ཙམ་གྱི་བར་དེ་དག་ཀྱང་ཡང་དག་པར་མ་ལགས་པ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་ངོ་།།དེ་ལྟར་བྱས་ན། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ན། །གཟོད་ནས་ཞི་ཞིང་མ་སྐྱེས་དང་། །རང་བཞིན་མྱ་ངན་འདས་པ་ཞེས། །ཆོས་རྣམས་མགོན་པོ་ཁྱོད་ཀྱིས་བསྟན། །ཅེས་བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་ལེགས་ པར་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ།།འདིས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དུས་གསུམ་དུ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །གཟོད་མ་ནི་མ་འོངས་པའི་དུས་ཏེ་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དེར་ཞི་བའོ། །ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ན་ཡང་མ་སྐྱེས་ཏེ། རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདས་པའི་དུས་ ན་ཡང་རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ།རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡབ་དང་སྲས་མཇལ་བའི་མདོ་ལས། ཇི་སྐད་དུ། ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་དུས་གསུམ་དུ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཉམ་པ་སྟེ། འདས་པའི་དུས་ན་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་དང་ བྲལ་བའོ།།མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ན་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡང་དེ་ཉིད་ལས་གསལ་བར་མཛད་དེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའོ། །ཆོས་གང་ལ་རང་བཞིན་མ་མཆིས་པ་དེ་ནི་ འདས་པ་མ་ལགས།མ་འོངས་པ་མ་ལགས། ད་ལྟར་བྱུང་བ་མ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། རང་བཞིན་མ་མཆིས་པ་ནི་འདས་པ་ཞེས་གདགས་པར་བགྱི་བ་མ་ལགས། མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཞེས་གདགས་པར་བགྱི་བ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་ སོགས་པ་ཡང་།ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གཏོགས་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། དམ་པའི་དོན་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར། །འདི་ནི་དམ་པའི་དོན་ཞེས་བྱ། །ཡང་དག་ཏུ་ན་སྤྲོས་པ་ཡི་། །ཚོགས་རྣམས་ཀུན་ལས་དེ་གྲོལ་ཡིན། །དོན་དམ་པ་ནི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་མི་སྐྱེ་བོ་དང་། སྟོང་པ་དང་མི་སྟོང་པ་ལ་སོགས་པ་སྤྲོས་པའི་དྲ་བ་མཐའ་དག་སྤངས་པའོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་ལ་འཇུག་པ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པ་ཞེས་ཉེ་བར་འདོགས་སོ། །ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་རྣམས་ཀྱི་སྐས། །མེད་པར་ཡང་དག་ཁོང་པ་ཡི། །སྟེང་དུ་འགྲོ་བར་བྱ་བ་ནི། །མཁས་ལ་རུང བ་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་དངོས་སུ་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་པ་བསྟན་པ། སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་མེད་པའི་ཕྱིར། །སྐྱེ་བ་མེད་ལ་སོགས་མི་སྲིད། །དེ་ཡི་ངོ་བོ་བཀག་པའི་ཕྱིར། །དེ་ཡི་ཚིག་གི་སྒྲ་མི་སྲིད། །ཡུལ་མེད་པ་ལ་དགག་པ་ཡི། །སྦྱོར་བ་ལེགས་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །རྣམ་པར་རྟོག་ལ་བརྟེན་ན་ཡང་། ཀུན་རྫོབ་པར་འགྱུར་ཡང་དག་མིན། །སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་མེད་ན་དེ་བརྗོད་པའི་སྒྲའི་སྦྱོར་བ་མི་འཐད་དོ། །དེ་བས་ན་ཡུལ་མེད་པ་ལ་དགག་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་ཡང་མེད་པས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་སྲིད་དོ།

凡是未生未灭的，不应安立为过去，不应安立为未来和现在。凡是三时中不可得的，即是无名、无相、无标志、不可安立的，除了为了引导众生而仅仅是名称、仅仅是符号、仅仅是言说、仅仅是世俗、仅仅是表述、仅仅是施设之外，那无明在胜义中是不可得的。
任何在胜义中不可得的法，即是不可安立的、不可言说的、不可表述的。世尊说，从'仅仅是名称'乃至'仅仅是施设'等，这些也都不是真实的，如是广说。
如是，'转法轮时，本来寂静无生，自性涅槃等，怙主您所说诸法。'这个偈颂便善说矣。此说明一切法三时平等。本初是未来时，因离自性故彼处寂静。现在时亦无生，因离自性之故。过去时亦以自性体性涅槃，因离自性之故。
如《父子相见经》中说：'此等一切法以三时平等性而平等，过去时中一切法离自性。未来和现在时中一切法亦离自性。'又于彼经中明示：'一切法以自性空。任何法无自性者，非过去、非未来、非现在。何以故？无自性者不应安立为过去，不应安立为未来和现在。'
无生等虽然属于真实世俗，但因与胜义相顺，此称为胜义。若就真实，则从一切戏论蕴中解脱。胜义是远离诸如有无、生不生、空不空等一切戏论网。无生等因与趣入彼相顺故，假名为胜义。
若无真实世俗阶梯，欲登真实虚空之顶，于智者不应理。为何直接非胜义所说，因无生等故，不可能无生等。因遮遣彼体性故，彼言词声不可能。于无境上遮遣之，运用善巧亦非有。若依分别念虽成，世俗非为真实性。若无生等则说彼之语词运用不应理。是故于无境上遮遣故，生亦无故，无生等不可能。

།ཇི་སྟེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་སྒྲ་འདི་དག་གི་ཡུལ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཐོག་མ མེད་པའི་དུས་ཀྱི་བག་ཆགས་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བའི་ངང་ཅན་གྱི་དོན་ཡུལ་ཉིད་དུ་བདག་གིར་བྱས་ཏེ།ཆོས་ཅན་འདི་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བའི་དོན་འདི་ཅི་གཞན་དག་འདོད་པའི་དོན་ལ་བརྟེན་ནམ། འོན་ཏེ་མ་ཡིན་ཞེས་ཡོད་དམ་མེད་པ་ སེམས་པར་བྱེད་ཀྱི།སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བའི་དོན་ནི་སྤོང་བར་མི་བྱེད་དེ། དེ་ཉིད་བློ་ལ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྒྲ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་དཔྱད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསལ་ཟིན་པ་མ་ཡིན་ནམ། གཞན་ཡང་དེ་ལྟ་ན་ ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་མ་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་པར་འགྱུར་གྱི།དོན་དམ་པར་མ་ཡིན་ཏེ། ཤིང་ལ་སོགས་པ་སྒྲའི་དོན་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཡང་དངོས་པོ་མ་གྲུབ་ན་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་རབ་ཏུ་བརྟགས་པ་བདག་གི་དངོས་པོ་དེ་ཁོ་ན་ལ་དངོས་པོ་ མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མེད་པ་ཉིད་དོ།།འདི་སྐད་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མ་གྲུབ་ན། །དངོས་པོ་མེད་པར་འགྱུར་མི་འགྱུར། །དངོས་པོ་གཞན་དུ་གྱུར་ན་ནི། །དངོས་པོ་མེད་ཅེས་སྐྱེ་བོ་སྨྲ། །ཞེའོ། །དེ་སྐད་དུ། འོ་མར་ཞོ་ལ་སོགས་མེད་པ། །དེ་ན་སྔ་ན་མེད་ཅེས་བྱ། །ཞོ་ལ་ འོ་མ་མེད་པ་ནི།།ཞི་གནས་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན། །མགོ་ཡི་ཡན་ལག་ལྕོང་བ་དང་། །སྐྱེ་དང་སྲ་བ་རྣམ་སྤངས་པ། །རི་བོང་རྭ་ལ་སོགས་དངོས་སུ། །དེ་ནི་གཏན་མེད་བརྗོད་པ་ཡིན། །བ་ལང་ལ་ནི་རྟ་སོགས་མེད། །དེ་ནི་གཅིག་ལ་གཅིག་མེད་བརྗོད། །ཅེའོ། །གསོག་ཏུ་གྱུར་པ་དངོས་པོ་ མེད་པར་གྱུར་པ་ཡང་།དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་ཟླས་དྲངས་ནས་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། མོ་གཤམ་ལ་སོགས་པ་དང་། བུ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པར་མ་ངེས་ན་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོའི་མདོ་ལས་བསྟན་པ། ཚངས་པ་ཆོས་གང་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པ་དེ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཞེའམ། མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ཁས་མི་ལེན་ཏོ་ཞེས་འབྱུང་བ་འདི་ལེགས་པར་བཤད་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས་ཀྱང་། ཡོད་པའི་ཟླས་དྲངས་མེད་པ་སྟེ། །མེད་པའང་ཡོད་པའི་ཟླས་དྲངས་སོ། ། དེ་བས་མེད་པར་བསམ་མི་བྱ། །ཡོད་པ་ཉིད་དུའང་མི་བརྟག་གོ། །གང་ལ་ཅི་ཡང་མི་སྐྱེ་བ། །ཅི་ཡང་འགག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །འཇིག་རྟེན་རྣམ་པར་དབེན་མཐོང་བ། །དེ་ལ་ཡོད་དང་མེད་པ་མེད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་དོན་ནི་དེ་ཡིན་ཏེ། །ཡོད་པའི་ཟླས་དྲངས་ནས་མེད་པ་རྣམ་པར གཞག་སྟེ།དཔེར་ན་ཞི་གནས་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ལྟ་བུའོ། །མེད་པའི་ཟླས་དྲངས་ནས་ཡོད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་སྐྱེ་བ་སྔ་ན་མེད་པ་ལྟ་བུའོ། །སྔ་ན་ཡོད་པ་སྐྱེ་འགྱུར་ན། །སྐྱེས་པ་ཡང་ནི་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཞེའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན། བློ་གྲོས་བཟང་པོས་གང་ གསུངས་པ།གང་དག་བདག་དངོས་གཞན་དངོས་དང་། །དངོས་དང་དངོས་པོ་མེད་མཐོང་བ། །དེ་དག་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ལ། །ཡང་དག་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་དངོས་རྣམས་རྟེན་བྱས་ནས། །ཆུ་ཡི་ཟླ་བ་ལྟ་བུར་ནི། །ཡང་དག་མ་ཡིན་ལོག་མིན་པར། །འདོད་པ་དེ་དག་ལྟས་མི་འཕྲོགས། ། ཐམས་ཅད་རྟག་མིན་མི་རྟག་པའང་། །ཅི་ཡང་མེད་དེ་རྟག་དེ་བཞིན། །དངོས་ཡོད་རྟག་དང་མི་རྟག་པར། །འགྱུར་ན་དེ་ནི་ག་ལ་ཡོད། །གང་ཅི་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་ནི། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་རིག་བྱ། །སྟོང་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་སྟོང་། །འདི་ལྟར་མི་སྟོང་ཡོད་མ་ཡིན། །སུ་ལ་སྟོང་ཉིད་འདི་འབྱུང་བ། །དེ་ལ་དོན རྣམས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་།།སུ་ལ་སྟོང་ཉིད་མི་འབྱུང་བ། །དེ་ལ་ཅི་ཡང་འབྱུང་བ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ལེགས་པར་གསུངས་པའོ། །དེ་བས་ན་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པ་ཆེན་པོ་ལས། སྔོན་མཐའ་སྟོང་ཞིང་ཕྱི་མའི་མཐའ་ཡང་སྟོང་། །སྐྱེ་དང་འཇིག་དང་གནས་པའི་དངོས་པོ་སྟོང་། །འདི་ནི་དངོས་པོ་ ཡོད་མིན་དངོས་མེད་མིན།།ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་། །ཞེས་གསུངས་སོ།

虽然这些声音的对境不是自相，但是依靠从无始以来的习气所生的分别念显现的本性之义作为对境而执为我所，依靠此有法而生起等分别念所显现的义是依于他人所许的义，还是不依于他人所许的义，而思维有无，但不舍弃生起等分别念所显现的义，因为为了在心中生起彼义而运用声音。
若如是说，分别念也是识的本性，岂不是已被观察所遮破了吗？再者，如果这样的话，由于依靠所谓世俗的分别心，所以无生等是世俗谛，而不是胜义谛，如同声音的对境树等一样。再者，若事物不成立，则依于彼而假立的自体事物，于彼真实中无事物等也是无。
如是所说：'若事物不成立，则不成无事物，若事物转为他，众生说无事。'又说：'如酸奶中无牛奶等，彼说前无，酸奶中无牛奶，是无止息相，头之支分弯曲及，生与坚性皆远离，兔角等诸事物上，说彼为永无，牛中无马等，说彼互无。'
积聚成为无事物者，也是由有事物的对立面而安立，如果不确定石女等和儿子等的有，则不会有石女儿等的分别。因此《海慧经》中所说：'梵天，任何法若完全不成立，则不承许其为有或无。'此说甚善。
《楞伽经》中亦云：'由有之对立说无，无亦由有之对立说，是故不应思维无，亦不应观察有，于何都不生，亦都不灭，见世间悉皆空，彼无有无。'
其中义理是：由有的对立而安立无，如同无止息等三种无的譬喻。由无的对立而有，如同生前无的譬喻。'若先有而生，则生已复生。'
因此，善慧所说：'若见自体他体及，有体无体等，彼等于佛教，非为真实见。依止真实事，如水中月影，非真实非倒，许彼不为夺。一切非常非无常，都无常亦然，若有成常无常者，彼云何有耶？凡是所说一切法，当知自性本来空，空亦是空无所有，如是非空亦非有。谁能通达此空性，彼能通达一切法，谁不通达此空性，彼则一切皆不通。'此说甚善。
因此，《大海龙王请问经》云：'前际空后际亦空，生住灭等诸事空，此非有事非无事，诸法一切自性空。'

།འོ་ན་དེ་ནི་རྟོགས་གྱུར་པས། །དེ་ཡི་རང་བཞིན་མངོན་སུམ་ཕྱིར། །མི་མཁས་རྣམས་ཀྱང་དངོས་རྣམས་ཀྱི། །དངོས་པོ་འདི་འདྲ་ཅིས་མི་རྟོགས། །དེ་རྟོགས་ན་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་མི་རྟོགས་པ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། བུམ་ པས་དབེན་པའི་ས་གཞི་དམིགས་ན།དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་བུམ་པས་དབེན་པ་རྟོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དངོས་པོ་རྣམས་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ལྟ་བ་དཀར་པོ་མ་ཡིན་པ་ཐ་ཤལ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་མེད་པ་ལས་སྒྲོ་བཏགས་པས། སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་སྐད་དུ་སྨོས་པ་ མཐའ་དག་དང་བྲལ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་རྟོགས་ན།ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་པར་མི་རྟོགས་ཤེ་ན། མ་ཡིན་ཐོག་མེད་རྒྱུད་ལྕི་བར། །དངོས་པོར་སྒྲོ་བཏགས་དབང་བྱས་པས། །དེ་ཕྱིར་སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། །མངོན་སུམ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཐོག་མ་མེད་པའི་སྲིད་པར་སྐྱེས་པ་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ ཞེན་པའི་དུག་གིས་དཀྲུགས་པའི་བློ་ཅན་དག་གིས་མངོན་སུམ་ཙམ་དུ་རྟོགས་པས་རྣམ་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་ནུས་ཏེ།འདྲ་བ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པ་དམིགས་པས་བློ་སྣད་པ་དག་གིས་སྐད་ཅིག་པ་ཉིད་མི་རྟོགས་པ་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཡང་འདི་ནི་ངོ་མཚར་མི་ཆེ་སྟེ། འདི་ལྟར་བུམ་པ་དང་བ་ལང་ཉིད་ལ་ སོགས་པས་དབེན་པའི་བ་ལང་ལ་སོགས་པའི་དབྱིབས་གསལ་བར་མ་མཐོང་ཡང་།སེར་སྐྱ་དང་གཟེགས་མ་ལ་སྤྱོད་པའི་ལུགས་ཀྱིས་བློ་གྲོས་ཤིན་ཏུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་དག་དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་མི་བྱེད་དོ། །འོ་ན་སུ་དག་གིས་དེ་རྟོགས་ཤེ་ན། བཤད་པ། དེ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་བྱེད་པ། །ཤེས་ པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས།།རྗེས་སུ་དཔོག་པ་རྣམ་ཤེས་བྱེད། །རྣལ་འབྱོར་དབང་རྣམས་མངོན་སུམ་གསལ། །དངོས་པོ་ལ་སོགས་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་བསལ་བ་བསྒྲུབ་པ་ཕྱོགས་ཙམ་ཞིག་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དག་གི་ཐོས་པ་བས་མཐོ་བ། བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ བསགས་པ་དག་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་ངེས་པར་བརྟག་པར་བྱེད་དོ།།རྣལ་འབྱོར་པའི་དབང་ཕྱུག་རྣམས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ནང་དང་ཕྱིའི་དངོས་པོ་མ་བརྟགས་ན་དགའ་ བ་སྙིང་པོ་མེད་པ།ཆུ་ཤིང་གི་སྡོང་པོ་ལྟ་བུ་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ས་བོན་ཡང་ཕྱིས་མི་སྐྱེ་བ་དེ་ལྟར་ཐུགས་སུ་ཆུད་དེ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་འཇུག་པའི་མདོ་ལས། ཇི་ལྟར་ཆུ་ཤིང་རློན་པའི་སྡོང་པོ་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་ལས་ཀྱང་། གང་ཞིག་ཨུ་དུམ་བཱ་ར་དག་ལ་མེ་ཏོག་ལྟར། །སྲིད་པ་དག་ལ་སྙིང་པོ་མེད་པར་སེམས་བྱེད་པ། །དགེ་སློང་འདི་ནི་ཕ་རོལ་མིན་པའི་ཕ་རོལ་སོན་། །སྤྲུལ་རྒས་པ་ཡི་པགས་པ་རྙིང་པ་བརྗེ་བ་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་ཁས་བླངས་ན། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ལ སོགས་པ་རང་ལས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་།རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་མི་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་པོས་ཇི་ལྟར་གཏན་ལ་དབབ། གལ་ཏེ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་སྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་མ་བརྗོད་ན། དེའི་ཚེ་གཏན་ཚིགས་མེད་པར་མི་ འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་འདོད་པའི་དོན་མི་འགྲུབ་བོ།

那么，既然已经了知了这个，由于它的自性是现量，为何诸愚者不能了知诸事物的这种事物性？如果了知了它，不了知它的自性是不合理的，就像见到无瓶的地基时，了知它的本性是无瓶一样。
凡夫的见解不清净低劣者，即使对事物等的行相无有增益执著，如果了知增益执著完全远离一切所说的真实性，为何不能如是了知呢？
由于无始以来相续沉重，对事物增益执著的力量所致，因此一切有情不能现量了知。具有被无始轮回中生起的对事物执著的毒素所扰乱的心识者，仅仅以现量也不能通达诸行相，就像由于见到相似相续，愚钝者不能了知刹那性一样。
而且这也不足为奇，如是虽然未见到远离瓶子和牛性等的牛等形状明显，但依照数论派和顺世外道的观点，智慧极其颠倒者不作如是了知。那么谁能了知它呢？说道：
以能断除增益执著，能了知的因相，随后推度识能了知，瑜伽自在者现量明了。
对事物等增益执著的遣除，如前所说的少分建立，由闻思所生的择法，积累者能确定无戏论。瑜伽自在者以远离分别垢染的智慧，从诸法自性平等性分别等持等所生的智慧，通达内外诸事物未经观察则可爱，无有实质如芭蕉树干一切，如是断除增益执著的种子永不再生。
如《大悲入经》中说：'如同潮湿的芭蕉树干'等等。《自说经》中也说：'如同无花果树上的花朵般，思维轮回无有实质，此比丘到达非彼岸的彼岸，如同蛇蜕去旧皮一般。'
如果承许一切法无自性，由于支分性等不能自立，难道不是推理和所推理的名言不成立吗？因此推理者如何抉择？即使不说一切法无自性的因相，那时由于无有因相而不能成立，所欲义不得成立。

།ཅི་སྟེ་བརྗོད་ན་ནི་གཏན་ཚིགས་ཡོད་དེ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་མི་འགྲུབ་པས་འདོད་པའི་དོན་མི་འགྲུབ་པོ། །འདི་ནི་ཇི་ན་སྟེ། འདི་ལྟར། གཞུང་གིས་བསྐྱེད་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་། །ཆོས་ཅན་སྤངས་ནས་མཁས་ པ་དང་།།བུད་མེད་བྱིས་པའི་བར་དག་ལ། །གྲགས་པར་གྱུར་པའི་དངོས་རྣམས་ལ། །བསྒྲུབ་དང་སྒྲུབ་པའི་དངོས་པོ་འདི། །མ་ལུས་ཡང་དག་འཇུག་པར་འགྱུར། །དེ་ལྟ་མིན་ན་གཞི་མ་གྲུབ། །ལ་སོགས་ལན་ནི་ཇི་སྐད་གདབ། །བདག་ནི་སྣང་བའི་ངང་ཅན་གྱི་། །དངོས་པོ་དགག་པར་མི་བྱེད་དེ། །དེ་ལྟ་ བས་ན་སྒྲུབ་པ་དང་།།བསྒྲུབ་བྱ་གཞག་པ་འཁྲུགས་པ་མེད། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ནི་ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་པས་གྲུབ་པའི་མཐས་བསྐྱེད་པ་ཆོས་ཅན་ཐ་དད་པ་ཡོངས་སུ་བཏང་སྟེ། མཁས་པ་དང་བུད་མེད་དང་བྱིས་པའི་བར་གྱི་མིག་དང་རྣ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ལ་ སྣང་བའི་ངང་ཅན་གྱི་ཕྱོགས་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཅན་ལ་བརྟེན་ནས་འཇུག་གོ།།དེ་ལྟ་མིན་ན་དུ་བ་དང་། ཡོད་པ་ལ་སོགས་པའི་མེ་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་གཞི་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཅན་ཡན་ལག་ཅན་དང་། ནམ་མཁའི་ ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་རྣམས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་ན་ཆོས་གཉི་ག་དང་ལྡན་པའི་དཔེའི་ཆོས་ཅན་ཡང་མི་འགྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་བསྒྲུབ་པ་དང་སྒྲུབ་པའི་ཐ་སྙད་འདི་ལྟ་བུ་འདི་གཞན་དག་ཀྱང་ཁས་ལེན་ན་ནི་དེ་ལྟ་ན་མཁས་པ་བརྒལ་བའི་གྲགས་པ་འདི་ཅི་དགོས་ཏེ། འདི་ལྟར་རང་གི་ཕྱོགས་ལ་མི་ ལྟ་བར་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཉེས་པ་འདི་ཉིད་བརྗོད་དུ་ཟད་དོ།།ཁོ་བོ་ཡང་མིག་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བའི་ངང་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ནི་མི་སེལ་མོད་ཀྱི་། ཤེས་རབ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དཔྱད་ན་ཆུ་ཤིང་གི་སྡོང་པོ་བཞིན་དུ་སྙིང་པོ་བག་ཙམ་ཡང་མི་སྣང་བས་དོན་དམ་པར་མི་འདོད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ སྣང་བའི་དོན་མ་བཀག་པ་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་བསྒྲུབ་པ་དང་།སྒྲུབ་པའི་ཐ་སྙད་འཇུག་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་སྨྲ་བ་ལ་གནོད་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །ཇི་སྐད་དུ། འཛིན་པ་སྡུག་ལ་མི་བརྟེན་ན། །ཐ་སྙད་རབ་ཏུ་འགྲུབ་འགྱུར་ལ། །ཐ་སྙད་རྣམས་ལ་མཁས་གྱུར་ན། ། བསྟན་བཅོས་དོན་ལ་རྨོངས་པ་མེད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དོན་དམ་པའི་ཚུལ་ལ་སྡང་བས་དབང་སྒྱུར་བ་གང་དག་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་ལྟ་བ་ཉིད་ནི་མེད་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བར་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བ་དང་། དེ་ལྟས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་སྐུར་འདེབས པ།།ལོག་ལྟས་དཀར་ཕྱོགས་དྲུངས་འབྱིན་དམ་ཆོས་ཀྱི། །ལོ་ཏོག་སེར་བ་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་འདི། །ལེགས་འདོད་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱང་རིང་སྤང་བར་བྱ། །ཞེས་སྨྲ་བ་དེ་དག་གི་ཕྱིར་འདི་བརྗོད་དེ། དེ་ཕྱིར་ཐོག་མེད་སྲིད་རྒྱུད་ནས། །དངོས་དང་དངོས་མེད་རྟོགས་སོགས་ཀྱི། །རིགས་མཐུན་ ས་བོན་ཡོད་པར་ནི།།རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཡིན། །འདི་ནི་དངོས་པོའི་མཐུ་སྟོབས་ཀྱིས་། །འབྱུང་བ་མ་ཡིན་དེ་མེད་ཕྱིར། །དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དེ། །རྒྱ་ཆེར་རབ་ཏུ་བཀག་པ་ཡིན། །རིམ་གྱིས་འབྱུང་ཕྱིར་གློ་བུར་མིན། །རྟག་འབྱུང་མ་ཡིན་རྟག་པ་མིན། །དེ་བས་གོམས་འདྲ་དེ་ཉིད་ཕྱིར། ། དང་པོ་རང་གི་རིགས་ལས་སྐྱེས། །འདི་ལྟར་དོན་དམ་པར་ན་དངོས་པོ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་བུ་དེ་དག་ལ་བློ་དཀར་པོ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་འབྱུང་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་ཐོག་མ་མེད་པའི་ལས དང་སྲིད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུན་ནས་རིགས་མཐུན་པའི་ས་བོན་བོར་ན་རྒྱུ་གཞན་མེད་དོ།།དེ་དག་ནི་དམིགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འབྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམས་རྒྱ་ཆེར་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ།

如果说有论证，虽然如此，一切法不能成立无自性，所以不能成立所欲之义。这是如何呢？即如此：
由论典所生的差别，舍弃有法后，对智者、妇女乃至儿童等所共知的诸事物，能立与所立事，一切皆能正确运用。若非如此，则基础不成立等，如何能作答复？我不否定具有显现性的事物，因此，能立与所立的安立无有错乱。
一切能推度与所推度的名言，都是由互不相同的宗派所生，舍弃有别异性的有法后，依止于智者、妇女乃至儿童的眼耳等识所显现的声等有法而运作。若非如此，则欲证烟、有等之火、无常性等一切能立的基础都将不能成立，因为能立的有法、有分及虚空功德等体性皆不成立。如是，具二法的喻依有法也不得成立。
若他人也承许如此这般的能立与所立名言，那么何需此智者论辩的共识？如此仅是不观自宗而说他宗过失而已。我虽不遮除眼等识所显现的事物，但以智慧与智识观察时，如同芭蕉树干一般连少许实质也不显现，故不承许为胜义。因此，由于未遮遣显现义，无执著的能立与所立名言得以运作，故于说一切法无自性者毫无损害。
如所说：'若不依于执著，名言得以成立，若善巧诸名言，于论义不愚痴。'如是而说。
为那些被厌恶胜义理趣的势力所控制，说'观一切法无自性即是灌顶于无见'者，以及说'因此诽谤因果，以邪见拔除白法，此正法庄稼的冰雹、虚空之花，应当被求善者远远舍弃'者，为此而说：
是故从无始轮回以来，有关实有、实无等诸种分别的同类种子，应当推度为是存在的。此非由事物力量而生，因为彼不存在，诸事物的自性已广为遮破。因渐次生故非顿起，非恒生故非常有，因此由习气相似性，最初从自类而生。
如是，胜义中此一切事物虽离一切戏论，然于彼等，非白净心者生起实有、实无等分别，彼等若无从无始业与有等相续中投下的同类种子，则无他因。彼等也非由所缘力而生，因为已广破实有、实无等自性诸事物故。

།དེ་ལ་གལ་ཏེ་རང་གི་རིགས་མཐུན་པའི་ ས་བོན་གྱི་རྒྱུ་མེད་དུ་ཟིན་ན།དེ་ལས་ལྷག་མ་གཞན་ཅི་ཞིག་ཡོད། འོ་ན་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མེད་པའམ། རྒྱུ་རྟག་པ་སྐྱེས་པའམ། བདག་ཉིད་རྟག་པ་དེ་ཡོད་དེ། ཇི་ལྟར་གློ་བུར་འབྱུང་བར་སྨྲ་བ་དང་། དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ལ་འཆེལ་པ་དང་། ཤེས་པ་ཡོད་པ་རྟག་ཅེས་ཁས་ལེན་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་ལ་མི་ལྟོས་པ་དང་རྟག་ཏུ་ཉེ་བར་གནས་པའི་རྒྱུ་དང་། རང་བཞིན་རྣམས་ནི་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བ་དང་འགལ་ལོ། །དེ་བས་ན་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་ཚེ་འདི་ལ་དང་པོ་བྱུང་བ་དག་ཀྱང་འདྲ་བ་ལ་གོམས་པའི་བག་ཆགས་ལས་སྐྱེ་ བར་རྗེས་སུ་དཔག་སྟེ།སྐྱེས་པ་རྣམས་གོང་ནས་གོང་དུ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཐ་དད་པ་གོམས་པའི་སྟོབས་ལས་འབྱུང་བ་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐོག་མ་མེད་པའི་སྲིད་པ་གཞན་གྲུབ་པོ། །འདིས་ནི་མ་འོངས་ པའི་སྲིད་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་བཤད་ཟིན་ཏེ།འདི་ལྟར་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བའི་འཆི་བའི་སེམས་ལ་ནི་བདག་དང་བདག་གི་ལ་ཆགས་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བག་ཆགས་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་སེམས་གཞན་གྱིས་མཚམས་སྦྱོར་ནུས་ཏེ། དེ་སྔོན་གྱི་སེམས་སྐྱེས་པ་དང་འདྲ་བས་སྒྲུབ་པ་གསལ་ལོ། །དེ་ཕྱིར་ རྟག་ཆད་ལྟ་བ་རྣམས།།གཞུང་འདི་ལ་ནི་རིང་དུ་གནས། །ལྡོག་དང་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཡང་། །ས་བོན་མྱུ་གུ་ལྕུག་སོགས་བཞིན། །དོན་དམ་པར་རྟག་པ་དང་ཆད་པ་དག་གི་སྐབས་མེད་པ་ཉིད་དེ། དེ་གཉིས་ནི་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་པས་དངོས་པོ་ཡོད་ན་དེ་དག་ལྟག་ལ་ཡོད། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ ལ་བརྟེན་ནས་ནི་སྔ་མ་སྔ་མའི་སྐད་ཅིག་ལོག་ན་སྐད་ཅིག་གཞན་དང་གཞན་འབྱུང་བས་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་དེ།ཕྱི་རོལ་པ་དག་འདོད་པ་དང་འདྲ་བས་དེ་གཉིས་ཤིན་ཏུ་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འདིར་གསུངས་པ། ཡོད་ན་དངོས་པོ་རྟག་འགྱུར་ལ། །མེད་ན་ངེས་པར་ཆད་འགྱུར་ཏེ། །དངོས་ ཡོད་གཉི་གར་འགྱུར་བས་ན།།དེ་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཁས་མི་བླང་། །གང་ཕྱིར་དངོས་པོར་རང་འབྱུང་བ། །དེ་ཕྱིར་ཆད་པར་འགྱུར་མ་ཡིན། །གང་ཕྱིར་དངོས་པོ་ལྡོག་འགྱུར་བ། །དེ་ཕྱིར་རྟག་པར་འགྱུར་མ་ཡིན། །གང་དག་བྱང་ཆུབ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར། །དོན་དུ་མེད་པར་ཁས་མི་འཆེ། །མི་སེམས་སྤྱོད་པར་ མི་བྱེད་པ།།དེ་དག་ཇི་ལྟར་མེད་པར་འདོད། །ཅེའོ། །དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལས་ཀྱང་། ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསླབ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་སློབ་ལ། སློབ་པ་ཡང་མི་དམིགས། བསླབ་པའི་ལམ་ལ་ཡང་མི་ དམིགས་གང་སློབ་པ་དེ་ཡང་མི་དམིགས་ཏེ།རྒྱུ་དེ་དང་རྐྱེན་དེ་དང་གཞི་དེས་ཆད་པར་ལྟ་བར་མི་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་དེ་ཉིད་ལས། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་རྟོག་།ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ ལ་རྣམ་པར་རྟོག་སྟེ།དེ་གཟུགས་ལ་རྟོག་པ་ན་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མི་དམིགས་། ཀུན་འབྱུང་བ་མི་དམིགས། འགག་པ་མི་དམིགས་སོ། །ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྐྱེ་བ་མི་དམིགས། ཀུན་འབྱུང་བ་མི་དམིགས། འགག་པ་མི་དམིགས་སོ། །དེ་ཡང་ དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པར་དཔྱོད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡིན་གྱི།ཐ་སྙད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡང་གཞུང་འདི་ལ་སླ་བ་ཉིད་དེ། འདི་ལྟར། ཆོས་ལ་བདག་མེད་མཁས་པ་ནི། །རང་བཞིན་མེད་པ་གོམས་བྱས་པས། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་ བྱུང་བ་ཡི།།ཉོན་མོངས་སྒྲིམ་པ་མེད་པར་སྤོང་། །ཟླ་བའི་སྒྲོན་མའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་འདི་སྐད་དུ། དེས་གང་ཆགས་པ་དང་། གང་ལ་ཆགས་པ་དང་། གང་གིས་ཆགས་པའི་ཆོས་དེ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ།

如果没有同类的种子作为因，那么除此之外还有什么其他的呢？那么是无因而生，还是恒常之因所生，或者是恒常的自性存在，就如同主张突然产生的论者，以及依赖大自在天等因的论者，以及承许意识恒常存在的论者那样。对此回答说，也不是这样的，因为这些都是次第生起的缘故。无因以及恒常存在的因和自性，与次第生起是相违的。
因此，由于对事物等的分别，即使是今生最初生起的也可以推知是从相似的熏习习气而生，如同已生者从低到高依次以小、中、大等差别而有所不同，是从串习力而生起的事物等分别一样。因此，无始轮回得以成立。
由此也已经说明了对未来世的推理，也就是说，对于未离贪的临终心，由于与执著我和我所的颠倒习气相应的缘故，能够由其他心相续，由前生心的生起相似性而成立这一点很明显。
因此常见断见等见解，在此论中远离。还灭与随生起，如同种子芽茎等。胜义中无有常断的机会，因为这两者是依赖事物而有，若有事物则它们才能存在。依世俗谛而言，前前刹那灭去时后后刹那相继生起，因此诸事物无始无终，与外道所许相似，所以这两者绝不存在。
此中所说：若有则成常，若无则定断，实有成二者，是故不许实。由于事物自生起，因此不成断，由于事物还灭，因此不成常。为了依止菩提，不承许毫无意义，不作无心行为，彼等如何许无？
《宝云经》中也说：何谓菩萨通达大乘？此中菩萨于一切学处虽学，而不见能学，亦不见所学处，亦不见能学者，以彼因彼缘彼事而不堕断见。
又于彼经中说：善男子，此中菩萨以正慧观察色、受、想、诸行、识，当其观察色时，不见色生，不见集起，不见灭。受、想、诸行、识亦不见生，不见集起，不见灭。此亦是以胜义无生之慧观察，而非世俗自性，如是开示。
解脱在此论中也容易，即：善达法无我，修习无自性，由颠倒所生，烦恼无勤断。
《月灯三昧经》中如是说：彼于所贪、能贪、以何贪之法皆不如实见，如是广说。

།འདིར་ཡང་གསུངས་པ། དངོས་པོར་ཁས་ ལེན་ཡོད་ན་ནི།།འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་མི་བཟད་འབྱུང་། །ལྟ་བ་མ་རུངས་ཡོངས་སུ་འཛིན། །དེ་ལས་བྱུང་བའི་རྩོད་པར་འགྱུར། །དེ་ནི་ལྟ་བ་ཀུན་གྱི་རྒྱུ། །དེ་མེད་ཉོན་མོངས་མི་འབྱུང་སྟེ། །དེ་བས་དེ་ནི་ཡོངས་ཤེས་ན། །ལྟ་དང་ཉོན་མོངས་ཡོངས་སུ་འབྱུང་། །གང་གིས་དེ་ཤེས་འགྱུར་ཞེ་ན། ། རྟེན་ཅིང་འབྱུང་བ་མཐོང་བས་ཏེ། །བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པ་མ་སྐྱེས་ཞེས། །ཡང་དག་མཁྱེན་པ་མཆོག་གིས་གསུངས། །ཤེའོ། །གཞན་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཚུལ་ལ་གང་མི་འཐད་དོ་ཞེས་རྒོལ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ལས་དང་། སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་གང་ཡིན། རྣམ་པར་བྱང བ་ནི་གང་ཡིན།ལས་དང་འབྲས་བུར་འབྲེལ་པ་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་ལ་སོགས་པ་ནི་གང་ཡིན། མ་རིག་པ་དང་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པ་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་དང་། གཉེན་པོ་གོམས་པར་བྱས་པ་ཤིན་ཏུ་ཉམས་སུ་ལེན་པས་ ཉོན་མོངས་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་གནས་འབྱུང་བ་དང་།དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པ་འབྱུང་བ་དང་། དངོས་གང་ཡང་དག་ཇི་བཞིན་པ། །དེ་ནི་དེ་འདྲའི་རྟགས་སེམས་ཀྱི། །རྒྱུ་ཡིན་དེ་ལས་དེ་ལྟའི་དངོས། །དེ་བས་དེས་བསྐྱེད་རྟགས་ཅན་བློ། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་ ལྟ་བུ་ནི་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་སྐྱེད་པའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནམ་གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་པོ་མ་བུ་ཅིག་ཅར་ཀླན་ཀ་ངན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལན་གདབ་པ་འདི་ངེས་པར་ཟུང་ཤིག་།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ནི། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་མ་བཟློག་པས། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་རྣམ་བྱང་སོགས། །རྣམ པར་གཞག་པ་འཁྲུགས་པ་མེད།།གལ་ཏེ་རྣམ་པར་གཞག་པ་འདི་དོན་དམ་པར་ཁས་ལེན་ཅིང་རབ་ཏུ་འབད་ན་དེའི་ཚེ་རྡུལ་ཕྲ་མོ་ལ་སོགས་པ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཐུག་པའི་བར་དག་གཅིག་པའམ་དུ་མའི་རང་བཞིན་དུ་སྒྲུབས་ཤིག་།སྦྱོར་བ་སྔར་བརྗོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ལན་ཡང་ཐོབ་ཤིག་།འདི་ལྟར་འདི་མ་ ལུས་བར་བདེན་ཞིང་བརྫུན་པ་མ་ཡིན་ཏེ།མི་སླུ་བའི་ཆོས་ཅན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་ཁས་ལེན་ཏོ། །འདི་སྐད་ཅེས་ཀྱང་གསུངས་ཏེ། རྣམ་པར་དབེན་དོན་མི་ཤེས་ལ། །ཐོས་པ་ཙམ་ལ་འཇུག་བྱེད་ཅིང་། །གང་དག་བསོད་ནམས་མི་བྱེད་པ་། །སྐྱེས་བུ་ཐ་ཤལ་དེ་དག་བརླག་།ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ དང་།།འགྲོ་བ་དག་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་བརྗོད། །དེ་ཡི་རང་བཞིན་ཡོངས་ཤེས་དང་། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་དག་ཀྱང་བསྟན། །འཇིག་རྟེན་དབང་དུ་རྒྱལ་བ་རྣམས། །ང་དང་ང་ཡི་ཞེས་གསུངས་ལྟར། །ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས། །དེ་བཞིན་དགོངས་པའི་དབང་གིས་གསུངས། །ཤེའོ། །ཡང་ དམིགས་པ་ཅན་གང་དག་ན་རེ་ལྟ་བ་འདི་ལ་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་བཀང་བ་འཐད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནམ།གལ་ཏེ་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་མཆོད་པ་དང་ཕན་གདགས་པར་འདོད་པས་གང་བྱིན་པ་དེས་ ནི་དད་པ་ཤིན་ཏུ་བསྐྱེད་ཀྱི།གང་གིས་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་དང་། སྦྱིན་པ་པོ་དང་། ལེན་པ་པོ་མི་དམིགས་པ་ལ་གནས་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཅི་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་མི་དམིགས་སམ། འོན་ཏེ་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་དམིགས། ཕྱོགས་དང་པོ་ལ་ནི་གང་ལ་གང་གིས་ ཅི་ལ་ཡང་བྱིན་པ་མེད་པས་བསོད་ནམས་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར་ངལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་སེམས་ཅན་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །སྦྱིན་པར་བྱ་བ་དང་སྦྱིན་པ་པོ་དང་། ལེན་པ་པོ་རྣམས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ ཀྱིས་གཟིགས་ཏེ།དེ་བས་ན་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་མི་འགྲུབ་བོ། །གཞན་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་བུ་ལ་སོགས་པ་དང་། ལེན་པ་པོ་དང་སྦྱིན་པ་པོ་རང་གི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དེ་དག་རང་གིས་རིག་པར་བྱེད་ན་དེ་ཇི་ལྟར་ཡུལ་མ་ཡིན་ཡང་སྨྲས་པ། སྦྱིན་པ་གང་ ཞིག་ཕན་གདགས་དང་།།མཆོད་པའི་ཕྱིར་ཡང་སྦྱིན་བྱེད་པ། །དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་དད་པར་བྱེད། །མཐོང་མེད་གནས་པས་མ་ཡིན་ནོ།

在此也说道：若执著实有事物，则生起难忍的贪欲和嗔恨，执持邪恶见解，由此产生诤论。这是一切见解的根源，若无此执著则烦恼不生。因此若能完全了知此理，则见解和烦恼都将消除。
若问：如何能了知此理？通过见到缘起而了知。至高无上的圆满智者说：'缘起所生即是无生。'
此外，对于无自性之理，有人质疑说：烦恼、业、生等轮回杂染是什么？清净是什么？业果关系、推理及所推理的名言等又是什么？无明、行等诸有支的因果关系，以及修习对治而生起与烦恼相违的功德，善恶业感召可意不可意果报的显现，
'如实之事物，即是彼相心之因，由此生如是事物，故彼所生具相智'，这样的生所生事物难道不存在吗？如果是这样，对于一切恶劣诘难的回答，你应当确定把握这一点：
'因果事物在世俗谛中未被否定，故烦恼、清净等安立不乱。'若于胜义中承许此安立并努力成立，则从微尘乃至识，应成立为一性或多性。前述诸理路的过失也将随之而来。
如是，这一切都是真实而非虚妄，具有不欺诳性，应当如是决定承许。又如所说：'不知离戏义，仅依闻行事，若人不修福，此等下劣者当毁。'
'业果之存在，及诸众生皆已说，彼之自性遍知及无生亦已宣说。世间依佛陀，说我及我所，蕴界诸处等，如是依密意而说。'
复次，有执著者说：在此见解中，如何能圆满福德智慧二资粮？若说三轮清净，这也不合理。因为以供养和利益心所作布施能生起极大信心，而安住于布施物、布施者、受施者皆不可得者则不能。
是否因为一切皆无而不见布施等？还是因为非境界故不见？若是第一种情况，则无人能以任何物施予任何人，故无福德。菩萨们为众生利益所作的一切劳作，因众生不存在而成无义。
诸如来已见到布施物、布施者、受施者，因此说'因非境界故不可得'也不成立。再者，布施物如儿子等、受施者和布施者的心心所，既然自己能了知，怎么会说是非境界呢？
答曰：'若行布施为利益，及为供养而施者，彼能生起极大信，非由安住无所见。'

།མེད་པའི་ཕྱིར་ནི་མི་དམིགས་སམ། །འོན་ཏེ་ཡུལ་མིན་ཕྱིར་རམ་ཅི། །མེད་ན་བསོད་ནམས་འཇིག་པར་འགྱུར། །ངལ་བའི་དོན་ཡང་མེད་པར་འགྱུར། །གསུམ་ཆར་ རྒྱལ་བས་གཟིགས་པས་ན།།དེ་བས་ཡུལ་མིན་མ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་གང་། །དེ་དག་རང་གིས་རིག་པར་བྱེད། །ཅེས་རྒོལ་བ་དེ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། །དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བ་ལྟར་མངོན་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པས། རྒལ་བར་བསྟན་པ། འདི་ལྟར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡི། ། ཆོས་འདི་རྣམ་པར་གཞག་པས་ན། །ཚོགས་རྣམས་དྲི་མ་མེད་པ་ཡང་། །གཞུང་འདི་ཉིད་ལ་རུང་བ་ཡིན། །རྣམ་པར་དག་པའི་རྒྱུ་ལས་ནི། །འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དག་པ་འབྱུང་། །ཡང་དག་ལྟས་བྱུང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས། །ཡན་ལག་ལ་སོགས་རྣམ་དག་བཞིན། །དེ་བཞིན་རྣམ་དག་མ ཡིན་ལས།།འབྲས་བུ་རྣམ་དག་མ་ཡིན་འབྱུང་། །ལོག་ལྟའི་སྟོབས་ལས་བྱུང་བ་ཡི། །ལོག་པར་གཡེམ་པ་སོགས་པ་བཞིན། །འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ནི་རྒྱུའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། ལྡོག་པ་དང་མཐུན་པར་བྱེད་པས་དེ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། རྣམ་པར་མ་དག་པ་གཉིས་ཀྱིས་རྣམ་ པར་དག་པ་དང་རྣམ་པར་མ་དག་པར་འགྱུར་ཏེ།དཔེར་ན། ལེགས་པར་སྤྱད་པ་དང་ཉེས་པར་སྤྱད་པའི་ལས་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡོད་པ་དང་མེད་ཅེས་ཟེར་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཡང་དག་པ་དང་ལོག་པར་ལྟ་བས་སྔོན་དུ་དྲངས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། བག་ཡོད་པའི་ཡན་ ལག་ལ་སོགས་པ་དང་།འདོད་པ་ལ་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞིན་ནོ། །འདིས་ཅི་ཞིག་འགྲུབ་ཅན། བསྟན་པ། ཚད་མའི་གནོད་པ་ཡོད་པས་ན། །དངོས་པོར་དམིགས་པ་ཡོད་པ་ནི། །སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་ཤེས་པ་བཞིན། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་ཡོངས་སུ་རྟོགས། །ཡང་དག་པར་ན་ དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དུ་མི་འཐད་པས་ཡོད་པ་ལ་གནོད་པའི་ཚད་མ་ནི་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ།།རིག་པར་བྱ་བ་དང་རིག་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། ཡུལ་ཉིད་ལ་གནོད་པའི་ཚད་མ་ཡང་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་ཡང་དག་པར་ ཡོད་དོ་ཞེས་མངོན་པར་ཞེན་ཏེ།སྦྱིན་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པ་ནི་ཚད་མའི་གནོད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་ཏེ། སྨིག་རྒྱུའི་ཚོགས་ལ་ཆུར་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་གྱུར་པ། །དེ་ཕྱིར་དེ་མཐུས་བྱུང་བ་ཡི། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་སྒྲུབ་པ་ཀུན། ། བདག་དང་བདག་གིར་ལོག་པ་ལས། །བྱུང་བ་བཞིན་དུ་སྟོབས་ཆུང་ངོ་། །ཇི་ལྟར་ཕྱི་དང་ནང་གི་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལས་བྱུང་བ་ནི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན ལག་ཏུ་མི་འགྱུར་ཏེ།སྟོབས་ཆུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་དམིགས་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཡང་སྟོབས་ཆུང་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་བྱུང་བར་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོར་དམིགས་པ་མེད་པ་ལས། །བྱུང་བ་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་སྟེ། །རྒྱས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར། །ས་བོན་གྲུང་པོའི་མྱུག་སོགས་ བཞིན།།ཡོད་པ་དང་རིག་པར་བྱ་བ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། ཡང་དག་པར་ན་རིག་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་སོ། །རྒྱས་པའི་རྒྱུ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལས་བྱུང་བ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུས་སྔོན་དུ་དྲངས་བའི་ ཕྱིར།འབྲས་བུ་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བ་མངོན་པར་སྒྲུབ་ནུས་པར་འགྱུར་ཏེ། ས་བོན་གྲུང་པོ་ལས་བྱུང་བའི་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པ་ལས་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དམིགས་པ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་འཇུག་གོ་ཞེའོ། །ཡང་དེ་ཉིད་ ལས།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་མཐོང་བ་ནི་ཡང་དག་པར་མཐོང་བའོ་ཞེས་གསུངས་སོ།

是因为无所以不能缘取吗？还是因为非境界或者什么？若是无则福德将毁灭。精进的意义也将成为无有。三者皆为佛所见，因此非是非境界。自己的心和心所，彼等由自己能了知。
对于如此等一切诤论者，由于非如实见而现前了知，为显示破斥，如是因与果的诸法安立，无垢的资粮也于此论中合理。从清净的因中，生起清净的果，如同由正见所生的戒律，支分等得以清净。同样从不清净中，生起不清净果，如同由邪见力所生的邪淫等。
一切果皆随顺因的生灭，由清净与不清净二者而成清净与不清净，譬如善行与恶行诸业的异熟果有无之说，如同由正见与邪见所引导的戒律支分、正念支分等，以及邪淫等。
此能成就什么？显示：由于有量能破故，所缘取的事物，如同对蜃气楼等的认知，颠倒地遍计。实际上一切事物不能成立一多自性，对有的能破量已如前说。所知与能知的相及境性的能破量也已如前说。
因此，执著'此是真实存在'，缘取布施等一切事物，由于有量能破故是颠倒，如同将蜃气楼聚认为是水。由于如是故，因此由其力所生的一切波罗蜜多修行，如同从我执和我所执颠倒而生，力量微弱。
如同外内诸外道对布施、持戒等的精进，从萨迦耶见而生，不能立即成为无上正等正觉的支分，力量微弱；同样，诸有所缘者的力量也微弱，因为无别于从颠倒而生故。
从无所缘事物中生起的果极大，因从广大因中生起，如同从良种生起的苗等。由于有和所知不成立故，实际上不缘取所知等。广大因即无颠倒故，如同观察补特伽罗无我。
从彼所生的布施等，由于以具力因引导故，能成办极其广大的果，如同从良种生起的苗等。此于《正法集经》中说：'一切法无所缘，于彼识不行。'又于彼经中说：'世尊，不见一切法即是正见。'

།རྒྱལ་བ་བསྐྱེད་མ་ལས་ཀྱང་། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ནམ་མཁའི་ཚད་གཟུང་བར་སླ་འམ། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་བ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་ལགས་ སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་མི་གནས་པར་སྦྱིན་པ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་དེའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡང་ཚད་གཟུང་བར་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་སོ། །ཡང་དེ་ཉིད་ལས། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་མིག་དང་ལྡན་པའི་མི་ ཞིག་མུན་པར་ཞུགས་ནས།།ཅི་ཡང་མི་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་གང་དངོས་པོར་ལྷུང་བ་ལས་སྦྱིན་པ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་བལྟའོ་། །རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ནམ་ལངས་ཏེ་ཉི་མ་ཤར་ནས་མིག་དང་ལྡན་པའི་མིས་གཟུགས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དག་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ གང་དངོས་པོར་མ་ལྷུང་བས་སྦྱིན་པ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་བལྟའོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།མཆོད་པ་དང་ཕན་འདོགས་པར་འདོད་བས་གང་སྦྱིན་པ་དེ་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱིན་ན་དེ་ཉིད་བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ཤིན་ཏུ་དད་པའི་གནས་སུ་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་དམིགས་ པ་མེད་པ་འདི་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་སྟེ།དེ་ཡང་གཏི་མུག་མེད་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བའོ། །བསོད་ནམས་དང་འཇིག་པ་དང་ངལ་བ་དོན་མེད་བར་ཐལ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་བ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ནི། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནམ་བཟློག་པས་ཞེས་པས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །གསུམ་ཆར་ཡང་ གཟིགས་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་པ་ཉིད་དོ།།རང་གི་རིག་པ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པར་གཏོགས་པ་ཉིད་དེ་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དུ་བརྟག་མི་བཟོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་གཏན་ལ་ཕབ་ཟིན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་འཆོས་ཟིན་པ་ཡང་མི་འཆའོ། །གང་དག་གིས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་ པོར་དམ་བཅས་པས་རྒོལ་བ་ངན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལན་བཏབ་ཕར་འདོད་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དངོས་པོ་དེ་དག་གང་ཡིན་པ་དེ་དཔྱད་པར་བྱའོ།།ཅི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཙམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཁོ་ནའང་། ཅིའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ནི་ཕྱོགས་ཕྱི་མ་ལ་བརྟེན་ཏེ་བསྟན་ བཅོས་ལས་སེམས་ཙམ་མོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་བྱེད་པ་པོ་དང་ཟབ་པོ་དགག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཇི་སྐད་དུ་སྨྲ་བ་ལྟ་བུའོ།།གཞན་དག་སེམས་པ་ནི། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ཡང་། །ཤེས་པ་འབའ་ཞིག་ཁོ་ན་སྟེ། །རང་གིས་གྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་ཤེས་པར་གནས་པ་ཡིན། ། རང་གིས་གྲུབ་པའི་ངོ་བོར་ན་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་གཞན་རྟོག་པ་མེད་དོ། །རང་གིས་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ཡང་རྨི་ལམ་དང་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་བཞིན་ནོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་རོལ་དུ་འདོད་པ་རྣམས་ཤེས་པ་ལས་གུད་ན་ཡོད་པར་བཞུགས་ན་ཡང་མིག་ལ སོགས་པ་བཞིན་དུ་དུས་མཉམ་པ་དང་མི་མཉམ་པའི་ཚེ་ན་རབ་ཏུ་ཉེ་བའི་རྒྱུ་མེད་པས་རིག་པར་མི་འགྲུབ་བོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་དག་མྱོང་བ་ནི་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་སྔོན་པོ་ལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་མྱོང་བ་སྟེ། མྱོང་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་རྨི་ལམ་དང་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་མྱོང་བ་བཞིན་ནོ། །གལ་ ཏེ་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་བསྐྱེད་པའི་དོན་གཞན་ཞིག་འབྲས་བུ་ལས་གུད་ན་ཡོད་པར་རྗེས་སུ་དཔོག་ན།དེ་ལྟ་ན་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་གྲུབ་པར་མ་གྱུར་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་ཟད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདི་མེད་པར་གྲུབ་སྟེ། དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ངེས་པར་ཡོད་པ་དང་། རྡུལ་ཕྲ་མོ་ལ་སོགས་པ་བཀག་པའི་ཕྱིར་ རོ།།དེ་ལྟར་བྱས་ན་སྟུག་པོ་བཀོད་པ་དང་། དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་དང་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། ཕྱི་རོལ་གཟུགས་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །རང་གི་སེམས་ནི་ཕྱི་རོལ་སྣང་། །ཞེས་བསྟན་པ་འདི་ཡང་ལེགས་པར་བཤད་པ་ མིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ་།།བློའི་མཐུ་མི་ཆུང་བ་དང་ལྷག་པར་མངོན་དུ་བརྩོན་པ་དག་གིས་ཀྱང་སེམས་དེ་ལ་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དུ་བརྟགས་ན། དོན་དམ་པར་སྙིང་པོ་མི་མཐོང་བས། ཡང་དག་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

从《胜母经》中也说：'须菩提，你怎么想？东方虚空的范围容易测量吗？'须菩提答道：'世尊，不是。'乃至'须菩提，同样地，菩萨无所住而行布施，其福德之蕴亦不易测量。'
又从此经中说：'须菩提，譬如有眼之人入于暗处，什么也看不见，同样地，应当视执著于实有而行布施的菩萨如是。须菩提，譬如天明日出，有眼之人见种种色相，同样地，应当视不执著实有而行布施的菩萨如是。'
若以供养和利益之心而行布施，以三轮清净而施，这对于具有智慧的人们来说就成为极大信仰的对象。如是，无所缘执是不颠倒的，这也是无痴的善根。福德、毁坏和徒劳无益的过失也不会发生，因为已经说明了因果事物在世俗谛中永不违背。
三者都是'见'也是属于世俗谛的。自己的认知也属于世俗谛，因为已经确立了不能承受一多自性的观察。因此，已经决定的也不再重新决定。
对于那些执著因果事物而想要回答一切恶劣辩论者的世俗事物，应当观察它们是什么。
若问为何仅是心与心所的自性，为什么也是自性？对此，有些人依据后者的观点，如所说：'论中说唯心，是为了遮遣作者和受者。'
其他人认为：'因与果所成，唯是识而已，自身所成就，即住于识中。'在自成的体性中没有识体之外的他想。自成的自性如梦幻等色。
认为色等是外境的人们，虽然承许离识而有，但如同眼等，在同时或不同时都无近因，故不能成立认知。
因此，彼等的体验是不异的青色等相的体验，即是体验的本质，如同梦幻等色的体验。
即使推测有能生识相的异于果的他法，那也只是推理而非现量所成。即便如此，也可证明它不存在，因为已遮遣了等无间缘的决定存在和微尘等。
如此则与《华严经》、《解深密经》等所说的一切相符。
《楞伽经》说：'外境之色实非有，自心显现为外境。'我认为这也不是善说。
即使是智力不小且特别精进的人，若观察此心的一多自性，因为胜义中见不到实质，所以不应认为是真实的。

།དེའི་ཕྱིར། སེམས་ཙམ་ལ་ནི་བརྟེན་ནས་སུ། །ཕྱི་རོལ་དངོས་མེད་ ཤེས་པར་བྱ།།ཚུལ་འདིར་བརྟེན་ནས་དེ་ལ་ཡང་། །ཤིན་ཏུ་བདག་མེད་ཤེས་པར་བྱ། །སེམས་ཙམ་གྱི་ཚུལ་ལ་བརྟེན་ནས། མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་བཅས་པའི་སེམས་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་འདོད་པ་བདག་དང་བདག་གི་དཔེ་། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་རང་བཞིན་མེད་པར་ ཚེགས་མེད་པ་ཁོ་ནར་རྟོགས་སོ།།ཚུལ་འདི་ནི་རང་འབྱུང་བ་མེད་པས་སེམས་དེ་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་སུ་ཟིན་ཀྱང་། མཐའ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་དབུ་མའི་ལམ་འདི་རྟོགས་ན། གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བས་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ ལས་འདས་པའི་ལེའུ་ལས།ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག་གཞན་ཡང་ཁམས་གསུམ་པ་ནི་སེམས་ཙམ་དུ་རྟོགས་ཏེ། དུས་གསུམ་ཡང་སེམས་དང་མཚུངས་པར་རྟོགས་སོ། །སེམས་དེ་ཡང་མཐའ་དང་དབུས་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་འདི་ལེགས་པར་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ། སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའི་མཐའ་དང་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབུས་མེད་པའི་ཕྱིར་མཐའ་དང་དབུས་མེད་པའོ། །ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པ་ལས་ཀྱང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་སྙིང་པོ་སྟེ། སེམས་ཙམ་དུ་བས་པ་རྫས་མ་མཆིས་པ་སྒྱུ་མ་ལྟར་རྩ་བ མ་མཆིས་པའོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།།ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས་ཀྱང་། སེམས་ཙམ་ལ་ནི་བརྟེན་ནས་སུ། །ཕྱི་རོལ་དོན་ལ་མི་རྟོག་གོ། །ཡང་དག་དམིགས་པར་གནས་ནས་སུ། །སེམས་ཙམ་ལས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་བཟླ། །སེམས་ཙམ་ལས་ནི་བཟླས་ནས་ཀྱང་། །སྣང་བ་མེད་ལས་ ཤིན་ཏུ་བཟླ།།སྣང་མེད་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ། །དེ་ཡིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་མཐོང་། །འཇུག་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་ཞི། །སྨོན་ལམ་དག་གིས་རྣམ་པར་སྦྱངས། །ཡེ་ཤེས་དམ་པ་བདག་མེད་པ། །སྣང་བ་མེད་ལ་མི་མཐོང་ངོ་། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ནི་རྣམ་ལོག་ དང་།།རྒྱུ་ཡང་ངེས་པར་བཀག་པ་དང་། །སེམས་ཙམ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི། །སྐྱེ་བ་མེད་པར་ངས་བསྟན་ཏོ། །དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱི་དངོས་མེད། །སེམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་གཟུང་མ་ཡིན། །ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་སྤང་བའི་ཕྱིར། །སྐྱེ་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འདིར་ཡང་ གསུངས་པ།འདི་ལ་སྐྱེ་བ་ཅི་ཡང་མེད། །འགག་པར་འགྱུར་བ་ཅི་ཡང་མེད། །སྐྱེ་བ་དང་ནི་འགག་པ་དག་།ཤེས་པ་འབའ་ཞིག་ཁོ་ནའོ། །འབྱུང་བ་ཆེ་ལ་སོགས་བཤད་པ། །རྣམ་པར་ཤེས་སུ་ཡང་དག་འདུ། །དེ་ཤེས་པས་ནི་འབྲལ་འགྱུར་ན། །ལོག་པར་རྣམ་བརྟགས་མ་ཡིན་ནམ། ། ཞེའོ། །ཚུལ་གཉིས་ཤིང་རྟ་ཞོན་ནས་སུ། །རིག་པའི་སྲབ་སྐྱོགས་འཇུ་བྱེད་པ། །དེ་དག་དེ་ཕྱིར་ཇི་བཞིན་ནོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པ་ཉིད་ཐོབ། །དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་འཇུག་པ་རྣམས། ཚུལ་གཉིས་བརྗོད་པས་བསྡུས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་གཤེགས ཤིང་རྗེས་སུ་གཤེགས་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོས་དངོས་པོ་མཐའ་དག་རང་བཞིན་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་དེ།ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་ལ་ཞོན་པ་དག་ཁ་བསྡམས་པའི་སྲབ་སྐྱོགས་ལེགས་པར་བཟུང་བ་བཞིན་དུ་དོན་དང་ལྡན་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དག་པར་འཐོབ་པར་ བྱེད་དོ།།ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། ཚུལ་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དེ་མདོར་བསྟན་པ་ནི་འདི་སྙེད་དེ། ཆོས་ལྔ་དག་དང་རང་བཞིན་གསུམ་། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་བརྒྱད་ཉིད་དང་། །བདག་མེད་གཉིས་ཀྱི་དངོས་པོར་ནི། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་འདུས། །ཞེས་འབྱུང་ ངོ་།།ཚུལ་རྣམ་པ་འདི་གཉིས་ནི་རྣམ་འདོར་དང་། ཁྱབ་འཇུག་དང་མིག་མི་བཟང་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པ་མང་དུ་བཤད་ལ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདི་ལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་གྱུར་པ་ཅི་ཡོད་དམ། འདི་ལྟ་སྟེ། བདུད་རྩིའི་ཐིགས་པ་གསང་བ་ལས་བསྟན་པ། རྣམ་རིག་ཙམ་ནི་རྟག་ཏུ་རྣམ་པར་དག་།འདི་ལྟར་ སངས་རྒྱས་རྟག་ཏུ་གྲོལ་པ་ཡིན།།བླང་དང་དོར་བ་མེད་ཅེས་རབ་བརྟགས་པ། །ཚངས་པ་མྱ་ངན་མེད་པར་རྟག་གནས་བྱོས། །ཤེའོ།

因此，依止唯心，应知外境无实，依此方式，于彼亦应知极无我。依止唯心之理，容易了知相应俱有之心以外所执之我与我所、所取能取等无自性。虽已了知此理无自生故心无自性，若了知远离一切边之中道，则因离一多自性而极善通达无自性。
因此，如出世间品中说：'善男子，复次三界唯心，三时亦与心相应。应了知彼心无边无中。'此善说将成立，以无生灭边际及住相之中故无边无中。
如《法集经》中亦云：'世尊，一切法皆是遍计所执性，唯是心所作，无实体，如幻无根本。'
《楞伽经》中亦云：'依止于唯心，不分别外境，安住真实境，超越于唯心。既超唯心已，复超无相境，安住无相瑜伽者，由此见大乘。任运成就寂，以愿得清净，无我最胜智，于无相不见。'
又云：'因缘皆颠倒，因亦决定遮，安立唯心性，我说无生起。诸法外境无，心亦非所取，为断诸见故，是无生相也。'
此中亦说：'此中全无生，亦无少灭法，生灭二法者，唯是识而已。所说大种等，摄归于识中，若离彼识者，岂非妄分别？'
乘二理马车，执持理智缰，彼等故如实，获得大乘位。
随顺事势力而入比量者，以二理所摄，如来往返之大乘通达一切法无自性，如乘大车者善执勒马之缰绳，获得具义之真实大乘。
如《楞伽经》中略说二理所摄大乘：'五法及三性，八识并二无我，摄尽大乘一切法。'
此二种理，虽罗摩、毗湿奴、善目等多有阐述，此大乘有何特殊？如《甘露滴秘密经》中所说：'唯识恒时极清净，如是佛陀常解脱，思择无取亦无舍，梵天常住无忧处。'

།ཞག་ལྔ་པ་ནས་འབྱུང་བ། མིང་ཙམ་ལས་ནི་རབ་འདས་ཤིང་། །དངོས་དང་དངོས་མེད་རྣམ་སྤངས་པ། །དབྱུང་དང་བསྡུ་ལས་ངེས་གྲོལ་བ། །དེ་ནི་ནོར་ ལྷའི་བུ་ཞེས་བྱ།།དངོས་ལ་དངོས་ཉིད་ཡོད་མ་ཡིན། །དངོས་མེད་ལ་ཡང་དངོས་ཉིད་མིན། །དངོས་དང་དངོས་མེད་རྣམ་གྲོལ་བར། །གང་དེ་ཤེས་དེ་རིག་བྱེ་རིག་།ཅེའོ། །ཞི་བའི་མཛེས་སྦྱར་ལས་བྱུང་བ། །བུ་གཅིག་ཚངས་པ་མཆོག་ཏུ་བདེན། །རིག་པའི་དབང་ཕྱུག་མུ་མཐའ་ཡས། །འབའ་ ཞིག་ཡོད་པ་ཉིད་སྨྲ་བ།།དེ་ཡང་ཞིག་པར་རབ་ཏུ་བརྗོད། །ཅེའོ། །ཕ་དང་བུའི་སྦྱོར་བ་ལས་བརྗོད་དོ། །དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་སེར་སྐྱས་སྨྲས་པ། ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཆོག་།མཐོང་བའི་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན། །མཐོང་བའི་ལམ་དུ་གང་འགྱུར་དེ། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཤིན་ཏུ་གསོག་།ཅེའོ། ། དེ་བས་ན་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པ་ཐུན་མོང་ཡིན་པ་ཅི་ཡོད། དེ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་སྟོང་བར་བསྟན་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སེང་གེའི་སྒྲ་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱི་གླང་པོ་ཆེ་དང་། རི་དགས་ཀྱི་ཚོགས་སྐྲག་པར་བྱེད་པའོ། །འདི་ལྟར་ཕ རོལ་མུ་སྟེགས་བྱེད་པ་བདག་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཉི་ཚེ་བ་ཁོ་ནའི་སྟོང་པ་ཉིད་བརྗོད་དེ།འདི་ལྟ་སྟེ། གསང་བ་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དག་ནི་བདག་དམ་པ་ནི་གཅིག་པུ་ཁོ་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ། ནམ་མཁའ་ཆེན་པོ་དང་འདྲ་ཞེས་བརྗོད་དེ། དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་པ་གོམས་པས་གཉུག་མ་དང་གཉུག་མ་མ་ཡིན་པའི་མ་རིག་པ་དང་བྲལ་ནས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཆག་ན་དེའི་ནམ་མཁའ་ནམ་མཁའ་ཆེན་པོར་འདུ་བ་བཞིན་དུ་སྲོག་ཀྱང་དེར་འདུ་ན་རབ་ཏུ་སྨྲ་བ་དག་གིས་དེ་སྲོག་དང་ཡོན་ཏན་དང་འབྱུང་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་མཐའ་ཡས པར་རྣམ་པར་བརྟགས་སོ།།འཇིག་རྟེན་འདི་ནི་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་ཏེ་གཉིས་སུ་མེད་ཀྱང་རྨི་ལམ་རྨིས་པ་བཞིན་དུ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ངོ་བོར་སྣང་ངོ་། །འདིར་སྨྲས་པ། བུམ་པ་ལ་སོགས་ཞིག་པ་ན་། །བུམ་པའི་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ། ། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་འདུ་འགྱུར་བ། །དེ་བཞིན་སྲོག་ཀྱང་བདག་ འདིར་འདུ།།གཟུགས་དང་འབྲས་བུ་རབ་ཏུ་བརྗོད། །དེ་དང་དེར་ནི་ཐ་དད་ཀྱང་། །ནམ་མཁའ་ལ་ནི་ཐ་དད་མེད། །དེ་བཞིན་སྲོག་ཀྱང་ངེས་པ་ཡིན། །ཇི་ལྟར་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་ནི། །ནམ་མཁའ་དྲི་མས་དྲི་ཅན་འགྱུར། །དེ་བཞིན་མི་མཁས་རྣམས་ལ་ཡང་། །བདག་ནི་དྲི་མས་དྲི་ཅན་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་ མུན་ཁུང་མ་རྟོགས་ཏེ།།ཐག་པ་སྦྲུལ་གྱི་རྒྱུན་ལ་སོགས། །དངོས་པོར་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་བདག་ཀྱང་རྣམ་པར་བརྟགས། །ཇི་ལྟར་ཐག་པ་ངེས་རྟོགས་ན། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལྡོག་འགྱུར་ཏེ། །ཐག་པ་གཅིག་ཉིད་གཉིས་མིན་པ། །དེ་ལྟར་བདག་ཀྱང་ངེས་པ་ཡིན། །སྲོག་ལ་ སོགས་པ་མཐའ་ཡས་པའི།།དངོས་པོ་དེ་དག་རྣམ་པར་བརྟགས། །གང་གིས་དེ་དག་ཉིད་རྨོངས་པ། །དེ་ནི་ལྷ་དེའི་སྒྱུ་མ་ཡིན། །སྲོག་ཏུ་རིགས་པས་སྲོག་ཅེས་བརྗོད། །འབྱུང་བ་ཡིན་ཞེས་དེ་རིགས་རྣམས། །ཡོན་ཏན་རིགས་རྣམས་ཡོན་ཏན་སྙམ། །ཡང་དག་ཡིན་ཞེས་དེ་རིགས་རྣམས། ། གཉིས་མིན་ཡིད་ནི་རྨི་ལམ་ན། །གཉིས་སུ་སྣང་སྟེ་ཐེ་ཚོམ་མེད། །དེ་བཞིན་གཉིད་ཀྱིས་མ་ལོག་ཚེ། །གཉིས་མིན་གཉིས་སྣང་ཐེ་ཚོམ་མེད། །རྒྱུ་དང་མི་རྒྱུ་གང་ཅིའང་རུང་། །གཉིས་སུ་སྣང་བ་འདི་ཡིད་ཡིན། །ཡིད་ནི་མེད་པར་གྱུར་པ་ན། །གཉིས་སུ་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བདག་ནི་བདེན་པ་རྟོགས གྱུར་པས།།གང་ཚེ་ཀུན་ཏུ་མི་རྟོག་པ། །དེ་ཚེ་ཡིད་ནི་མི་འགྱུར་ཏེ། །གཟུང་བ་མེད་པས་དེ་འཛིན་མེད། །ཅེའོ། །བདག་རྟག་པ་ལྟ་བ་གཉིས་སུ་མེད་པར་བརྗོད་པའི་ཚུལ་འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྔར་སྤངས་ཟིན་ཏོ། །གཞན་ཡང་གཅིག་གྲོལ་ཐམས་ཅད་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །འོན་ ཏེ་མ་གྲོལ་ན་གྲོལ་བར་འདོད་པ་ཡང་མ་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཏེ།ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དུ་ན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གནས་པས་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །རྣལ་འབྱོར་གོམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས། །ཅི་ཞིག་བཟློག་ཅིང་ཅི་ཞིག་སྒྲུབ། །དེ་ཡི་བདག་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་།སྤང་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

从第五日所出。超越仅有名称，舍离有与无，从出入中解脱，此即称为财天子。
于有中无有性，于无中亦非有，于有无中解脱，知此者即为智者。
从寂静美文中所出：'唯一子梵天最为真实，智慧自在无边际，唯说有性，彼亦说为坏灭。'
从父子相合中所说。大仙人迦毗罗所说：'诸功德之本性最胜，行于见道中，凡入见道者，如幻极虚妄。'
因此，于此如来士夫所作有何共同？此非如是。宣说诸法自性空性，即是如来狮子吼，令外道大象及兽群惊怖。
如是外道执著我等见解者，皆唯说片面空性。譬如，随密教者说：'胜义我唯一是唯识自性，如同虚空。'于此瑜伽师修习后，离除俱生及非俱生无明，如瓶等破碎时其空间融入大虚空般，命也融入其中。诸论师对此推测为命、功德、大种等无边事物。
此世间为幻化自性，虽无二相，如梦中显现种种体性。此中所说：'如瓶等破碎时，瓶空等，如何融入虚空，如是命亦融入此我。'
形色与果实宣说，彼彼虽有差别，于虚空中无差别，如是命也决定。如同愚童认为，虚空为垢所染，如是无智者，我为垢所染。
如同不识暗处，绳索视为蛇等，推测为实物般，如是我亦遍计。如同确知是绳，分别即得遣除，绳唯一非二性，如是我亦决定。
命等无边，诸事物遍计，由彼等迷惑，此即天之幻化。命由理称命，大种谓大种，功德理为德，真实谓真实。
非二心于梦中，显二相无疑虑，如是未睡时，非二现二无疑。有因无因皆可，此二相显为意，当意不存在时，二相不可得。
我已证得真实，何时无分别，彼时意不生，无所取故无能取。
此说我常见无二之理一切亦已断除。复次，一解脱则一切解脱。若未解脱，则欲求解脱者亦成未解脱，因无差别故。否则，由违品存在而成差别性。
瑜伽修习瑜伽师，何所遣除何所立，彼之自性颠倒，不能断除。

། ཤེས་པ་ཡང་དག་བསྐྱེད་བྱ་མིན། །དེ་ཉིད་རྟག་ཏུ་གནས་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམས་པ་འདི། །འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དག་གོ། །ཡེ་སྲིད་པའི་དངོས་པོ་རྟག་པ་དང་གཅིག་པུ་དགག་པ་སྔར་བརྗོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བུམ་པ་དང་ནམ་མཁའི་དཔེ་ཡང་མ གྲུབ་པོ།།གཅིག་འདུ་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདུ་བར་འགྱུར་བ་དང་། འོན་ཏེ་མ་ཡིན་ན་འདོད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེར་ཡང་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་དང་མཐུན་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བ་གོམས་པས་གློ་བུར་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་ བའི་སེམས་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ལ་འཐད་དོ།།གཞན་དུ་ན་སྔ་ཕྱིའི་གནས་སྐབས་སུ་དག་པ་དང་མ་དག་པར་འགྱུར་ཏེ། ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངེས་པ་དང་མ་ངེས་པ་དང་འཁྲུལ་པ་དང་མ་འཁྲུལ་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཐ་དད་པར་བརྗོད་པ་ཡང་སྐད་ཅིག་པ་ལ་རྟེན་པ་ཉིད་ལ་རིགས་ཏེ། སྐྱེས་བུ་རྟག་པ་གཅིག་པུའི་ངོ་བོ་ལ་འཆོལ་བར་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས་འདི་དག་གི་ལན་གདབ་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པའི་སྐྱེས་བུ་རྟག་པ་དང་གཅིག་པུའི་རང་བཞིན་ལ་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པ་དང་། གཉིད་ཀྱིས་མ་ལོག་པའི་གནས་སྐབས་འཇོག་པ་ལ་ཡང་གནས་མེད་པ་ཉིད་དེ་། གནས་སྐབས ཐ་དད་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན། རིག་བྱེད་མཐའ་ལ་ངེས་རྣམས་ཀྱིས། །རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་ཅི་འདྲ་དང་། །དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ཅི་འདྲར་མཐོང་། །དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་འདི་དག་མཐོང་། །འགོག་པ་མེད་ཅིང་སྐྱེ་བ་མེད། །བཅིངས་པ་མེད་ཅིང་སྒྲུབ་པ་མེད། །ཐར་འདོད་མེད་ཅིང་ཐར་བ་མེད། ། འདི་ནི་དོན་དམ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཆགས་དང་འཇིགས་དང་ཁྲོ་བྲལ་བ། །རིག་བྱེད་མཐར་ཕྱིན་ཐུབ་རྣམས་ཀྱིས། །སྤྲོས་པ་ཉེར་ཞི་གཉིས་མེད་པའི། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་འདི་མཐོང་ངོ་། །ཞེས་དེ་དག་གིས་གང་བརྗོད་པ་དེ་ནི་བདེ་བར་གཤེགས་པས་གསུངས་པ་སྤྲོས་པའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ལས གྲོལ་བ།དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་བརྟེན་ན་མཛེས་སོ། །རྟག་པ་དང་གཅིག་པུའི་བདག་བཀག་པ་འདིས་ཉེ་དབང་གི་ལུགས་ཀྱང་བསལ་ཟིན་ཏོ། །ཡེ་སྲིད་པའི་ལྟ་བ་ཡང་ཁྱབ་པ་དང་། རྟག་པའི་བདག་དང་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་བསལ་བས་བསལ་ཟིན་ཏོ། །ཡེ་སྲིད་པའི་དེར་ཡང་ རྟག་པ་ཉིད་དང་།ཁྱབ་པ་ཉིད་དང་། བྱེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེར་སྐྱེས་བརྗོད་པ་སྙིང་སྟོབས་དང་། །རྡུལ་དང་མུན་པ་མཉམ་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གཙོ་བོ་དང་དམ་པའི་རང་བཞིན་དུ་བརྗོད་པ་ཡང་སྔར་སྨོས་པའི་ཁྱབ་པ་དང་རྟག་པའི་དངོས་ པོ་བསལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་བསལ་ཟིན་ཏོ།།རང་གི་སྡེ་པ་གང་དག་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་མདོའི་ཚིག་འཆད་པ་ན་སྨད་པ་དང་། ཉུང་བའི་དོན་ལ་སོགས་པ་འཆད་དེ། དངོས་པོ་རྣམས་ངན་པ་ཡིན་པས་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟེ། དབུས་དང་ད་ལྟར་གྱི་གནས་སྐབས་ན་མི་བརྟེན་པའི་ ཕྱིར་རོ།།ཡང་ན་དངོས་པོ་དག་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་མང་བས་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟེ། སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་མཐར་མ་སྐྱེས་པ་དང་། འདས་པར་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཤད་པ་འདི་ཡང་གལ་ཏེ་སྔར་དཔྱད་པར་བྱས་པའི་སྤངས་པས་གཞན་གྱི་དབང་ཡང་དག་པར་ཡོད་པར་གྲུབ་ན་ནི་ཁོ་བོའི་སེམས་ རངས་པར་འགྱུར་རོ།།གཞན་དུ་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དང་། གནས་མ་བུའི་ཚུལ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས། འདི་ནི་ལྷུར་གྲངས་ཅན་ལ་སོགས་པའི་ལུགས་ཀྱི་དངོས་པོ་དགག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདི་བཤད་མི་ནུས་པ་ཅི་ཡོད། ཡང་ན་བཤད་པ་འདི་ནི་འདུལ་བའི་སྐྱེ་བོ་བློ་མི་ཞིབ་པའི་སྐྲག་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ ཏེ།དེ་དག་ཏུ་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་སེམས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཐུབ་པའི་རྒྱལ་པོས་ཉི་ཚེ་བ་མ་ཡིན་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་པ་ཁོ་ན་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་འདི་ནི་མཛེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ཟླ་བ་སྒྲོན་མའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་འདི་སྐད་དུ། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ རྟག་ཏུ་རང་བཞིན་སྟོང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ།

不应生起真实的意识，因为它恒常安住的缘故。因此，修习这个瑜伽，将成为无果。这是中间的偈颂。
前面已经说过否定本来存在的事物是常有和单一，因此瓶子和虚空的比喻也不成立。若是聚合为一，则一切也将聚合，若不是这样，则也不会如所愿，因为无有差别的缘故，这也与辩论观察相符合。
通过修习见到真实义，远离暂时烦恼，这对于本性光明的心识刹那坏灭的法而言是合理的。否则，前后阶段将成为清净和不清净，因为无有差别的缘故。
确定、不确定、迷乱、不迷乱等差别安立的说法，唯有依于刹那性才合理，因为对于常一补特伽罗的本性而言，无法回答这些混乱状态的问题。
对于知识的补特伽罗常一自性而言，安立睡眠和未睡眠的状态也是无有根据的，因为状态差别不合理的缘故。因此：
通达吠陀究竟者，如同见到梦幻，如同见到乾闼婆城，如是见到这些世间。无有灭亦无有生，无有束缚亦无有修，无有求解脱亦无有解脱，这就是胜义谛。
离贪、离惧、离嗔的通达吠陀究竟的圣者们，见到这远离戏论、无二、无分别。
他们所说的这些，如果依于如来所说的远离一切戏论的胜义谛，则是美妙的。以此否定常一我的论述也已经遮破了尼夜耶派的观点。
本来存在的见解也已经通过遮破遍满、常我和虚空等而得以遮破。因为本来存在论中也说常性、遍满性以及作者等为真实的缘故。
迦毗罗所说的勇识、尘性、暗性平等状态的特征主性和最胜自性的说法，也已经通过前述遮破遍满和常有事物而得以遮破。
自部某些人在解释'一切法无实'等经文时说是贬义和少分义等，说诸法是劣故无实，因为不住于中间和现在的状态故。或者说诸法以无实较多故无实，因为前后际未生和已灭故无自性。
若依前述观察的遮破而能成立依他起是真实有，则我心满意。否则，随顺毗婆沙师和正量部的传统，说这只是为了否定数论等宗派的实有，有何不可？
或者这种解释是为了遣除钝根所化众生的恐惧，不认为仅此而已。因此，佛陀宣说非片面的空性，这是不共外道群的殊胜教法，如月灯三昧经中说：'诸法恒时性本空'等。

།འདིར་ཡང་བརྗོད་པ། ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་དངོས་ལ་ཡང་། །གང་གིས་སྐྱེ་བར་རྣམ་བརྟགས་པ། །མཁས་པ་མ་ཡིན་དེ་ཡིས་ནི། །རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་དོན་མ་མཐོང་། །གལ་ཏེ་དོན་གཅིག་ཡོད་ གྱུར་ན།།ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་རང་བཞིན་མེད། །མདོ་སྡེ་མང་དང་འགལ་བར་འགྱུར། །འཇིག་རྟེན་མི་མཐུན་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཞེའོ། །དེའི་ཕྱིར། ཁྱབ་དང་དབང་ལ་སོགས་མ་མྱོང་། །དཔག་ཏུ་མེད་པར་གནས་པའི་རྒྱུ། །འཇིག་རྟེན་སྤྱི་བོར་གྱུར་པས་ཀྱང་། །ཤིན་ཏུ་མྱོང་པ་མ་ཡིན་པ། ། ཡང་དག་བདུད་རྩི་དག་པ་འདི། །ཐུགས་རྗེ་དག་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མ་གཏོགས་པར། །གཞན་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་མ་ཡིན་ནོ། །ཟླ་བའི་འོད་ཟེར་ལྟར་དག་པ་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཉི་ཚེ་བ་མ་ཡིན་པའི་བདུད་རྩི་འདི་ནི་སྐྱོབ་པ་ཤིན་ཏུ་གསོལ་ཏེ། དེས ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་དང་།ཐུགས་རྗེའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་འདུས་པའི་སྐུ། ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་ཕུང་པོ་མ་ལུས་པ་དང་བྲལ་བ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་བར་བཞུགས་སོ། །འདི་ལྟར་དེ་ནི་བདག་མེད་པ་དང་པོ་རྟོགས་པས་བློ་རྣམ་པར་ དག་པ་ཉན་ཐོས་དང་།རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་མ་ཡིན་ན། ལོག་པ་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ལ་ཞེན་པ་ལྷ་ཆེན་པོ་ཁྱབ་འཇུག་དང་། ཚངས་པ་ལ་སོགས་པའི་ས་མ་ཡིན་པར་ལྟ་ཅི་སྨོས། དེ་ཕྱིར་ལོག་པར་བསྟན་པ་ཡི། །གྲུབ་མཐར་འཆེལ་བའི་བློ་ཅན་ལ། །དེ་ལུགས་རྗེས་འཇུག་བློ་ཅན་རྣམས། ། སྙིང་རྗེ་ཉིད་ནི་རབ་ཏུ་སྐྱེ་། །བདག་དང་གཞན་གྱི་ལུས་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུན་བསྐལ་པ་མི་ཉུང་བར་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ། ལོག་པར་བསྟན་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་བྱེད་པ་རྣམས་དང་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཤེས་པ་འདི་ལྟ་བུ་ཚོལ་བས་དེ་ཁོ་ན་མཆོག་གཏན་ལ་ཕེབས་ནས་བདེ་བར་གཤེགས པའི་བསྟན་པ་སྙིང་རྗེའི་རིགས་ཀྱི་ཁྱིམ་ཁས་ལེན་པ།སྐྱེས་བུ་ལྕིད་ཁྱེར་བ། རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཆུང་ངུ་དང་ཡང་མ་འདྲེས་པ་སྐྱེ་སྟེ། གཞན་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གི་སྡུག་བསྔལ་དང་། དེའི་རྒྱུ་རབ་ ཏུ་འཕེལ་ན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ།བུད་ཤིང་བསྣན་ན་མེ་ལྕེ་འབར་བ་བཞིན་ནོ། །དོན་དམ་པ་ལ་རྣམ་པར་སྡང་བ་དག་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུའི་མཆོག་ལ་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་དག་ཇི་ལྟ་བར་བྱ་བ་དག་ནི་དེ་ལྟར་བདག་དང་གཞན་གྱི་དག་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་རླུང་གིས་བསྐྱོད་ནས་ཆུའི་ཆུ་བུར་བྱུང་བ་ལྟ་ བུར་ཤིན་ཏུ་མི་རྟག་པ།བདག་ལ་ཕན་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་ནུས་པའི་ལུས་རྣག་ཅན་གྲངས་ཡོད་པ་གཅིག་གསོད་པར་ཟད་ཀྱི། འདི་དག་ནི་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་བར་བཞུགས་པ། བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་མཛེས་པ། གྲངས་ལས་འདས་པའི་རྒྱལ་བ་དང་འབྲེལ་པའི་ཆོས་ ཀྱི་སྐུ་ལ་གནོད་པ་སྟེ།དེའི་ས་བོན་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ལ་མོས་པ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པར་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དམ་པའི་ཆོས་སྤོང་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་པ་རྣམ་པ་མང་པོ་མདོ་སྡེ་ལས་བརྗོད་དོ། །ཡང་གསུངས་པ། ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེར་རབ་ཟབ་ལ། །སྒྱིད་ལུག་ཤིན་ཏུ་ མ་སྦྱངས་པ།།བདག་གཞན་དགྲ་དག་གཏི་མུག་གིས། །ད་ལྟར་ཐེག་པ་ཆེ་ལ་སྨོད། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་ནི་ཉམས་བླ་ཡི། །ལྟ་བས་ཅིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ནི་མཐོ་རིས་འགྲོ། །ལྟ་བས་གོ་འཕང་མཆོག་ཏུ་འགྱུར། །གཏི་མུག་དབང་གིས་བསྒྲིབས་གྱུར་ཏེ། །གང་ཞིག་ ཡང་དག་བགེགས་བྱེད་པ།།དེ་ལ་དགེ་བའི་འགྲོ་བ་མེད། །ཐར་པ་མེད་པ་སྨོས་ཅི་དགོས། །གནོད་པའི་ས་བོན་གྱུར་པ་ཡི། །མུ་སྟེགས་བྱེད་མང་མཐོང་ནས་ནི། །ཆོས་འདོད་སྐྱེ་བ་པོ་རྣམས་ལ། །སྙིང་རྗེར་མི་འགྱུར་སུ་ཞིག་ཡོད། །ཅེའོ། །ཟླ་བ་སྒྲོན་མའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས། དང་པོ་ བཟོད་པའི་ཁྱད་པར་ལས་ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ།

在此也说道：对于极其微细的事物，若有人推测其生起，此非智者，彼未见缘起之义。若有一实在之义，为何无自性？将与诸多经典相违，将与世间不相顺。
因此，遍及及自在等未曾经历，无量安住之因，即使是世间最尊贵者，也未能深切体验。此清净真实甘露，除了具有清净大悲因缘的如来以外，非他人所能享用。
如同月光般清净，非仅是人无我和法无我自性的这一甘露，是救护者所赐予。因此，具足一切殊胜智慧，大悲微尘所聚集之身，远离一切烦恼障和所知障，最胜者住世直至轮回尽际。
如是，首先通达无我而心清净的声闻和独觉尚且不能，更何况执著于邪见我见的大自在天、遍入天、梵天等处。因此，对于执著邪说宗派的智者们，以及随从其道的智者们，生起极大悲心。
对于宣说邪法教化者及其追随者，他们将在无数劫中于自他身上感受痛苦，为求如是真实智慧，确立最胜真实义后，承许佛陀教法大悲种姓之家，担负重任，具有证悟的诸位大士生起纯净无杂的大悲心。大悲即是欲令他人离苦。
当彼等之苦及其因增长时即生起，如同添加柴薪则火焰炽燃。诽谤胜义者即安住于最胜苦因中。对此等应如何对待，非如此为自他之敌，彼等如同被风吹动而生起的水泡般极其无常，
仅仅是杀害一具毫无利益、充满脓血的身体而已。这些是住世直至轮回尽际，以圆满自他利而庄严，与无数佛陀相连的法身所受损害，因为已开始损害其种子即对法性真实义的信解。
正因如此，诸经中广说诽谤正法的众多极难忍受的果报。又说：对于极其广大甚深处，懈怠未经善加修习，以愚痴成为自他怨敌，现今诽谤大乘法。
宁可毁犯戒律，然决不应毁谤见解，以戒律得生善趣，以见解证得最胜果位。为愚痴所蔽，若有人造作障碍，彼无善趣可往，更何况解脱。
见到众多成为损害种子的外道后，对求法的众生，谁能不生起悲心？
如月灯三昧经中初忍差别所说。

།འདི་ལྟར་གཞན་གྱི་ལུགས་འདི་ལ་བརྟགས་ན་ཉིད་མའི་འོད་ཟེར་ཤིན་ཏུ་འཇེབས་པ། གངས་རི་ཁ་བའི་དུ་མ་གྲུགས་ལ་བབ་ན་འཇུ་བར་འགྱུར་བ་ལྟ་བུར་གཏིང་མི་ཚུགས་པས་བདག་ལེགས་སུ་འདོད་པ་རྣམས་འདི་ལ་མ་ཞེན་པར་བྱ་བ་ཆེད་དུ་ ཆེད་ཆེར་འཛིན་ཏོ།།གཞན་ཡང་ཁོ་བོ་བདག་ཅག་དང་། གཞན་གྱི་གཞུང་ལུགས་རྒྱ་ཆེར་དཔྱད་པས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་སྤྲོས་པའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་འདི་དེ་ཁོ་ན་བསྡུས་པ་དང་། དོན་དམ་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ལ་སོགས་པར་དཔྱད་ཟིན་གྱིས། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པར་འདོད་པ་དག་ གིས་དེ་དག་ལས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་གྱིས་ཤིག་།དེའི་ཕྱིར། བློ་ནོར་ལྡན་པས་ལུགས་གཞན་ལ། །ཇི་ལྟར་སྙིང་པོ་མེད་མཐོང་བ། །དེ་ལྟར་དེ་དག་སྐྱོབ་པ་ལ། །གུས་པ་ཤིན་ཏུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །བདག་ཤེས་པ་སུ་ཞིག་གཞན་གྱི་ལུགས་ནི་རིགས་ངན་བླུན་པོའི སྐྱེ་བོ་ལ་ཡང་གྲགས་པའི་ཡུལ་རགས་པ་ལ་ཡང་འཁྲུལ་པར་མཐོང་ལ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་རབ་ཐོག་མ་དང་། བར་དང་། ཐ་མར་དགེ་བ། གསེར་བཟང་པོ་ལྟ་བུར་བསྲེག་པ་དང་། གཅད་པ་དང་། བརྡར་བ་དང་། འདྲ་བའི་མངོན་སུམ་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་། རང་གི་ཚིག་རྣམས་ཀྱིས་གནོད་པར་མ་གྱུར་པ་ནི་འཁོར་བ་རྣམས་དང་མ་འདྲེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཤིན་ཏུ་འཐིབས་པོ་ལ་འཁྲུགས་པ་མེད་པར་མཐོང་ནས་མི་དང་ལྷ་ཡུལ་པའི་འདྲེན་པ་མཐའ་དག་གི་ཅོད་པན་གྱི་ཕྲེང་བས་ཞབས་པད་མ་གཉིས་མཛེས་པར་བྱས་པ་དང་ལྡན་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བླ མ་བདག་ཤེས་པ་སུ་ཞིག་མངོན་པར་མ་ཞེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྒྲུབ་པ་སྙིང་པོར་བྱེད་པའི་དད་པ་མི་སྐྱེད།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར། ཡང་དག་ཤེས་ཚོལ་སྔོན་བཏང་སྟེ། །དོན་དེ་རྣམ་པར་ངེས་བྱས་ནས། །ལྟ་ངན་འཐིབས་གནས་འཇིག་རྟེན་ལ། །སྙིང་རྗེ་ཀུན་ཏུ་བསྐྱེད་ནས་སུ། །འགྲོ་དོན་ བྱེད་པ་པར་གྱུར་པ།།བྱང་ཆུབ་བློ་རྒྱས་མཁས་པ་ནི། །བློ་དང་སྙིང་རྗེས་བརྒྱན་པ་ཡི། །ཐུབ་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ཡང་དག་སྤྱོད། །ཡང་དག་དད་པས་རྗེས་འབྲངས་པ་། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་ནས། །ཐུབ་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་བླང་བྱས་ཏེ། །དེ་ནི་ཡང་དག་ཤེས་ཚོལ་བརྩོན། ། བློ་མིག་ཞིབ་པའི་བློ་ལྡན་དག་།ལམ་གང་ནས་ནི་འཇུག་འགྱུར་པ། །ལུང་དང་རིགས་པ་གསལ་ལྡན་པ། །དེ་ལྟར་ཕྱོགས་ཙམ་བསྟན་པ་ཡིན། །འདིར་ནི་ཟླ་བ་དག་འདྲའི་བསོད་ནམས་བདག་གིས་གང་ཐོབ་པ། །དེས་ནི་ཐུབ་མཆོག་ལུགས་ཀྱི་ཡང་དག་དགའ་ལྡན་འཇིག་རྟེན་ཀུན། ། ལྟ་ངན་མུན་པའི་དྲ་བ་རབ་ཏུ་མང་པོ་རྣམ་བསལ་ནས། །སྲིད་པའི་འདོད་ཆགས་རབ་ཏུ་བསལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་ཤོག་།བདག་ཀྱང་ཡུལ་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་མྱང་བས་བརྒྱལ་བའི་མུན་བསལ་ཅིང་། །ཡང་དག་དམ་པར་རིག་ཅིང་ཡང་དག་རིག་དང་འགྲོགས་པ་དང་། །གཞན་གྱི་དོན་ལ་གཅིག་ཏུ གཞོལ་ཞིང་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱི་ཞབས།།གཙང་མ་པདྨར་བརྟེན་ཅིང་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པས་གུས་པར་ཤོག་།གསལ་བའི་ལུང་དང་རིགས་པ་དག་གིས་གང་ཞིག་འདིར་བརྗོད་པ། །རྒྱལ་བ་ཁྱུ་མཆོག་དམ་པའི་གསུང་རབ་སྒྲོན་ཆེན་ཡང་དག་པར། །གསལ་བྱེད་འདི་ནི་ས་ལ་དངོས་རྣམས་དངོས་པོའི་ ངོ་བོ་ཡང་དག་པ།།ཇི་སྲིད་མི་འདོར་དེ་དེ་སྲིད་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་གནས་གྱུར་ཅིག་།རྒྱལ་བ་གང་དག་རྟེན་འབྲེལ་འབྱུང་། །རྟོག་པ་མི་བཟད་ད་བ་ཀུན། །རྣམ་གྲོལ་གསུངས་པ་དེ་དག་ལ། །རྟག་པར་རྒྱུན་དུ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།

如此观察他人的宗派，就像阳光虽然极其明亮，但落在积雪的山峰上就会融化一样，无法深入，因此希求自身利益的人们不应执著于此，应当特别注意。
此外，我们通过广泛研究自身和他人的教法，已经在'缘起'、'远离一切戏论'、'究竟真实'等方面进行了详细考察。想要更加广泛了解的人们，应当从这些论著中领悟。
因此，'具有智慧财富者，如何见他宗，无有任何实质，如是对救护，生起极大敬。'
任何有智之人见到他宗连粗浅的境界都错乱，即使对低劣种姓愚昧之人也是众所周知的。而如来教法始善、中善、后善，如同纯金经得起烧、割、磨，不被现量、比量及自教所违背，是不共轮回的智慧真实义，极其深奥而无错乱。见此之后，谁能不对这位为人天导师、双足莲花为众生顶髻花鬘所庄严的世间上师生起无伪信心而以修行为要义？
因此如是：'先求正确智，确定彼义已，住于邪见暗，世间生悲心，为利众生者，菩提广智者，以智悲庄严，如实行佛行。'
'以正信随行，发菩提心已，受持佛律仪，精进求正智。智眼细慧者，从何道趣入，具教理明显，如是略示也。'
此中如月清净我所得福德，愿以此遍及最胜佛法喜世间，遣除众多邪见暗网已，断除有爱获得菩提果。
愿我亦能除贪著境界昏沉暗，与正等正觉及正觉眷属共，一心专注利他文殊足，恭敬依止清净莲花永坚固。
以明教理于此所宣说，正等开显胜者牛王妙经灯，此于地上诸法法性真实义，乃至未舍恒时一切永安住。
诸佛宣说缘起生，能解脱难忍分别网，于彼等前我恒时，常时相续作顶礼。

།དེ་ལྟའི་ཚུལ་དུ་དབུ་མ་ཡི། །རྒྱལ་འདི་བདག་གིས་བྱས་པ་ནི། །རིགས་ དང་མདོ་སྡེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་།།རིན་ཆེན་བཀོད་པས་མཛེས་པར་བྱས། །ཞིབ་པའི་བློ་ཡིས་འདི་རྟོགས་ནས། །ཟླ་སྒྲོན་ལ་སོགས་བློ་ཟབ་རྣམས། །སྐྱེ་བོ་བློ་ཡི་ནོར་ལྡན་ཞིང་། །བརྟན་རྣམས་འཇིགས་མེད་བསྒོམ་པར་ཤོག་།བརྟན་རྣམས་འདི་འཛིན་བྱེད་པ་དང་། །མཁས་ལ་སྟོན་ པར་བྱེད་པ་ནི།།བདག་དང་གཞན་ལ་ཁྱབ་མཆོག་གི། །ཡོངས་སུ་མགུ་བར་རབ་ཏུ་བྱེད། །དམིགས་པ་ཅན་ཀུན་སྤྱི་བརྟོལ་གྱིས། །རློམ་པ་རྣམ་པར་བསལ་བྱས་ནས། །སྤོབས་པ་སོ་སོར་རིག་པ་ཡིས། །ཤིན་ཏུ་མཐོ་བར་འགྱིང་བར་བྱེད། །ཟབ་མོའི་ཆོས་ཀྱི་ཡང་དག་ཉིད། །སྟོན་ པ་མཛད་པའི་ཐུབ་ཆེན་གྱི།།གྲགས་པ་དག་ནི་ཕྱོགས་རྣམས་ཀྱི། །རབ་འབྱམ་ཀུན་ཏུ་རྒྱས་པར་བྱེད། །ཆོས་ལ་བདག་མེད་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། །སློབ་དཔོན་སྔ་མ་སྟོང་སྙེད་ཀྱིས། །སྒྲུབ་པ་རྣམས་ནི་སྦྱར་མཛད་པ། །མ་ཁྱབ་འདྲ་བ་གང་ཡིན་རྣམས། །མཁས་རྣམས་ཡང་དག་ དག་པ་འདི།།ཤེས་ནས་ད་ནི་དེ་དག་ལ། །འདོད་པས་དྲི་མེད་རབ་འབྲེལ་པ། །རྣམ་པར་ངེས་པར་བྱེད་པར་ཤོག་།གང་དག་དེ་ལ་འཕྱས་བྱེད་པ། །འཕྱ་བའི་བདག་ཉིད་དེ་དག་ཀྱང་། །དོགས་མེད་རྗེས་འགྲོ་ལྡོག་ལྡན་གྱིས། །ཚེགས་མེད་ཚར་གཅོད་བྱེད་གྱུར་ཅིག་། དབུ་མའི་ རྒྱན་འདི་ནི་སློབ་དཔོན་ཞི་བ་འཚོ་བདག་དང་གཞན་གྱི་གྲུབ་པའི་མཐའི་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པ།འཕགས་པ་ངག་གི་དབང་ཕྱུག་གི་ཞབས་ཀྱི་པདྨ་རྙོག་པ་མེད་པའི་ཟེའུ་འབྲུ་སྤྱི་བོས་ལེན་པས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།

如是以此中观之
此胜论我所作者
以诸理与经典等
以宝庄严而严饰
以细密慧悟此已
月称等诸深慧者
众生具足智慧财
愿诸坚固无畏修
诸坚固者持此论
为诸智者宣说时
于我与他最胜遍
悉皆生起极欢喜
一切所缘共遮已
遣除一切分别已
以各别智生辩才
极为高举而自豪
甚深正法之真实
宣说大能仁所作
彼等名声于诸方
遍满一切广大处
为证诸法无我故
前诸千数阿阇黎
所作诸多论证中
凡是未尽之论述
诸智者知此清净
从今愿于彼等论
以欲无垢善相连
愿能决定作抉择
若有于此生诽谤
彼等诽谤自性者
以无疑随行返者
愿无劳而能摧伏
此中观庄严论乃是阿阇黎寂护，通达自他宗义大海彼岸者，顶礼圣者语自在足下莲花无垢花蕊者所造圆满

། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཤཱི་ལེནྡྲ་བོ་དྷི་དང་། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་ ་བནྡེ་ཡེ་ཤེས་སྡེས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ་།

印度堪布戒护菩提与
大译师班智达耶喜德译校润定。
